# Uşak'ta engelli bireylere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33081
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 26 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 12 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/289e482d-519f-4fbc-a58a-0198eab83e2a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33081-usak-ta-engelli-bireylere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin

> Ali Karaoba (CHP), 26 Ağustos 2025 tarihinde 7/33081 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 12 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Kültürel mirasa erişim, engelli yurttaşlarımız için yalnızca bir gezi faaliyeti değil, eşit yurttaşlık hakkının ve kültürel hayata katılımın asli unsurudur. Buna rağmen Uşak ve ilçelerinde yer alan müzeler, ören yerleri ve turistik alanlarda erişilebilirlik standartlarının (rampa, asansör, hissedilebilir yüzey, erişilebilir tuvalet, işaret dili ve sesli rehber, tekerlekli sandalye ile dolaşım, erişilebilir ulaşım ve park alanları) her noktada aynı düzeyde uygulanmadığı, bilgi ve biletleme süreçlerinde erişilebilir arayüzlerin sınırlı olduğu yönünde yoğun şikâyetler bulunmaktadır. Ayrıca engelli ziyaretçilerimize özel gün/saatlerde rehberli turların, dokunarak öğrenme istasyonlarının, küçük gruplara yönelik uyarlanmış anlatımların ve personel için erişilebilirlik eğitimlerinin yeterince planlanmadığı görülmektedir.

Uşak Arkeoloji Müzesi, Atatürk ve Etnografya Müzesi, Kent Tarihi Müzesi; Ulubey Kanyonları, Blaundos Antik Kenti (Ulubey) ve Karahallı Clandras Köprüsü gibi noktalarda erişilebilirlik durumunun şeffaf biçimde ortaya konması ve eksiklerin giderilmesi gereklidir.

Engelli ziyaretçiye uygun kılavuzların, indirim/ücretsiz giriş ve refakatçi uygulamalarının standartlaştırılması; duyusal hassasiyeti olan ziyaretçilere yönelik sessiz saatler gibi kapsayıcı uygulamaların hayata geçirilmesi kültürel katılımı güçlendirecektir. Bu bağlamda,

1. Uşakil sınırları içindeki müzeler ve ören yerlerinde (Uşak Arkeoloji Müzesi, Atatürk ve Etnografya Müzesi, Kent Tarihi Müzesi, Ulubey Kanyonları, Blaundos, Clandras Köprüsü vb.) erişilebilirlik belgesine sahip olan yerler hangileridir? Tesis bazında rampa, asansör, hissedilebilir yüzey, erişilebilir tuvalet, tekerlekli sandalye ile dolaşım ve erişilebilir otopark durumu nedir? Bu konuda 2023-2025 yılları arasında yapılan çalışmalar ve 2025- 2028 yılları için yapılması planlanan projeler nedir?

2. Söz konusu alanlarda işaret dili anlatımı, sesli rehber, braille/büyük punto basılı materyal ve erişilebilir dijital rehber uygulamaları mevcut mudur? Mevcut değilse hangi takvimle hayata geçirilecektir?

3. Engelli ziyaretçiler için özel planlanmış rehberli tur günleri/saatleri, "sessiz saat" uygulamaları, dokunarak öğrenme istasyonları ve küçük gruplara uyarlanmış anlatım programları hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa yıllık takvim ve katılım sayıları nedir?

4. Uşak'taki müze ve ören yeri personeline yönelik erişilebilirlik, engelli iletişimi ve acil durum tahliyesi eğitimleri düzenli olarak verilmekte midir? Son iki yılda yapılan eğitim sayısı, katılımcı sayısı ve eğitim içerikleri nelerdir?

5. Biletleme ve bilgilendirme sistemlerinin (web, mobil uygulama, gişe) erişilebilirliği için işaret dili/altyazı destekli içerik üretimi yapılmakta mıdır? Yapılmıyorsa yapılması planlanmakta mıdır?

6. Engelli ziyaretçiler ve refakatçileri için ücretlendirme, indirimli/ücretsiz giriş ve öncelikli sıra uygulamaları Uşak'taki tüm müze ve ören yerlerinde standart mıdır? Standart değilse standartlaştırma yönünde bir genelge yayımlanacak mıdır?

7. Ulubey Kanyonları ve Blaundos gibi açık alanlarda tekerlekli sandalye kullanıcılarına uygun yürüyüş rotaları, dinlenme noktaları, korkuluk ve güvenli platform düzenlemeleri planlanmış mıdır? Planlandıysa proje ve bütçe detayları nelerdir?

8. Engelli ziyaretçiler için erişilebilir ulaşım çözümleri (erişilebilir servis/ring, iniş-biniş cepleri, yönlendirme levhaları) konusunda Bakanlıklar, yerel yönetim ve ilgili kurumlarla ortak bir protokolünüz var mıdır? Varsa kapsamı nedir?

9. Uşak'taki müze ve ören yerleri için engelli ziyaretçi geri bildirimlerinin toplanacağı, şikâyet/öneri ve iyileştirme sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılacağı düzenli bir raporlama mekanizması kurulacak mıdır? Yıllık erişilebilirlik iyileştirme planı yayınlanması planlanmakta mıdır?

10. 2025 yatırım programında Uşak'taki turistik alan ve müzelerin erişilebilirliğini artırmaya yönelik özel bir bütçe kalemi ayrılmış mıdır? Ayrıldıysa toplam tutar, iş kalemleri ve uygulama takvimi nedir?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;

Uşak Arkeoloji Müzesinin engelliler için erişilebilirlik belgesi bulunmakta olup sesli dijital panolar, büyük puntolu bilgilendirme panoları, eser etiketleri, binaya giriş rampası, asansör, erişilebilir tuvalet, tekerlekli sandalye ile dolaşım imkânı ve erişilebilir otopark mevcuttur.

Uşak Müze Müdürlüğünce, Uşak Arkeoloji Müzesi ile Uşak Atatürk ve Etnografya Müzesi için 2025 yılında 5 yıllık Acil Durum Eylem Planı hazırlanmış olup Valilik Makamınca onaylanmıştır. 17.02.2025 tarihinde Afet ve Yangın Farkındalık Eğitimi, Tahliye Tatbikatı konulu eğitim düzenlenmiş olup söz konusu eğitim ve tatbikata 32 personel katılım sağlamıştır.

Geleceğe Miras Projesi kapsamında Blaundos Antik Kenti'nde restorasyon çalışmaları devam etmekte olup söz konusu çalışmalar tamamlandıktan sonra çevre düzenleme projelerinin yapılması planlanmaktadır. Engelli ziyaretçilere yönelik çalışmalar bu kapsamda değerlendirilecektir.

Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü sorumluluğunda yürütülen tüm ziyaretçi Karşılama Merkezi ve Çevre Düzenleme Projeleri işlerinde, engelli erişim standartlarına uygun şekilde projelendirme ve uygulama çalışmaları titizlikle gerçekleştirilmektedir.

Ziyaretçi Karşılama Merkezleri girişinde engelli bireylerin yapıya güvenli ve kolay erişimini sağlamak amacıyla rampalar ile gezi güzergâhlarında kot farkı var ise güvenli ve engelsiz bir şekilde ulaşabilmelerini sağlamak amacıyla, engelli standartlarına uygun platformlar tasarlanmaktadır. Ziyaretçi Karşılama Merkezleri içerisinde, yalnızca engelli bireylerin kullanımına yönelik olarak erişilebilirlik standartlarına uygun vitrifiye elemanlarıyla donatılmış engelli tuvaleti tasarlanmaktadır.

Ülkemizdeki bütün müze ve örenyerleri gibi Uşak ilindeki müze ve örenyerlerini de kapsayan ziyaretçi anket formu www.turkishmuseums.com üzerinde kullanımdadır. Söz konusu forma hem web sayfası üzerinden hem de müze ve örenyerlerinin oOgörünür obölümlerinde konumlanan OR kod vasıtasıyla ulaşılabilmektedir. Söz konusu uygulamayı kullanarak engelli vatandaşlarımız da dâhil olmak üzere bütün ziyaretçilerimiz müze ve örenyerlerimize dair dilek, şikâyet ve önerilerini sisteme girebilmekte ve puanlama yapabilmektedir. Geri bildirimler dikkate alınarak gerekli önlemler süratle alınmaktadır.

Uşak ilinde, Bakanlığımıza bağlı Uşak Müzesi, Uşak Atatürk ve Etnografya Müzesi ve Blaundos Örenyerine ilişkin olarak engelli ziyaretçilerimizden herhangi bir olumsuz geri bildirim alınmamıştır.

Uşak ilindeki müze ve örenyerlerine erişilebilirliğin artırılmasına yönelik olarak, bütçe olanakları ve tasarruf tedbirleri dikkate alınmak suretiyle yeterli ödenek aktarılmıştır.

Bakanlığımız (Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü)'ca;

Biletleme ve bilgilendirme sistemlerinin (web, mobil uygulama, gişe) erişilebilirliği için işaret dili/altyazı destekli içerik üretimine ilişkin çalışmalar Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünce planlanmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı müze ve örenyeri girişleri "Müze ve Örenyerine Girişlerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge" çerçevesinde sağlanmaktadır. Anılan Yönerge eklerinden Ek-4 Muafiyetler Listesinde Bakanlığımıza bağlı müze ve örenyerlerini ücretsiz ziyaret etme hakkı bulunanlar yer almaktadır. Listeye göre; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan engelli ziyaretçiler ve yabancı engelli ziyaretçiler, refakatçileri ile birlikte engelli kimlik kartı ibrazı ya da e-devlet engellilik bilgisi görüntüsü ile ziyaretlerini gerçekleştirebilmektedir.

Mehmet Nuri ERSOY
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Uşak'ta engelli bireylere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33081, 26 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33081-usak-ta-engelli-bireylere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/289e482d-519f-4fbc-a58a-0198eab83e2a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
