# Uzunyayla Platosu'nda yürütülen tarım faaliyetlerinin çevreye etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33202
- **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 29 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 8 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bf4d2ae1-3189-47c5-8d98-0199051c9c66
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33202-uzunyayla-platosu-nda-yurutulen-tarim-faaliyetlerinin-cevreye-etkilerine-iliskin

> İbrahim Akın (DEM Parti), 29 Ağustos 2025 tarihinde 7/33202 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 8 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN İzmir Milletvekili

Uzunyayla Platosu, tarihsel olarak kırsal tarım ve hayvancılığın merkezlerinden biri olmuş, meraları ve çayırlık alanlarıyla yerel halkın geçim kaynaklarını sağlayan hayati bir ekosistemdir. Ancak son yıllarda yaşanan iklim değişikliği, su kıtlığı ve yanlış tarımsal uygulamalar bölgenin doğal dengesini tehdit etmektedir.

Platonun başlıca su kaynağı olan Şerefiye Karstik Kaynağı, küresel iklim krizine bağlı yağış azalmaları nedeniyle beslenemez hale gelmiş, son dönemde tamamen kurumuştur. Bu süreçte, derin sondaj kuyularından çekilen yeraltısuları ile yürütülen endüstriyel ölçekli patates tarımı, bölgedeki mevcut ekolojik kırılganlığı daha da derinleştirmiştir. Ortalama 1500-1700 metre rakımda yer alan bu plato, iklim koşulları nedeniyle zaten tarımsal faaliyetler açısından sınırlı imkânlara sahiptir. Buna rağmen, Niğde ve Nevşehir gibi patates ekiminin yasaklandığı illerden gelen üreticiler, Uzunyayla"da büyük ölçekli patates ekimine yönelmiştir.

Patates üretiminde kullanılan vahşi sulama yöntemleri, toprağın organik yapısını bozmakta, su kaynaklarını hızla tüketmekte ve tarımsal üretim açısından uzun vadede geri dönülmez zararlar vermektedir. Bu durum yalnızca tarımsal sürdürülebilirliği değil, aynı zamanda hayvancılığa dayalı kırsal ekonomiyi ve bölgedeki gıda güvenliğini de riske sokmaktadır.

Yaklaşık 100 köyü kapsayan geniş bir kırsal nüfus, bu süreçten doğrudan etkilenmektedir. Yeraltı sularının hızla tükenmesi, tarımsal faaliyetlerin çökmesine ve kırsal göçün artmasına yol açabilecek ciddi bir toplumsal sorun niteliğindedir. Dolayısıyla Uzunyayla Platosu?'nda yürütülen tarımsal faaliyetlerin ekolojik taşıma kapasitesine uygun olarak yeniden planlanması, sürdürülebilir tarım tekniklerinin teşvik edilmesi ve bilimsel araştırmalar ışığında tarımsal su yönetiminin düzenlenmesi büyük bir zorunluluk haline gelmiştir.

© İs A ZPP2..... 33209

Baner

Bu bağlamda, Tarım ve Orman Bakanlığının bölgede kapsamlı bir denetim ve planlama süreci başlatması, hem mevcut su kaynaklarının korunması hem de tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin güvence altına alınması bakımından ivedilik arz etmektedir.

Bu bağlamda;

Uzunyayla Platosu'nda son 5 yılda açılan derin sondaj kuyularına ilişkin Bakanlığınızın verileri mevcut mudur? Kaç adet ruhsatlı ve ruhsatsız kuyu tespit edilmiştir?

Patates ekiminin yasaklandığı illerden gelen üreticilerin Uzunyayla"da ekim yapmalarına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir denetim ve düzenleme çalışması olmuş mudur? Vahşi sulama teknikleriyle yürütülen endüstriyel tarımsal faaliyetlerin bölgedeki su kaynaklarına ve meralara verdiği zararları önlemek amacıyla hangi önlemler alınmaktadır?

Uzunyayla Platosu'nda tarım faaliyetlerinin bölgenin ekolojik özelliklerine uygun şekilde düzenlenmesi için sürdürülebilir tarım ve su yönetimi projeleri planlanmakta mıdır? Bölgedeki kırsal halkın kaygılarını gidermek amacıyla Bakanlığınız, bilim insanları ve yerel yönetimlerle ortak bir ekolojik ve tarımsal etki değerlendirmesi yapmayı düşünmekte midir?

## Bakanlığın cevabı

Uzunyayla Platosu'nda son 5 yılda Devlet Su İşleri 12. Bölge (Kayseri) Müdürlüğünce toplam 430 adet kuyu belgesi (ruhsat) verilmiştir. Toplam 42 adet belgesiz (ruhsatsız) kuyuya ise 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun'una göre yasal işlem yapılmış olup belgesiz kuyular ile ilgili yapılan ihbarlar neticesinde gerekli çalışmalar devam etmektedir.

Zamantı Nehri, Uzunyayla Şerefiye köyü yakınlarından doğan Şerefiye Kaynakları ile başlayarak, birçok yan dere ile birleşerek Zamantı Nehri adını alır. Uzunyayla'da sulama imkanlarının geliştirilmesi için, 1962 yılında çalışmalara başlanmış olup membadan mansaba, Yahyabey Regülatörü ve Kazancık Sulaması, Tahtaköprü Regülatörü ve Sulaması, Altıkesek Regülatörü ve Sulaması inşa edilerek işletmeye açılmıştır.

Ülkemizde patates üretiminde iç karantina tedbirleri 03.12.2023 tarihli ve 32388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan; e Patates Siğil Hastalığı Etmeninin Eradikasyonu ve Yayılmasının Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirler Hakkında Yönetmelik, e Patates Halka Çürüklüğü Etmeninin Eradikasyonu ve Yayılmasının Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirler Hakkında Yönetmelik, e Patates ve Domateste Bakteriyel Solgunluk ve Patateste Kahverengi Çürüklük Etmeninin Eradikasyonu ve Yayılmasının Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirler Hakkında Yönetmelik ve e Patates Kist Nematodları ile Mücadele Hakkında Yönetmelik. kapsamında uygulanmaktadır.

Patates üretimi yapılan alanlarda sertifikalı patates kullanılması şarttır. Üretim alanlarında sertifikalı patatesler zararlı organizmalar açısından analize tabi tutulup gerekli karantina çalışmaları mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir.

Bakanlığımızca Avrupa Birliği'nin su kaynaklarını korumaya yönelik hazırladığı çevre mevzuatlarından Nitrat Direktifine karşılık gelen Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği kapsamında su kaynaklarının tarımsal kaynaklı kirliliğe karşı korunması amacıyla çalışmalar yürütülmektedir.

Tarımsal kaynaklı kirliliğin tespiti ve Nitrat Hassas Bölgelerin belirlenmesi amacıyla ülke genelinde 2.475 yer üstü, 2.295 yer altı suyu olmak üzere toplam 4. 770 istasyondan oluşan bir izleme ağı oluşturulmuştur.

Nitrat kirliliği izleme sonuçlarına bağlı ülke genelinde nitrata hassas bölgeler belirlenmiş ve bu bölgelerde kirliliği önlemeye yönelik uygulanmak nitrat eylem planları hazırlanmıştır.

Nitrat eylem planında toprak ve su kaynaklarının tarımsal kirliliğe karşı koruyacak çevre ve iklim dostu tarımsal uygulamalar yer almaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Uzunyayla Platosu'nda yürütülen tarım faaliyetlerinin çevreye etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33202, 29 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33202-uzunyayla-platosu-nda-yurutulen-tarim-faaliyetlerinin-cevreye-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bf4d2ae1-3189-47c5-8d98-0199051c9c66

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
