# Mevsimlik tarım işçilerinin barınma ve altyapı sorunlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33034
- **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 27 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 306 gün sonra, 29 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d41d3db3-02de-4b5b-86bb-0198f00c244e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33034-mevsimlik-tarim-iscilerinin-barinma-ve-altyapi-sorunlarina-iliskin

> İskender Bayhan (EMEP), 27 Ağustos 2025 tarihinde 7/33034 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 306 gün sonra, 29 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

© Yade.

Adana'da çadırlarda yaşamak zorunda kalan tarım işçilerine "kaçak elektrik" gerekçesiyle para cezaları kesildiği, Toroslar EDAŞ'ın 5 yaşındaki bir çocuğa 20 bin 500 TL, 9 yaşındaki bir çocuğa ise 9 bin TL tutarında icra takibi başlattığı, 26.08.2025 tarihli Evrensel Gazetesinin haberiyle basına yansımıştır.

Oysa ki 27 Nisan 2024'te yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, mevsimlik tarım işçilerinin barınma ve altyapı sorunlarının devlet eliyle çözülmesini, METİP kapsamında prefabrik yerleşim alanlarının kurulmasını, elektrik, su ve kanalizasyon altyapısının sağlanmasını, sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlerin kamu kurumlarınca organize edilmesini açıkça hükme bağlamaktadır.

Bakanlığınızın görev ve yetkileri, mevsimlik gezici tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını iyileştirmek, sosyal güvence ve insanca yaşam koşullarını sağlamak üzere düzenlenmiştir. Buna rağmen işçiler hâlâ çadırlarda, sağlıksız ve güvencesiz koşullarda yaşamaktadır. METİP-1 ve METİP-2 kapsamında toplam 210 milyon TL kaynak aktarıldığı açıklanmasına rağmen işçilere tel örgü ve mıcır dışında hiçbir insani barınma olanağı sunulmamıştır.

Bugün soframıza sebze ve meyve üreten işçiler, çocuklarıyla birlikte çadırlarda en ilkel ve korumasız koşullara mahkum edilirken, devletin sorumlulukları unutulmakta; ancak sıra cezaya gelince 5 yaşındaki çocuklara dahi icra takibi başlatılmaktadır. Bu tablo, sınıfsal eşitsizliklerin en çıplak halidir. İşçilerin ve çocuklarının en temel yaşam hakları yok sayılmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde açıkça yer almasına rağmen, mevsimlik tarım işçilerinin barınma ve altyapı sorunlarının çözümü için Bakanlığınız bugüne kadar hangi somut adımları atmıştır?

2. METİP kapsamında Adana'da öngörülen prefabrik yerleşim alanları neden kurulmamıştır? 210 milyon TL'lik kaynağın ne kadarı Adana'daki işçiler için harcanmıştır?

3. Çalışma ve sosyal hayatın iyileştirilmesi Bakanlığınızın asli görev ve yetkileri arasında olmasına rağmen, mevsimlik tarım işçileri neden hâlâ insana yakışmayan koşullarda yaşamaktadır?

4. 5 ve 9 yaşındaki çocuklara dahi icra takibi başlatılması gibi hukuksuz bir uygulama karşısında Bakanlığınız neden harekete geçmemektedir? Bu mağduriyetlerin giderilmesi için hangi girişimleri yapacaksınız?

5. Yıllardır süren barınma sorununun yalnızca tel örgü ve mıcır ile geçiştirilmesi hangi kamu yönetimi anlayışının ürünüdür? İnsanca yaşam koşullarını sağlamak için kalıcı bir planınız var mıdır?

6. Kadınların regl sağlığını olumsuz etkileyen, çocukları eğitim yerine tarlada çalışmaya zorlayan koşullara karşı Bakanlığınız acil bir eylem planı hazırlamış mıdır?

7. İşçilerin en temel talebi olan "başlarını sokacak bir çatı" hâlâ neden karşılanmamaktadır? Bakanlığınız bu yükümlülüğünü yerine getirmek için hangi tarihte harekete geçecektir?

8. METİP projesinde vaat edilen temiz su, elektrik, tuvalet, banyo ve güvenli alanlar neden hâlâ sağlanmamıştır?

9. 2013'te başlatılan çalışmaların üzerinden 12 yıl geçmesine rağmen, neden işçiler kendi imkânlarıyla çadırlarda yaşamaya mecbur bırakılmaktadır?

10. Tuzla Tabaklar çadır alanı METİP kapsamında olmasına rağmen çöpler neden hâlâ toplanmamaktadır? Bu sorumluluk Bakanlığınızın değil midir?

11. Yüzlerce çocuğun sağlığının riske atıldığı, kadınların temel sağlık ve hijyen ihtiyaçlarının görmezden gelindiği bir tablo karşısında Bakanlığınızın acil tedbirleri nelerdir?

12. Aşırı sıcak, sel ve şiddetli rüzgâr gibi iklim krizinin ağır etkileri bilinirken neden korunaklı yerleşim alanları oluşturulmamıştır?

13. Raporlarda önerilen erken uyarı sistemleri, mobil sağlık hizmetleri ve geçici gelir desteği neden hayata geçirilmemiştir?

14.Akademik çalışmalarda sunulan taşınabilir mobil konut modellerini uygulamaya geçirmek için bir yol haritanız bulunmakta mıdır?

15. Tarımsal üretimin temelini oluşturan emekçiler, soframıza sebze ve meyve sağlayan işçiler bu ağır koşullara mahkum edilirken Bakanlığınız neden kendi görev ve yetkilerini yerine getirmemektedir?

16. Mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı bu tablo, devletin sosyal devlet ilkesini ihlali değil midir? Bakanlığınız bu sorumluluktan neden kaçınmaktadır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 03.09.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1692096 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/33034 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Mevsimlik Tarım İşçileri konulu Genelge 27.04.2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, bu kapsamda Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi uygulanmaya devam etmektedir.

Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen söz konusu Genelge ile mevsimlik tarım işçisi vatandaşlarımızın ve ailelerinin yaşadıkları sorunların giderilmesi için ilgili kurumların görev ve sorumlulukları belirlenmiş olup il düzeyinde alınacak tedbirler ise valiliklerce ilan edilmekte ve tüm bu tedbirlere yönelik çalışmalar valilerin gözetim ve denetiminde yürütülmektedir.

2024/5 sayılı Genelge hükümleri uyarınca, il sağlık müdürlüğünce; mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin aşılanmaları, kadın, gebe, bebek, çocuk ve gençlik sağlığı izlemleri, bulaşıcı hastalık, kanser ve verem taramaları ile kronik hastalık tarama ve izlemlerine yönlendirmeye ilişkin faaliyetler periyodik olarak yürütülmekte; ayrıca bu konularda danışma ve bilgilendirme çalışmaları yapılmaktadır.

2024/5 sayılı Genelge hükümleri uyarınca, geçici yerleşim alanlarında oluşan atıkların uzaklaştırılması; belediye sınırları veya mücavir alanlarda ilgili belediyelerce, belediye sınırları dışında ise il özel idareleri tarafından yerine getirilmektedir. "

Prof. Dr. Veda(IŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68

---

**Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Mevsimlik tarım işçilerinin barınma ve altyapı sorunlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33034, 27 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33034-mevsimlik-tarim-iscilerinin-barinma-ve-altyapi-sorunlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d41d3db3-02de-4b5b-86bb-0198f00c244e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
