# Batman Çayı'nda meydana gelen toplu balık ölümlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33057
- **Veren:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 27 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 29 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3fc6f8a7-ef0a-4637-9808-0198f066f108
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33057-batman-cayi-nda-meydana-gelen-toplu-balik-olumlerine-iliskin

> Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 27 Ağustos 2025 tarihinde 7/33057 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 29 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Zeynep ODUNCU KUTEVİ Batman Milletvekili

Batman Çayı'nda son günlerde yaşanan toplu balık ölümleri, kamuoyuna da yansıyan görüntülerle birlikte büyük bir çevre felaketine işaret etmektedir. Batman Çevre Gönüllüleri Derneği'nin yaptığı incelemelerde; İkiztepe köyü aşağısı ile Güney Çevre Yolu köprüsü yukarısında, çayın akış yönünün değiştirilmesi nedeniyle havzanın tamamen susuz kaldiğı ve bu nedenle binlerce balık ile su canlısının yaşamını yitirdiği tespit edilmiştir.

Bölge halkının aktardığına göre, Balpınar Beldesi yakınlarında kısa süre önce patlayan petrol boru hattının yenileme çalışmaları sırasında BOTAŞ tarafından çayın yönü değiştirilmiş, ancak hiçbir "can suyu" bırakılmamıştır. Bu durum, yalnızca balıkların değil, tüm ekosistemin etkilenmesine yol açmış; telafisi güç bir tahribat yaratmıştır.

Batman Çayı'nda daha önce de barajlardaki ani su kesintileri ve zirai ilaçlamalar nedeniyle toplu balık ölümleri yaşanmış olsa da bu kez BOTAŞ'ın doğrudan müdahalesiyle ortaya çıkan felaket, kamu kaynaklarıyla faaliyet gösteren bir kurumun çevre sorumluluğunu yerine getirmediğini açıkça göstermektedir.

Bu bağlamda,

BOTAŞ'ın Batman Çayı'nda yaptığı hat yenileme çalışmaları sırasında çayın yönünün değiştirilmesine Bakanlığınızın bilgisi ve onayı var mıdır?

2- Bu müdahale sırasında "can suyu" bırakılmamasının nedeni nedir? Bu konuda herhangi bir çevresel etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?

3- Çayın susuz bırakılması sonucu yaşanan toplu balık ölümlerinden BOTAŞ sorumlu değil midir? Bakanlığınız bu konuda BOTAŞ hakkında herhangi bir idari veya hukuki işlem başlatacak mıdır?

4- Ekolojik tahribatın boyutlarının belirlenmesi amacıyla Batman Çayı'nda bilimsel bir inceleme yapılmış mıdır? Yapılmadıysa ne zaman yapılacaktır?

5- Bölgede benzer çevre felaketlerinin tekrar yaşanmaması için Bakanlığınız hangi önlemleri almayı planlamaktadır?

6- Kamu kurumlarının yürüttüğü altyapı ve enerji çalışmalarında ekosistemin korunmasına İ yönelik bağlayıcı düzenlemelerin uygulanıp uygulanmadığına dair denetimler hangi sıklıkla yapılmaktadır?

## Bakanlığın cevabı

' DÖNEM |! ESASNO | . 283 | 733057 |

Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı Batman Çayı Geçişinin Deplase Edilmesi ve Güçlendirilmesi Projesi kapsamındaki çalışmalar, ilgili kurum ve kuruluşların gerekli izinleri doğrultusunda ve azami çevresel hassasiyetle yürütülmekte olup, meri mevzuata uygun şekilde planlanan ve yürütülen bu çalışmalarda Batman Çayı'nın doğal akışına kalıcı bir müdahale söz konusu olmamıştır.

Ayrıca söz konusu projede kullanılan 18 inç (450 mm) çapında ve 2.520 m uzunluğunda olan boru hatları ise 29.07.2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi (Ek-1Y'de belirtilen eşik değerin altındadır.

Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Batman Çayı'nda meydana gelen toplu balık ölümlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33057, 27 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33057-batman-cayi-nda-meydana-gelen-toplu-balik-olumlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3fc6f8a7-ef0a-4637-9808-0198f066f108

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.