# Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesine bağlı Kadılar köyündeki patates üreticilerinin yaşadığı sorunlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32888 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 18 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 8 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f52d7b17-5c77-4ead-ada7-0198c114a8d0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32888-afyonkarahisar-in-dinar-ilcesine-bagli-kadilar-koyundeki-patates-ureticilerinin-yasadigi-s > Ali Karaoba (CHP), 18 Ağustos 2025 tarihinde 7/32888 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 8 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Op. Dr. Ali KARAOBA Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesine bağlı Kadılar Köyü, Türkiye'nin önemli patates üretim merkezlerinden biri olmasına rağmen, üreticiler uzun süredir ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Üreticiler, özellikle tarımsal elektrik fiyatlarına gelen yüksek zamlar ve köy yollarındaki ulaşım sorunları nedeniyle hem üretim hem de pazarlama süreçlerinde büyük zorluk yaşamaktadır. Tarımsal üretimde kullanılan elektrik fiyatlarının yükselmesi, sulama maliyetlerini doğrudan artırmakta ve üretimden elde edilen geliri ciddi ölçüde düşürmektedir. Yüksek girdi maliyetleri karşısında üreticiler ürünlerini değerinde satamamakta, tüccar karşısında pazarlık gücünü kaybetmektedir. Bu durum, çiftçilerin ekonomik olarak zor duruma düşmesine ve tarımdan uzaklaşmasına yol açabilecek bir risk taşımaktadır. Diğer yandan, Kadılar Köyü'ne ulaşımı sağlayan yolların bozuk olması hem üretim sezonunda nakliyeyi zorlaştırmakta hem de ürünlerin pazara ulaşma süresini uzatarak kalite kaybına neden olmaktadır. Köy halkı, uzun süredir bu konuda yetkililerden çözüm beklemekte, ancak taleplerine kalıcı bir yanıt alamamaktadır. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, çiftçinin gelir güvencesi, gıda arz güvenliği ve kırsalda yaşamın devamlılığı açısından bu sorunların acilen çözülmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, Kadılar Köyü ve çevresinde tarımsal sulamada kullanılan elektrik fiyatlarına son bir yılda ne kadar zam yapılmıştır? Bu zamların üretici maliyetlerine etkisi konusunda Bakanlığınızca bir değerlendirme yapılmış mıdır? Tarımsal elektrik fiyatlarının düşürülmesi veya üreticiye sübvansiyon sağlanması konusunda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? Kadılar Köyü'ne ulaşımı sağlayan yolların bakım ve onarımına ilişkin olarak Bakanlığınızı ilgili kurumlarla yürüttüğü bir proje var mıdır? Varsa ne zaman tamamlanması planlanmaktadır? Kadılar Köyü'nde patates üreticilerinin tüccara karşı pazarlık gücünü artırmak amacıyla proje katkısı, pazarlama desteği veya doğrudan alım gibi uygulamalar planlanmakta mıdır? Afyonkarahisar genelinde patates üretiminde yaşanan sorunlar ve girdi maliyetlerindeki artışlar ile ilgili olarak Bakanlığınızın sürdürülebilir üretimi destekleyecek uzun vadeli planı nedir? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. 2025 üretim yılı için patates üreticilerine dekara 244 TL temel destek ve planlı üretime uygun üretim yaptığı takdirde temel desteğe ilave dekara 244 TL planlı üretim desteği verilmektedir. Ayrıca temel ve planlı üretim desteğine ek olarak sertifikalı tohum kullanımında dekara 536,8 TL (yerli ıslah edilmiş ve sertifikalandırılmış çeşitlerin kullanımında dekara 780,8 TL), katı organik-organomineral gübre kullanması durumunda dekara 51,2 TL, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları için bireysel sertifikasyonlarda dekara 146,4 TL, grup sertifikasyonlarında dekara 73,2 TL destek verilmektedir. Patates siğili görülen alanlarda karantina önlemi olarak alternatif ürün yetiştirilmesi veya nadasa bırakılması durumunda 3 yılda bir defa ödeme olmak üzere üreticilere 2025 yılında dekara 200 TL destek verilmektedir. Uygulanan destekleme (politikalarının yanında üreticilerin, iç pazarlarda fiyat dalgalanmalarından korunabilmesi için 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'ncü maddesinde yapılan değişiklik çerçevesinde Sözleşmeli Üretim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Bitkisel Üretim Tip Sözleşmeleri hazırlanarak Bakanlığımızın internet sayfasında yayımlanmıştır. Tip sözleşmede taraflar ürün fiyatını mutabakat içerisinde belirlerken sabit fiyat ya da piyasaya bağlı değişken fiyat (ürünün hasat edildiği dönemde piyasada oluşacak fiyat) üzerinden anlaşma yapabilecekler veya daha farklı (kaliteye, ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre) fiyatlandırma usulleri belirleyerek kullanabileceklerdir. Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır. IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD I ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD II dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD II döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda "0590-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır. IPARD Programı kapsamında yer alan tedbirler ile kırsal alanda yaşayan gençlere ve kadınlara yönelik ek sıralama puanı ve ek hibe oranı uygulanarak pozitif ayrımcılık yapılmaktadır. 2006-2025 (Kasım ayı sonu itibarıyla) yılları arasında Afyonkarahisar ilinde; Kırsal Kalkınma Yatırımları Destekleme Programı, IPARD hibeleri, Genç Çiftçi Projesi ve Kırsalda Uzman Eller Projesi kapsamında 1.561 projeye günümüz fiyatlarıyla toplam 1 milyar 52 milyon TL destek verilmiş, 2.179 kişiye istihdam sağlanmıştır. Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-9100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Tarımsal elektrik bedeli konusunda faydalanacak olanlara 90100 Hazine faiz/kâr payı destekli, 5 milyon TL üst limite kadar işletme kredi/finansmanı kullanma imkânı sağlanmıştır. Uygulama Esasları Tebliği çerçevesinde; 1163 sayılı Kooperatifler Kanun kapsamında faaliyet gösteren tarımsal sulama kooperatifleri, 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren sulama birlikleri ve gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin elektrik fatura ödemeleri (elektrik perakende satış şirketi/elektrik toptan satış şirketi/elektrik dağıtım şirketince düzenlenmiş ve tarımsal faaliyet/sulama tarifesine tabi faturalar) üretim konusu ayrımı yapılmaksızın kredi/finansmanı kullanımından faydalanabilmektedir. Faydalanacak olanların sadece yeni faturalarını ödemek amacıyla bu kredi/finansmandan yararlanabilmesi için birikmiş/normal ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmemiş tarımsal elektrik borcunun bulunmaması ve taksitlendirilerek ödenen/ödenecek borçları varsa bununla ilgili gecikmiş taksitinin bulunmaması gerekmektedir. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TLye kadar 9050-90100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 9100'e varan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri kamu kaynağı kullanmaksızın her türlü tarımsal girdi ihtiyacını karşılamaya dönük mal ve hizmetleri zamanında, güvenilir, kaliteli ve uygun şartlarda sağlamakta ve tarımsal ürünlerin pazarlanmasında üreticilerimize destek sağlamaktadır. 2024- 2025 pazarlama yılında arz fazlası olan bölgelerde (Nevşehir, Niğde, Afyonkarahisar, Kayseri, Sivas ve diğer iller olmak üzere) patates alımı yapılmıştır. Afyonkarahisar ilinde patates üreticilerinin ürünlerini depolama ihtiyacını karşılayan doğal depoların sayısının artırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesine bağlı Kadılar köyündeki patates üreticilerinin yaşadığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32888, 18 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32888-afyonkarahisar-in-dinar-ilcesine-bagli-kadilar-koyundeki-patates-ureticilerinin-yasadigi-s (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f52d7b17-5c77-4ead-ada7-0198c114a8d0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.