# Şap hastalığı ile mücadele konusunda yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32690 - **Veren:** Mehmet Tahtasız (CHP, Çorum) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 14 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 5 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/14379a51-5be0-4c2d-a27d-0198acbfb1a8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32690-sap-hastaligi-ile-mucadele-konusunda-yurutulen-calismalara-iliskin > Mehmet Tahtasız (CHP), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32690 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 5 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim. Mehmet TAHTASIZ Çorum Milletvekili Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü verilerine göre Irak, 9 Şubat 2025'te Şap hastalığını bildirmiş ve bu salgının 25 Nisan'da sona erdiğini duyurmuştur. Aynı Irak, 15 Ocak'ta başka bir bildirimi daha yapmış ve bu salgının 5 Mayıs" ta söndürüldüğünü belirtmiştir. Mart 2023'de Türkiye'de SAT 2 tespit edilmişti, şimdi ise SAT I tespit edildi. Aşı üretimi için SAT 1 Şuşu İngiltere'den temin edildi. Aşının 35-37 günde üretildiği düşünüldüğünde, ilk üretilen aşının Haziran sonuna doğru temin edildiği öngörülmektedir. 2025 yılı Haziran ayında kutlanan Kurban Bayramı öncesi ve sonrası SAT 1 Şap aşısı olmadığından hayvanların aşılanma imkanı bulunamamıştır. * 18.06.2025 tarihinden itibaren ikinci bir emre kadar hayvan hareketleri yasaklanmıştır. Bu tarih ilk SAT 1 Şap aşısı üretildiği tarihe yakın bir tarihtir. Kurban Bayramı öncesi SAT 1 Şap aşısı olmamasının ŞAP hastalığının hızla yayılmasına neden olduğu öne sürülmektedir. Aynı şekilde ŞAP hastalık çıkışları yerel ve idari nedenler nedeniyle geciktirilmiş veya yapılmamıştır. Aşı temininde ARI işletmeler ve büyük işletmelere öncelikle SAT 1 Şap aşısı | direkt verilmiş, yetiştiriciye verilmemiş, bakanlık yetkili personeli: Hârafından | yapılması benimsenmiştir. i | En önemli durum, bakanlık yasal ve zorunlu "ŞAP Hastalığı Asil il Eylem | Planını" uygulamaktan çok uzak kalmıştır. Yine Aşı uygulamalarında, aşı nakil işleminde *4 C soğuk ortam ve güvenli araç gereç sağlanmasında yetersiz kalınmıştır. i Bu doğrultuda; Günümüz itibarıyla hangi illerde ve toplam kaç hayvanda şap hastalığı tespit edilmiştir? Şap hastalığı ile ilgili bakanlığınızın aldığı önlemler ve yaptığı çalışmalar nelerdir? Şap hastalığının tespit edildiği günden bu yana hangi ülkelerden kaç adet aşı getirilmiş, bu aşılar için ne kadar ödeme yapılmış ve kaç adet hayvana aşı yapılmıştır? Şap hastalığı tespit edilen hayvanlar nasıl değerlendirilmektedir? İyileşemeyen hayvanlar kesime mi gönderilmektedir? ## Bakanlığın cevabı Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince hassasiyetle yürütülmektedir. Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı, aşılama programı uygulanmaktadır. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları, Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmıştır. 2025 yılında şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan virüsün ülkemizde yeni bir serotipinin (Sat-1) ortaya çıkmış olmasıdır. Bu yeni serotipe karşı hayvanların bağışıklığının bulunmaması, hastalığın yayılımında en önemli etken olarak kabul edilmektedir. Şap hastalığının yeni varyantına karşı 19,4 milyon doz aşı üretimi tamamlanmış ve taşra birimlerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir. Ülke genelinde 58 ilde Sat-1 şap hastalığı mihrakı tespit edilmiştir. Şap hastalığından etkilenen hayvan sayısı, hastalığın söndürülmesini takiben yapılacak epidemiyolojik çalışmalar neticesinde ortaya konulacaktır. Şap hastalığının görüldüğü ilk andan itibaren "Şap Hastalığının Kontrolüne İlişkin Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde hayvan hareketleri kısıtlanmış ve hayvan pazarları kapatılmıştır. Hastalık çıkışına bağlı olarak her mihrak odağı merkez kabul edilmek suretiyle yarıçapı 3 kilometre olan bir koruma bölgesi ile bu bölgeyi çevreleyen yarıçapı 7 kilometre olan bir gözetim bölgesi oluşturulmuştur. Bu bölgelerde kordon, karantina, temizlik, dezenfeksiyon, eğitim, bilgilendirme ve aşılama çalışmaları yapılmıştır. Ülke genelinde hayvan nakillerinden önce tüm hayvanların sağlık kontrolleri "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılmaktadır. Ayrıca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları 7/24 çalışmaktadır. Ülkemizde yetiştirilen tüm büyükbaş hayvanlar, ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde olmak üzere yılda iki kez şap aşısı ile aşılanmaktadır. Bakanlığımız tarafindan sahada kullanılan tüm şap aşıları Şap Enstitüsü Müdürlüğümüzde üretilmektedir. Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminatlı hastalıklar kapsamında olmadığı için zorunlu kesime gönderilmemektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Tahtasız (CHP, Çorum). “Şap hastalığı ile mücadele konusunda yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32690, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32690-sap-hastaligi-ile-mucadele-konusunda-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/14379a51-5be0-4c2d-a27d-0198acbfb1a8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.