# Zincir marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32637
- **Veren:** Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 14 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 355 gün sonra, 4 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/30e1e097-b9d2-462e-a3f5-0198adc52802
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32637-zincir-marketlerdeki-calisma-kosullarina-iliskin

> Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32637 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 355 gün sonra, 4 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.08.08.2024 İzmir Milletvekili

Son yıllarda zincir marketlerde ve büyük perakende mağazalarında çalışan personelin, iş tanımlarının dışında ağır işlerde çalıştırıldığı, düşük ücretle uzun mesai saatlerine maruz kaldığı ve dinlenme haklarının ihlal edildiği yönünde pek çok haber gündeme gelmektedir. Özellikle kasa, reyon, depo ve temizlik gibi farklı görevlerin tek bir çalışana yüklenmesi, iş sağlığı ve güvenliği açısından ciddi riskler doğurmaktadır.

Bu bağlamda:

1. Bakanlığınıza market çalışanlarının çalışma koşullarına ilişkin ulaşan şikâyet sayısı nedir?

2. Market çalışanlarının haftalık çalışma süresi, mola ve dinlenme hakları mevzuata uygun şekilde denetlenmekte midir?

3. Marketlerde görev yapan personelin iş sağlığı ve güvenliği açısından karşılaştığı riskler hakkında Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

4. Market çalışanlarının fazla mesai ücretleri ve sosyal hakları düzenli olarak ödenmekte midir?

5. Bualanda çalışanların haklarının korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için Bakanlığınızca yürütülen bir düzenleme veya denetim planı var mıdır?

Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, 1. Kat, Oda No: D104

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 27.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1687485 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İzmir Milletvekili Sayın Hüsmen KIRKPINAR tarafından yöneltilen 7/32637 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup, ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğündedir.

6331 sayılı Kanunun "işverenin genel yükümlülüğü" başlıklı 4'üncü maddesi birinci fikrasının (c) bendi uyarınca işverenler işyerinde risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak ile yükümlüdür. Söz konusu yükümlülüğün ne şekilde yerine getirileceği ile ilgili hususlar ise 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinde belirlenmiş olup, market işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılırken yararlanılabilecek "Bakkal, Market ve Süpermarketler İçin Kontrol Listesine! Bakanlığımız internet sitesinden ulaşılabilmektedir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve leftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlığımız iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26'ncı maddesinde düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun "Çalışma süresi? başlıklı 63'üncü maddesine göre, genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde hafianın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile hafialık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir.

Bununla birlikte, 4837 sayılı Kanunun 'Fazla çalışma ücreti" başlıklı 41'inci maddesi kapsamında, Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle Jazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır. 63'üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam kırk beş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti, İzmir). “Zincir marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32637, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32637-zincir-marketlerdeki-calisma-kosullarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/30e1e097-b9d2-462e-a3f5-0198adc52802

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
