# Mardin ilinde yapılması planlanan sulama projelerinin akıbetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32767 - **Veren:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır) - **Veriliş tarihi:** 15 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 16 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c86458c-4865-4ec2-a8e2-0198bc4629f0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32767-mardin-ilinde-yapilmasi-planlanan-sulama-projelerinin-akibetine-iliskin > Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 15 Ağustos 2025 tarihinde 7/32767 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 16 Ekim 2025). ## Önerge metni Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞ"NA Aşağıdaki sorularımın T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih KACIR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. 15.08.2025 Güneydoğu Anadolu'da yaşayan insanlarımızın gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi, bölgelerarası gelişmişlik farklılıklarını gidermeyi ve ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar hedeflerine katkıda bulunmayı amaçlayan Güneydoğu Anadolu Projesi ülkemizin yüzde 9,7 alanında (75 bin kilometrekare,7,5 milyon hektar) 9 milyon insanın yaşadığı Kilis, Gaziantep, Adıyaman, Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır, Batman, Siirt ve Şırnak illerini kapsamaktadır. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), bölgesel kalkınmanın yanında aynı zamanda ülkemizin tarımsal üretim kapasitesini artıracak, bölgesel eşitsizlikleri ortadan kaldıracak bir yatırım projesidir. 2024-2028 yıllarını kapsayan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Eylem Planı kapsamında oluşturulan öncelikli dönüşüm programlarında öne çıkan "Sulama Programı" büyük önem taşımaktadır. Tarımda hassas dönüşüm programı kapsamında Mardin Sulamaları projeleri yer almaktadır. Proje kapsamında, hâlihazırda devam eden ve toplam alanı 19.874 hektar olan Mardin Ceylanpınar Ovaları Cazibe Sulaması 3. Kısım Şebeke İkmali (5.708 hektar) ile Mardin Depolaması Cazibe Sulaması (14.166 hektar) projelerinin tamamlanması hedefi yer almaktadır. Ayrıca 55.715 hektar alanı sulayacak olan ve Mardin Depolaması Pompaj Sulaması 1. ve 2. Kademe Şebeke inşaatlarının tamamlanması da hedeflenmektedir. Ancak yarım asırdan fazla süredir devam eden her geçen yıl daha fazla alanının devre dışı bırakıldığı Güneydoğu Anadolu Bölgesi Projesi'nde Harran bölgesine EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR d* 321 67- planlama dışı verilen sular Mardin Ana Kanalından Harran'a aktarılıp Mardin'in tarım arazilerine verilmediği için 35 köyün susuz kaldığı ve YI ile Y19 hatları arasındaki sulama projelerinin iptal edildiği kamuoyuna yansımıştır. Azalan yağışlar nedeniyle bölgede su miktarı düşerken, yaşanan yüksek sıcaklıklar da suyun buharlaşma miktarını artırmaktadır. Ayrıca artan nüfus ve tarımsal faaliyetler ile suya olan ihtiyacı daha da artırmaktadır. Bu durum bölgedeki su paylaşımı kaynaklı sorunların çözümünü daha da zor hale getirmektedir. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında yapılan ve yapılması planlanan faaliyetlerin sürdürülebilirliği de dikkate alınarak acilen gözden geçirilmesi ve gündeme alınan projelerin zaman kaybetmeden bitirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. GAP Sulama Projelerinin hâlâ tamamlanmamış olmasının gerekçeleri nelerdir? Projelerin gecikmesine neden olan idari, teknik veya mali engeller var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? 2. Mardin bölgesinde proje kapsamına alınan veya yapımına başlanan ancak daha sonra kapsam dışı bırakılan yerler var mıdır? Varsa proje dışında bırakılma gerekçeleri nelerdir? 3. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Eylem Planı kapsamında daha önceki yıllarda yer alan ve Kızıltepe ile Derik ovasını içine alan (YI1 ve Y19) sulama projeleri neden eylem planı kapsamından çıkarılmıştır? 4. "Mardin Sulamaları" projelerinin ne kadarlık kısmı tamamlanmıştır? Geri kalan kısımlar ne zaman tamamlanması planlanmaktadır? 5. Bölgenin su ihtiyacı dikkate alındığında "Mardin Sulamaları" projeleri kapsamında deneme amaçlı Mardin Ana Kanalı'na verilen suyun kalıcı hale gelmesi için Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma mevcut mudur? 6. GAP sulama projelerinde Mardin Ana Kanalı'nın tamamlanamayan alanları nedeniyle çiftçinin yaşadığı üretim kayıpları ve gelir kayıplarına ilişkin Bakanlığınızca acil bir eylem planı yapılmış mıdır? EGEMENLİK , 32.367 7. Artan nüfus ve tarım faaliyetleri ile suya olan ihtiyaç dikkate alındığında ilave sulama projelerinin hayata geçirilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır? Bu konuda ilgili bakanlıklar ile birlikte yürütülen eylem planları oluşturulmakta mıdır? miele) , li in ele m e NN .B DEE a EE EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR www ## Bakanlığın cevabı Güneydoğu Anadolu'da yaşayan insanlarımızın gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi, bölgelerarası gelişmişlik farklılıklarını gidermeyi ve ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar hedeflerine katkıda bulunmayı amaçlayan Güneydoğu Anadolu Projesi ülkemizin yüzde 9,7 alanında (75 bin kilometrekare, 7,5 milyon hektar) 9 milyon insanın yaşadığı Kilis, Gaziantep, Adıyaman, Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır, Batman, Siirt ve Şırnak illerini kapsamaktadır. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), bölgesel kalkınmanın yanında aynı zamanda ülkemizin tarımsal üretim kapasitesini artıracak, bölgesel eşitsizlikleri ortadan kaldıracak bir yatırım projesidir. 2024-2028 yıllarını kapsayan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Eylem Planı kapsamında oluşturulan öncelikli dönüşüm programlarında öne çıkan "Sulama Programı" büyük önem taşımaktadır. Tarımda hassas dönüşüm programı kapsamında Mardin Sulamaları projeleri yer almaktadır. Proje kapsamında, hâlihazırda devam eden ve toplam alanı 19.874 hektar olan Mardin Ceylanpınar Ovaları Cazibe Sulaması 3. Kısım Şebeke İkmali (5.708 hektar) ile Mardin Depolaması Cazibe Sulaması (14.166 hektar) projelerinin tamamlanması hedefi yer almaktadır. Ayrıca 55.715 hektar alanı sulayacak olan ve Mardin Depolanası Pompaj Sulaması 1. ve 2. Kademe Şebeke inşaatlarının tamamlanması da hedeflenmektedir. Ancak yarım asırdan fazla süredir devam eden, her geçen yıl daha fazla alanının devre dışı bırakıldığı Güneydoğu Anadolu Bölgesi Projesi'nde Harran bölgesine planlama dışı verilen sular Mardin Ana Kanalı'ndan Harran'a aktarılıp Mardin'in tarım arazilerine verilmediği için 35 köyün susuz kaldığı ve Y11 ile YI9 hatları arasındaki sulama projelerinin iptal edildiği kamuoyuna yansımıştır. Azalan yağışlar nedeniyle bölgede su miktarı düşerken, yaşanan yüksek sıcaklıklar da suyun buharlaşma miktarını artırmaktadır. Ayrıca artan nüfus ve tarımsal faaliyetler ile suya olan ihtiyacı daha da artırmaktadır. Bu durum bölgedeki su paylaşımı kaynaklı sorunların çözümünü daha da zor hale getirmektedir. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında yapılan ve yapılması planlanan faaliyetlerin sürdürülebilirliği de dikkate alınarak acilen gözden geçirilmesi ve gündeme alınan projelerin zaman kaybetmeden bitirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; Soru 1- GAP Sulama Projelerinin hâlâ tamamlanmamış olmasının gerekçeleri nelerdir? Projelerin gecikmesine neden olan idari, teknik veya mali engeller var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? Soru 2- Mardin bölgesinde proje kapsamına alınan veya yapımına başlanan ancak daha sonra kapsam dışı bırakılan yerler var mıdır? Varsa proje dışında bırakılma gerekçeleri nelerdir? Soru 3- Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Eylem Planı kapsamında daha önceki yıllarda yer alan ve Kızıltepe ile Derik ovasını içine alan (Y11 ve Y19) sulama projeleri neden eylem planı kapsamından çıkarılmıştır? Soru 4- "Mardin Sulamaları" projelerinin ne kadarlık kısmı tamamlanmıştır? Geri kalan kısımlar ne zaman tamamlanması planlanmaktadır? Soru 5- Bölgenin su ihtiyacı dikkate alındığında "Mardin Sulamaları" projeleri kapsamında deneme amaçlı Mardin Ana Kanalı'na verilen suyun kalıcı hale gelmesi için Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma mevcut mudur? Soru 6- GAP sulama projelerinde Mardin Ana Kanalı'nın tamamlanamayan alanları nedeniyle çiftçinin yaşadığı üretim kayıpları ve gelir kayıplarına ilişkin Bakanlığınızca acil bir eylem planı yapılmış mıdır? Soru 7- Artan nüfus ve tarım faaliyetleri ile suya olan ihtiyaç dikkate alındığında ilave sulama projelerinin hayata geçirilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır? Bu konuda ilgili bakanlıklar ile birlikte yürütülen eylem planları oluşturulmakta mıdır? CEVAPLAR: Güneydoğu OAnadolu Projesi (GAP) Eylem Planı (2024-2028) o kapsamında yürütülmekte olan "Sulama Programı", Bakanlığımız açısından büyük önem taşımaktadır. GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığımızca hazırlanan GAP Eylem Planının temel amacı, hâlihazırda ekonomik olarak öncelikli olan ve planda yer alan sulama projelerinin tamamlanmasıdır. Bunun yanı sıra, suyun etkin ve verimli kullanılması ile su israfının önlenerek, sulanamayan alanlara bir an önce suyun teminine ilişkin çalışmalara devam edilmektedir. GAP sulama projelerine ilişkin çalışmalara, plan hedefleri doğrultusunda titizlikle devam edilmekte olup söz konusu projelere eylem planları döneminde önemli tutarda kaynak aktarılmıştır. Böylece, eylem planlarının başlangıç döneminde 272.972 hektar olan sulama alanları, yüzde 147 oranında artış göstererek 674.144 hektara yükselmiştir. GAP Eylem Planı kapsamında olan Mardin ili sulama projelerinin 36.651 hektarlık kısmı tamamlanmış olup hâlihazırda 19.874 hektar alanda çalışmalara devam edilmektedir. Bunların yanı sıra, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığımızca Mardin ilimiz genelinde çiftçilere yönelik çeşitli destekler sağlamakta, eğitim ve yayım faaliyetleri yürütülmektedir. Desteklerin verilmesinde çiftçilerin sosyoekonomik şartları ve sulama alanı içindeki coğrafi konumları gibi kriterler göz önüne alınmaktadır. Önergede YIl1 ve Y19 kısımları hakkında sorulan hususlar ise, Bakanlığımız görev ve yetki alanı dışındadır. Mehmet Fatih KACIR Bakan --- **Kaynak gösterme:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Mardin ilinde yapılması planlanan sulama projelerinin akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32767, 15 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32767-mardin-ilinde-yapilmasi-planlanan-sulama-projelerinin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c86458c-4865-4ec2-a8e2-0198bc4629f0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.