# İstanbul Deri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren bir deri fabrikasındaki işçilerin çalışma koşullarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32634 - **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 14 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 31 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f1072afb-3838-46f7-9b47-0198aca8343e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32634-istanbul-deri-organize-sanayi-bolgesinde-faaliyet-gosteren-bir-deri-fabrikasindaki-isciler > İskender Bayhan (EMEP), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 31 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 14.08.2025 © Yk İstanbul Tuzla Deri Sanayi bölgesinde faaliyet gösteren Adöksan Döküm Fabrikası, Türkiye'de üç ve Macaristan'da bir üretim tesisiyle otomotiv sektörünün önemli tedarikçileri arasında yer almakta, sektöründe ihracat ödülleri almaktadır. Ancak fabrikada çalışan işçilerin aktardığı tanıklıklar, işçi sağlığı ve güvenliği mevzuatına, insan onuruna yakışır çalışma koşullarına ve temel işçi haklarına aykırı ağır ihlallerin yaşandığını ortaya koymaktadır. İşçiler, yaz aylarında yetersiz havalandırma ve klima eksikliği nedeniyle fabrikanın içinin dışarıya göre 6-7 derece daha sıcak olduğunu, "nefes alamaz hale geldiklerini" ve baygınlık vakalarının görmezden gelindiğini belirtmektedir. Bayılan bir işçiye "Elini yüzünü yıka, işine dön" denildiğini aktaran çalışanlar, sağlık sorunlarının kronikleştiğini vurgulamaktadır. İçme suyunda tortu biriktiğini, "şekerler pislik içinde" olduğu için çay bile içemediklerini, bozuk, bayat ve zaman zaman böcekli yemeklerin servis edildiğini; bu nedenle "Bugün kim zehirlenecek?" sorusunun yemekhanede sıradanlaştığını dile getirmektedirler. Kadın işçilere yönelik hakaret ve psikolojik şiddetin yaygın olduğu, bu baskılar sonucu sinir krizi geçirenlerin olduğu ifade edilmektedir. Bir kadın işçi, hakarete uğradığında yardım etmek isteyen arkadaşlarının dahi "Tezgahınıza geçin, çalışın" denilerek engellendiğini anlatmıştır. Ayrıca, işçiler güvenliklerini tehdit eden durumlarda dahi üretime devam ettirilmektedir. Yoğun yağış sonrası meydana gelen su baskınında, elektrikli makineler kapatılmadan ayak bileklerine kadar suyun içinde çalıştırıldıklarını belirten bir işçi, "Buraya gelen elektrik evdeki gibi değil, kül eder insanı" sözleriyle tehlikeyi ifade etmiştir. Sendikalaşma girişimlerine ve hak taleplerine karşı baskılar da artmıştır. İşçiler, "Beğenmeyen kapı orada" sözleriyle tehdit edildiklerini, sendikaya üye olanların odalara çekilip sorgulandığını, e-Devlet üzerinden sendika üyeliklerinin kontrol edilmeye çalışıldığını anlatmıştır. : Tüm bu tanıklıkların ardından, 09.08.2025 tarihinde sosyal medyada yapılan bir paylaşım üzerine şirket vekili, 11.08.2025 tarihli ihtar mektubunda söz konusu ifadelerin "gerçeğe aykırı" olduğunu ileri sürmüş, içerik kaldırma ve tekzip talep etmiştir. Adöksan yönetimi, "marka ve * kişilik hakları" bahanesini öne sürerek, işçilerin yaşadığı gerçekleri sansürlemeye; yaşam, sağlık ve örgütlenme haklarını hiçe sayan, sermaye çıkarlarını işçilerin en temel haklarının önüne koyan tutumunu gizlemeye çalışmaktadır. İşçilere dayatılan bu çalışma koşulları, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve ILO sözleşmeleri başta olmak üzere ulusal ve uluslararası mevzuata göre açıkça işçi haklarının ihlalidir. Adöksan yönetimi, bu ihlalleri ortadan kaldırmak yerine, işçilerin yaşadıklarını dile getirmeleri karşısında baskı ve tehdit yolunu seçmekte; adeta hiçbir suç işlememiş gibi davranmaktadır. Bu bağlamda; Adöksan Fabrikası'nda son 5 yıl içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kaç kez işçi sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmıştır? Bu denetimlerin sonuçları ve uygulanan yaptırımlar nelerdir? Fabrikada yaşandığı iddia edilen aşırı sıcak, yetersiz havalandırma ve klima eksikliğiyle ilgili olarak Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu konuda alınan tedbirler nelerdir? . İşçilerin bayılma, rahatsızlanma gibi sağlık sorunlarında ambulans çağrılmasının engellenmesi iddiası doğru mudur? Böyle bir durumda Adöksan'ın sorumluluğu nedir? Fabrikada içme suyu ve yemeklerde hijyen eksikliği, bozuk gıda servis edilmesi gibi iddialar hakkında herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir? Kadın işçilere yönelik hakaret, mobbing ve psikolojik şiddet iddiaları hakkında Bakanlığınıza ulaşmış şikâyet var mıdır? Bu konuda hangi hukuki ve idari işlemler başlatılmıştır? İşçiler, yoğun yağış sonrası meydana gelen su baskınında yüksek voltajlı elektrikli makineler çalışırken su içinde üretime zorlandıklarını belirtmektedir. Bu durum işçi sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun mudur? Sorumlular hakkında işlem yapılmış mıdır? Yapılmadıysa olası iş cinayetleri nasıl engellenecektir? Fabrika idaresinin, işçileri istifaya zorlamak ve tazminatsız işten çıkarmak amacıyla baskı yaptığı iddiaları hakkında Bakanlığınızın yürüttüğü bir soruşturma var mıdır? Türkiye genelinde döküm sanayisinde faaliyet gösteren işyerlerinde son 5 yılda tespit edilen iş kazası, meslek hastalığı ve işçi sağlığı-güvenliği ihlali sayıları nelerdir? Bakanlığınız, benzer koşulların yaşandığı sanayi bölgelerinde önleyici, caydırıcı ve işçilerin haklarını güçlendirici hangi politika ve denetim mekanizmalarını hayata geçirmeyi planlamaktadır? 16 Haziran 2025 tarihinde on binlerce işçinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan, "barajsız sendika, yasaksız grev, güvenceli iş" taleplerini içeren kanun teklifinin yasal güvenceye kavuşturulması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 27.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1687485 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/32634 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür. Bununla birlikte, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup, ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğündedir. 20.07.2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması konularında işverene tavsiyelerde bulunması gerekmektedir. Bunlara ek olarak 17.07.2013 tarihli ve 28710 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre işyerinin tamamı yeterli havalandırma ve termal konfor şartlarına sahip olmalı, işyerindeki ekipman, araç, gereç ve çalışma ortamının uygun hijyen şartlarını sağlayacak şekilde düzenli olarak temizliği yapılmalı, yemeklerini işyerinde yemek durumunda olan çalışanlar için, rahat yemek yenebilecek nitelik ve genişlikte hijyenik yemek yeme yeri sağlanmalıdır. Çalışanlar, elektriğe doğrudan veya dolaylı temas sonucu oluşabilecek kazalara karşı korunmalı ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmalıdır. Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı tefiişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. Önergede yer alan iş kazası ve meslek hastalığına ilişkin veriler Sosyal internet adresinde (www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır. " Prot. Dr. Vedat IŞİ Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 --- **Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “İstanbul Deri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren bir deri fabrikasındaki işçilerin çalışma koşullarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32634, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32634-istanbul-deri-organize-sanayi-bolgesinde-faaliyet-gosteren-bir-deri-fabrikasindaki-isciler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f1072afb-3838-46f7-9b47-0198aca8343e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.