# Anadili Türkçe olmayan çocukların eğitimde yaşadığı zorluklara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32506 - **Veren:** Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 6 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 10 Eylül 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f4d34f0d-174a-4f32-8e6f-019883ce648f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32506-anadili-turkce-olmayan-cocuklarin-egitimde-yasadigi-zorluklara-iliskin > Kamuran Tanhan (DEM Parti), 6 Ağustos 2025 tarihinde 7/32506 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 10 Eylül 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Kamuran TANHAN Mardin Milletvekili Türkiye, tarihsel olarak çok dilli, çok kültürlü bir topluma sahiptir. Bu toplumsal çeşitlilik, anayasal eşitlik ilkesi gereği tüm yurttaşların dil, kültür ve kimlik temelli haklarının güvence altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, başta Kürtçe olmak üzere anadili Türkçe olmayan çocuklar eğitim sisteminde ciddi eşitsizliklerle karşı karşıya kalmaktadır. Anadilde eğitimin tanınmaması, yalnızca bir hak ihlali değil; aynı zamanda çocukların pedagojik ve duygusal gelişimlerini olumsuz etkileyen yapısal bir sorundur. Özellikle Kürtçe konuşan çocuklar, Türkçe eğitim sürecine adapte olmakta zorlanmakta; bu durum öğrenme güçlüğü, okul terkleri ve fırsat eşitsizliğini beraberinde getirmektedir. Kırsal bölgelerde bu sorunlar daha da derinleşmektedir. UNESCO, UNICEF ve Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası belgeler, çocukların anadilinde eğitim hakkını desteklemektedir. Türkiye de taraf olduğu bu sözleşmeler çerçevesinde yükümlülük altındadır. Bu bağlamda, anadili Kürtçe olan çocukların yaşadığı eğitimsel eşitsizliklerin tespiti ve çözüm yollarının belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. Türkiye genelinde anadili Türkçe olmayan çocuklara ilişkin veriler ile bu çocukların yaşadığı çoklu sorunların (eğitimbilimsel, pedagojik, kültürel vd.) ortaya konulup analiz edilmesine dair bakanlığınızın yaptığı bir çalışma mevcut mudur? Bu soruya yanıtınız olumluysa bu temelde hangi verilere ulaşılmıştır? 2. Bir önceki soruya yanıtınız olumsuz ise, Bakanlığınız bu konuda bir çalışma için girişimde bulunacak mı? 3. Anadili Türkçe olmayan çocukların akademik başarı düzeyleri, öğrenme güçlüğü, öğrenme kayıpları ve okulu terk oranları hakkında bakanlığınızca kayıt tutulmakta mıdır? Bu soruya yanıtınız olumluysa söz konusu istatistiki veriler kamuoyu ile neden paylaşılmamaktadır? Bu verileri kamuoyuyla paylaşacak mısınız? 4. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler kapsamında, anadilinde eğitimin hayata geçirilmesine dair herhangi bir yasal veya idari çalışma yürütülmekte midir? 5. BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 17, 29 ve 30. Maddelerine Türkiye tarafından konulan çekincelerin kaldırılması ile ilgili bir çalışmanı var mıdır? Bu soruya yanıtınız olumsuz ise Bakanlığınızca bu konuda bir girişimde bulunacak mısınız? 6. Mardin gibi çok dilli illerde, anadili Türkçe olmayan çocukların eğitim sürecine uyumunu kolaylaştırmak amacıyla bakanlığınızca geliştirilen özel bir müfredat, program veya öğretmen eğitimi uygulaması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı b) 04/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1675623 sayılı yazınız. ği ©) 07/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1677855 sayılı yazınız. 4 07159 ç) 14/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1681441 sayılı yazınız. d) 15/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1682318 sayılı yazınız. 74 4 ) 14 e) 21/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1685623 sayılı yazınız. f) 27/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1687203 sayılı yazınız. V 2 ) 7 ( 4 2/32)60 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Saliha Sera KADIGİL*in 7/28533, Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER'in 7/31664, Bitlis Milletvekili Hüseyin OLAN"ın 7(31798, Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 7/32057, İstanbul Milletvekili Gökhan GÜNAYDIN"ın 7/32061, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/32259, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/32263, Gaziantep Milletvekili o Sevda KARACA'nın 7/32266, Kocaeli oMilletvekili oOÖmer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/32360, Mardin Milletvekili Kamuran TANHAN'ın 7/32506 ile Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7132510 ve 732511 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. N Bilgilerinize arz ederim. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin tüm kamu kurumlarında olduğu gibi Bakanlığımızın ilgili birimlerince sunulan kamu hizmetlerinin tamamı, Anayasa'nın "Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir." hükmü gereğince Türkçe olarak sunulmaktadır. Bakanlığımızca sunulan eğitim öğretim hizmetlerinin çerçevesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42. maddesinde yer alan "7 ürkçe'den başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez." hükmü, Anayasa'nın eğitim hakkını düzenleyen maddelerinin yanı sıra 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri ile çizilmiştir. Uygulanmakta olan İlköğretim Kurumları (ilkokul ve ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi'nde yer alan ve öğrencilerin ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati, İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi?nde ise 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde 1; 8. sınıf düzeyinde ise 1 veya 2 ders saati olarak seçebildikleri yaşayan diller ve lehçeler dersi kapsamında; Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca); 5. Sınıf Öğretim Programı 07.09.2012 tarih ve 154 sayılı, 6. Sınıf Öğretim Programı 23.01.2014 tarih ve 5 sayılı, 7. Sınıf Öğretim Programı 30.04.2014 tarih ve 22 sayılı, 8. Sınıf Öğretim Programı 10.12.2015 tarih ve 100 sayılı Kurul Kararları doğrultusunda uygulanmaktadır. Söz konusu derslere yönelik hazırlanan ve Talim ve Terbiye Kurulu ile uygun bulunan Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 7, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 8, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 7 ve Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 8 eğitim araçları yer almaktadır. Kabul edilen eğitim araçlarının listesi Ocak 2025 tarihli ve 2806 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanmıştır. Bakanlığımızca eğitim kurumlarında okutulan ortak dersler ile seçmeli derslerin ders yükünden hareketle öğretmen normu belirlenmekte, bu doğrultuda öğretmen normu ile eğitim kurumlarında görev yapan öğretmen sayısına bağlı olarak da öğretmen ihtiyacı belirlenmektedir. Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe/Kurmançi) ile Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe/Zazaki) alanlarında da kontenjan dağılımında alan bazında norm ve ihtiyaç durumu değerlendirilmektedir. Yaşayan Diller ve Lehçeler( Kürtçe-Kurmançi) ile Yaşayan Diller ve Lehçeler( Kürtçe-Zazaki) alanlarında 2020 ila 2025 yıllarında toplamda 82 öğretmen atanmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin). “Anadili Türkçe olmayan çocukların eğitimde yaşadığı zorluklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32506, 6 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32506-anadili-turkce-olmayan-cocuklarin-egitimde-yasadigi-zorluklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f4d34f0d-174a-4f32-8e6f-019883ce648f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.