# Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların denetimli serbestlik hükümlerinden yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3326 - **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 16 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 20 Aralık 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9f535b4-aec1-4579-bbf7-018a02b47347 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3326-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlarin-denetimli-serbestlik-hukumlerinden > Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 16 Ağustos 2023 tarihinde 7/3326 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 20 Aralık 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz T UNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını rica ederim. ardin Milletvekili Tecrit, işkence, kötü muamele ve hak gasplarıyla gündemden düşmeyân cezaevlerinde en temel haklarını bile kullanmaları engellenen tutuklu ve hükümlülere yeni bir hak ihlali olarak yaşatılan "infaz yakma? kamuoyunda ciddi tepkilere sebep olmaktadır. Kamuoyunda infaz yakma olarak bilinen koşullu salıverilme tarihini erteleme/uzatma ile ilgili yeni düzenlemeye göre oluşturulan Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarının yetkisi genişleterek kurulların bir nevi mahkeme yerine geçmeleri sağlanmıştır. İlgili savcı ve cezaevi görevlileri, mahpusun Şartlı tahliye tarihi öncesinde rapor hazırlamakta ve değerlendirmede bulunmaktadır. Kurulda baro görevlisi veya hükümlünün avukatı bulunamazken bu süreç belirli periyotlarla birden fazla kez tekrarlanarak mahpusların tahliyeleri keyfi olarak ertelenebilmektedir. Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde bulunan Zeynep Bingöl, Rozerin Kurt, Özlem Demir, Sedef Demir, Sermin Demirbağ, Sabite Ekinci, Jiyan Ateş, Rojda Erez, Hanım Yıldırım, Necla Yıldız, Dilan Oynaş, Berin Sarı, Medine Yaklav ve Mukaddes Kubilay cezaları bitmesine rağmen keyfi kararlar veren İdare ve Gözlem Kurulları kararlarından dolayı tahliye edilmemektedirler. Ağrı Belediye Eşbaşkanı Mukaddes Kubilay, İdare ve Gözlem Kurulu'nun, pişmanlık dayatmasını kabul etmediği için "iyi hal" şartlarına uymadığı gerekçesiyle tahliye edilmemektedir. Varto İlçe Eşbaşkanı iken tutuklanan Sabite Ekinci "Örgütten uzaklaştığına dair kanaat oluşmadığı, salıverilme sonrası suçtan uzak kalacağına dair motivasyonunun düşük olduğu" öne sürülerek tahliye edilmemektedir. Jiyan Ateş'in 27 Ekim 2021 tarihinde tahliye edilmesi gerekirken İdare ve Gözlem Kurulu tarafından, "pişman olmamak ve bağımsız koğuşa geçmemek" gerekçesiyle infazı yakılmış ve tahliyesi 4 kez engellenmiştir. Ağrı İl Eşbaşkanı iken 2016 yılında "örgüt üyeliği" iddiasıyla tutuklanan Özlem Demir yine "pişman olup olmadığı" sorusuna "pişman olacak bir şey yapmadığını" söylemesinden kaynaklı tahliye edilmemektedir. Hiç evlenmeyen Rojdan Erez, hakkındaki kararda, adli bir suçtan ceza alan hükümlünün kararına yer verilerek, "eşini kasten öldürmek", "gasp" gibi suçları işlediği ve tahliye edilmesi halinde "öldürdüğü erkeğin aile ve yakınları yönünden güvenlik tehdidi oluşturacağı" iddia edilerek tahliye edilmemektedir. Necla Yıldız'ın tahliyesi, "...hükümlünün mülakata çıkmadığı, iyileştirme programlarına katılmadığı ve gelişme göstermediği, toplumsal yaşama ve hukuk kurallarına uyum sorunu yaşayacağı, örgütsel tavrının devam ettiği, toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı, yeniden suç işlemeyeceği konusunda kanaat oluşmadığı anlaşılmaktadır" iddiasıyla ertelenmektedir. Hanım Yıldırım'ın infazı da, "slogan atmak", "marş söylemek", "açlık grevi yapmak" "örgütsel tutum ve davranışlar sergilemek" iddiasıyla ertelenmektedir. Rozerin Kurt "toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı" iddiasıyla infazı 4 kez ertelenmiştir. Karayazı Belediye Eşbaşkanı Zeynep Han Bingöl'e, "Neden HDP'den Belediye Eş Başkanı oldun", "Seni nasıl ikna ettiler", "Ne tür çalışmalar yürüttün", "Pişman mısın", "Çıkınca ne yapmayı düşünüyorsun" sorularına cevap vermediği gerekçesiyle, "toplumun güvenliği noktasında uygun değil" denilerek infazı yakılmıştır. Sedef Demir "pişman olmama, örgütlü koğuşta kalma, İdare ve Gözlem Kuruluna çıkmama ve radikalleşme eğilimini yüksek olması" gerekçeleriyle tahliye edilmemektedir. 30 yıldır cezaevinde bulunan Medine Yaklav hakkında açılan bir dosyadan beraat ettiği halde dosyanın devam etmesi gerekçe gösterilerek tahliye edilmemektedir. 30 yıldır cezaevinde bulunan bir diğer mahpus Sermin Demirdağ'ın infazı da, "pişman" olmadığı gerekçesiyle yakılmıştır. Bu bağlamda; 1. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarının mahpuslar hakkında verdiği kararların hukuki olup olmadığı Bakanlığınız tarafından incelenmekte midir? Söz konusu kurullar denetlenmekte ise raporlar kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? 2. Cezaevlerinde tahliye edilmesi gerekirken infazı ertelenen kaç mahpus vardır, bu mahpusların isimleri ve infazlarının ertelenme gerekçeleri nelerdir? 3. Cezaevleri İdare ve Gözlem Kurullarında mahpusların haklarını savunan üye bulundurulmamasının gerekçesi nedir? Kurulda baro görevlisi veya hükümlünün avukatının bulunmayışı hukuka aykırı değil midir? 4. Önergede ismi geçen 14 mahpusun bir an önce tahliye edilmesi için gereken düzenlemeleri yapacak mısınız? 5. İnfazda eşitlik ve adalet ilkelerine aykırı olarak koşullu salıverilme hakkının kullandırılması bakımından "adli ve siyasi" mahpus ayrımı yapılmakta mıdır? 6. Cezaevlerinde mahpuslara yönelik sürdürülen keyfi muamele ve hak ihlallerine ilişkin Bakanlığınız cezaevlerini denetlemekte midir? 7. Mahpuslara yönelik keyfi muamelede bulunduğu gerekçesiyle cezaevi yönetimi ve infaz memurları hakkında şimdiye kadar açılan soruşturma sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı 1274984 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3326 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı :E-56020453-610-648-3594/6620 Konu : Yazılı soru önergesi 20/1142023 Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3326 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"'ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. 11- 5275 sayılı Kanunun; A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı, B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. MI- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Oda icthB - XwHoBix - WWx3i5 - O/NNFO- ile erişebilirsin İMDİ Mevzuat Genel Müdürlüğü İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. Vi- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafindan iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı Eli Mevzuat Genel Müdürlüğü iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz Mevzuat Genel Müdürlüğü kanun yoluna başvurulabilmektedir. V- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 11/09/2023 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen ve Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlülerden ikisinin 09/09/2023 tarihinde tahliye edildikleri, diğer hükümlülerin hâlen anılan Kurumda barındırıldıkları, B) Kurumda, hükümlülere ve tutuklulara kötü muamele ve ayrımcılık yapılmasının söz konusu olmadığı, tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, keyfi uygulamaların söz konusu olmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların denetimli serbestlik hükümlerinden yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3326, 16 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3326-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlarin-denetimli-serbestlik-hukumlerinden (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9f535b4-aec1-4579-bbf7-018a02b47347 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.