# Muğla'da bulunan Yatağan Termik Santrali'nin faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32480
- **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 8 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 3 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/421dc487-d5d3-4a47-88bb-019898a45597
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32480-mugla-da-bulunan-yatagan-termik-santrali-nin-faaliyetlerinin-cevresel-etkilerine-iliskin

> İbrahim Akın (DEM Parti), 8 Ağustos 2025 tarihinde 7/32480 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 3 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

OYA

Muğla ili Yatağan, Milas ve Menteşe ilçelerinin kesişim noktasında, 1982 yılından bu yana faaliyet gösteren Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş., bölgedeki doğal yaşam alanları, tarım arazileri, kültürel miras ve en önemlisi halk sağlığı için büyük bir tehdit oluşturmaya devam etmektedir. Şirketin faaliyetlerinin durdurulması yönünde mahkemeler tarafından verilmiş çok sayıda açık ve uygulanması zorunlu karar bulunmasına rağmen, bu kararlar yok sayılmakta ve santral, hukuka aykırı bir şekilde çalıştırılmaktadır. Bu durum, anayasal bir ilke olan hukuk devleti ilkesinin bizzat yürütme organı eliyle askıya alındığını göstermektedir.

Şirketin tünel kazılarında kullanılan dinamitler nedeniyle yer altı su varlıkları zarar görmüş, yöredeki su kuyuları kuruma noktasına gelmiştir. Köyün merkezinde bulunan su deposunda su kalmamıştır. Yatağan Ovası'nın zeytinliklerinde derin çatlaklar oluşmuştur. Sadece zeytinlikler değil insanların kutsalları olan mezarlıklarda bile çok derin çatlaklar oluşmuş, mezarlıklar zarar görmüştür. Ulaştığımız bilgiye göre yurttaşlardan biri bahçesini vermeyince maden şirketi o bahçenin altından kazarak maden çıkartmaya devam etmiştir ve toprağa, bahçeye zarar vermiştir.

Bölge halkının ve çevre örgütlerinin yıllardır sürdürdüğü hukuk mücadelesi sonucunda; 2019 yılında, şirketin Turgut köyü mevkiindeki maden sahası için verilen ruhsat, bölgedeki zeytinliklere ve tarım arazilerine vereceği zarar nedeniyle iptal edilmiştir. Santralin kömür sahasını genişletmek istediği alanların, aralarında Lagina Antik Kenti gibi, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Stratonikeia Antik Kenti gibi 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanlarının da bulunduğu koruma alanları içinde kaldığı ve bu alanlarda madencilik faaliyetinin yapılamayacağı defalarca mahkeme kararlarıyla hüküm altına alınmıştır. En yakın tarihli olarak 2023 yılında Muğla 1. İdare Mahkemesi, şirketin yasa dışı olarak açtığı belirtilen tünellerle ilgili süreci değerlendirmiş ve maden sahasındaki faaliyetler için verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararını ve bu karara dayanak olan tüm işlemleri iptal etmiştir.

Tüm bu yargı kararlarına rağmen, Yatağan Termik Santrali faaliyetlerine devam etmekte, hatta kapasite artışı için yeni kömür ocağı projeleriyle ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerini başlatabilmektedir. Bu durum, şirketin yargı kararlarını tanımadığını ve iktidarın da bu hukuksuzluğa göz yumduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Diğer yandan, 19 Temmuz 2025'te TBMM'de kabul edilen ve kamuoyunda "Maden

Torba Yasası" olarak bilinen kanun değişikliği, çevre ve yaşam alanlarını korumayı amaçlayan yasal güvenceleri daha da zayıflatmış, maden şirketlerine yargı kararlarını ve yönetmelikleri bypass etme imkânı tanıyacak düzenlemeler içermektedir. Bu yasa, Yatağan'daki gibi hukuksuzlukları meşrulaştırma ve ülkenin dört bir yanındaki ekolojik yıkımın önünü açma potansiyeli taşımaktadır.

Şirket ve bazı çevreler tarafından gündeme getirilen "2.000 kişi işsiz kalabilir" söylemi ise, bölge halkının sağlığını, toprağını ve geleceğini sermayenin kâr hırsına kurban eden bir şantaj dilidir. Hükümetin görevi, hukuka aykırı çalışan bir şirketin savunuculuğunu yapmak değil, bölgedeki emekçiler için onurlu bir gelecek ve "adil bir geçiş" süreci planlamaktır.

Bu bağlamda;

Yatağan Termik Santrali'nin, 2019'daki ruhsat iptali ve 2023'teki "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali gibi kesinleşmiş mahkeme kararlarına rağmen faaliyetlerine devam etmesinin hukuki dayanağı nedir?

Muğla 1. İdare Mahkemesi'nin iptal kararlarına rağmen, Yatağan Termik Enerji A.Ş.'nin Turgut Mahallesi'ndeki ruhsatsız kömür madeni faaliyetlerine devam etmesine neden izin verilmektedir? Şirketin faaliyetlerinin durdurulması yönünde mahkemeler tarafından verilmiş çok sayıda karar bulunmasına rağmen, Bakanlığınız bu kararları uygulamak adına hangi adımları atmıştır?

Hukuken faaliyetlerinin durdurulması gereken bir işletmenin, mevcut sahasındaki hukuksuzluklar devam ederken, yeni bir kömür ocağı projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerini başlatmasına nasıl izin verilmektedir? Bakanlığınız bu süreçte hangi görüşü bildirmiştir?

19 Temmuz 2025'te kabul edilen "Maden Torba Yasası"nın, Yatağan'daki gibi yargı kararlarını ve yönetmelikleri bypass etme potansiyeli taşıdığı iddialarına karşı Bakanlığınızın bu yasanın uygulanmasına ilişkin tasarrufu ne olacaktır?

## Bakanlığın cevabı

Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi"nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.

Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.

Bu bilgiler ışığında; Yatağan Termik Santralinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'nin ilk kez yürürlüğe girdiği 07.02.1993 tarihinden önce faaliyete geçmiş olması nedeniyle, bu santralin ÇED Yönetmeliğinin Geçici 2'nci maddesi gereğince ÇED kapsamı dışında olduğu hususu Muğla Valiliği'nin 24.02.2015 tarihli yazısı ile Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş.'ye bildirilmiş olup, Önerge içeriğinde bahsi geçen Muğla 1. İdare Mahkemesi'nin 15/12/2023 tarih ve E:2022/2144, K:2023/2263 sayılı kararıyla Ova yeraltı ocağı için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Kapsam Dışı" kararı iptal edilmiştir. Karar gereği de IV. grup (linyit, boksit — açık, yeraltı) işletme ruhsatlı sahada termik santral sahası içerisindeki Ova adlı 1 ve 2 no'lu galerilerde herhangi bir madencilik faaliyetine izin verilmemektedir.

Ancak söz konusu sahanın diğer kısımlarında bulunan açık işletme ve ocağındaki madencilik faaliyetlerinin Maden Kanunu'nun 7'nci maddesi kapsamında alınmış izinler dahilinde yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Bununla birlikte ÇED süreçlerine ilişkin hususlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görev alanına girdiğinden konuyla ilgili bu Bakanlıktan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Alparşfan BAYRAKTAR
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Muğla'da bulunan Yatağan Termik Santrali'nin faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32480, 8 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32480-mugla-da-bulunan-yatagan-termik-santrali-nin-faaliyetlerinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/421dc487-d5d3-4a47-88bb-019898a45597

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
