# Uşak'ta engelli bireylere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33033
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 26 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 356 gün sonra, 17 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6488ea6a-2108-4e55-b519-0198eb88f6d8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33033-usak-ta-engelli-bireylere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin

> Ali Karaoba (CHP), 26 Ağustos 2025 tarihinde 7/33033 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 356 gün sonra, 17 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Engelli bireylerin çalışma hayatına katılması, eşit ve adil istihdam koşullarından yararlanması, mesleki eğitim olanaklarına erişmesi sosyal devlet ilkesinin gereğidir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın bu alanda sunduğu istihdam teşvikleri, işverenlere yönelik destek programları, mesleki eğitim kursları ve denetim faaliyetleri, engellilerin toplumsal ve ekonomik hayata katılımını güçlendirmek bakımından kritik öneme sahiptir.

Uşak ilinde engelli yurttaşlarımız, istihdam olanaklarının sınırlılığı, işyerlerinde erişilebilirliğin sağlanmaması, mesleki eğitim kurslarının yetersizliği ve çalışma şartlarının geliştirilmesine yönelik uygulamaların eksikliği nedeniyle sorunlar yaşamaktadır. Ayrıca, istihdam politikalarının yerelde etkin bir şekilde uygulanmadığı, işverenlerin engelli istihdam yükümlülüklerini yerine getirmekte çeşitli gerekçelerle kaçındığı yönünde şikâyetler tarafıma ulaşmaktadır. Bu bağlamda, engelli yurttaşlarımızın işgücü piyasasında hak ettikleri yeri alabilmeleri için bakanlık politikalarının Uşak özelinde şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda,

Son beş yılda Uşak ilinde kamu ve özel sektörde engelli istihdamına yönelik kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerin sonuçları nelerdir?

İş Kanunu kapsamında engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işyerlerine Uşak"ta uygulanan idari yaptırımların sayısı ve toplam tutarı nedir?

Uşak ilinde engelli istihdamına ilişkin güncel rakamlar nedir? Kamu ve özel sektör ayrı ayrı olmak üzere kaç engelli yurttaşımız istihdam edilmektedir?

Bakanlığınızın yürüttüğü İŞKUR destekli engelli istihdam projeleri kapsamında Uşak'ta kaç kurs, eğitim veya girişimcilik desteği sağlanmıştır? Bu projelerin çıktıları nelerdir?

. Uşak'ta engelliler için açılan mesleki eğitim kurslarının sayısı, katılımcı sayısı ve istihdama dönüş oranı nedir?

Engellilerin işyerlerinde erişim ve çalışma şartlarının iyileştirilmesi için Uşak özelinde yürütülen projeler nelerdir? Bu kapsamda işverenlere sağlanan teşviklerin miktarı nedir? Engelli bireylerin işgücü piyasasına katılımını artırmak için 2025—2028 yılları arasında Uşak ve ilçelerinde uygulanacak özel bir istihdam planı veya proje bulunmakta mıdır? Engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü yerine getiren Uşak'taki işyerlerinin toplam sayısı nedir? Bu işyerleri hangi sektörlerde yoğunlaşmaktadır?

Engelli vatandaşlarımızın iş hayatında yaşadığı ayrımcılık, iş kazaları veya çalışma şartlarıyla ilgili şikâyetlerin Bakanlığınıza Uşak'tan yansıyan sayısı nedir? Bu şikâyetler doğrultusunda yapılan işlemler nelerdir?

Engelli yurttaşlarımızın kendi işlerini kurabilmeleri için İŞKUR'un Uşak'ta sunduğu girişimcilik hibe ve desteklerinin tutarı nedir? Bu kapsamda desteklenen iş girişimlerinin sayısı kaçtır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 03.09.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1692096 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından yöneltilen 7/33033 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Engellilerin işgücü piyasasına katılımlarının ve istihdamlarının artırılmasına yönelik kota sistemiyle birlikte aktif işgücü programları ve teşvikler etkinlikle uygulanmaktadır. Bu kapsamda 4857 Sayılı İş Kanununun Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu başlıklı 30'uncu maddesine istinaden işverenler, elli (tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde 31) veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.

Ayrıca İş Kanununun bu maddesi gereğince istihdamı zorunlu engelli işçi kontenjanlarının takip ve denetimi düzenli olarak Aylık İşgücü Çizelgesi (AİÇ) üzerinden yürütülmektedir. Ancak yapılan çalışmalara rağmen engelli işçi çalıştırma yükümlülüğüne uymayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli işçi ve çalıştırmadığı her ay için İş Kanununun 101 inci maddesine istinaden idari para cezası uygulanmaktadır.

Öte yandan özel sektör işverenlerinin çalıştırdığı engellilerin prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazine tarafından karşılanmaktadır.

Engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini arttırabilmek amacıyla aktif işgücü programları kapsamında Mesleki Eğitim Kursları, İşbaşı Eğitim Programları, Toplum Yararına Programlar ve İşgücü Uyum Programı uygulanmakta olup, bu kurs ve programlardan engelliler öncelikli olarak yararlandırılmaktadır. Ayrıca engeli olan bireylerin istihdama katılması yolunda desteklenmesi ve engelli birey istihdam etmek isteyen işverenler için tek bir platform üzerinden Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) hizmetlerine ve diğer birçok hizmete erişim imkânı ve bilgi sağlamak amacıyla "Engelsiz İŞKUR Platformu? oluşturulmuş olup, bu Platforma htips://engelsiz.iskur.gov.tr/ internet adresi üzerinden ulaşılabilmektedir.

Engelli bireylerin hem fiziksel hem de dijital ortamlarda hiçbir engelle karşılaşmadan hizmetlere erişimini sağlamak amacıyla web içeriklerinde ve dijital platformlarda WCAG (Web Content Accessibiliiy Guidelines) gibi uluslararası erişilebilirlik standariları uygulanmaya başlanmış olup, ilerleyen süreçte dijital erişilebilirlikte 20100 uyumluluğu sağlamak adına teknik ve yapısal dönüşümlere ilişkin çalışmalara kararlılıkla devam edilmektedir.

Ülkemizde elli ve daha fazla işçi çalıştıran işyeri sayısı ile bunların işçi statüsünde çalıştırdıkları engelli sayılarına ilişkin veriler Türkiye İş Kurumunun internet sayfasında (www.iskur.gov.tr) yayınlanan İstihdamı Zorunlu Kontenjanları istatistiklerinde; engellilere yönelik sunulan hizmetlere ilişkin veriler ise aylık istatistik bültenlerinde ve istatistik yıllıklarında yer almaktadır. "

Prof. Dr. Wdat IŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tek(312) 296 — 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Uşak'ta engelli bireylere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33033, 26 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33033-usak-ta-engelli-bireylere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6488ea6a-2108-4e55-b519-0198eb88f6d8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
