# Savunma sanayii işçilerinin kamu toplu iş sözleşmesi sürecine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/33499 - **Veren:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 18 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 385 gün sonra, 7 Eylül 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/44da2712-db17-4202-8509-0198c134d988 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33499-savunma-sanayii-iscilerinin-kamu-toplu-is-sozlesmesi-surecine-iliskin > Saliha Sera Kadıgil (TİP), 18 Ağustos 2025 tarihinde 7/33499 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 385 gün sonra, 7 Eylül 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 18.08.2025 Saliha Sera KADIGİL İstanbul Milletvekili 2025 Kamu Çerçeve Protokolü (K.Ç.P.) süreci, 27 Şubat 2025'te Türk-İş ve Hak-İş'in taslağı | Çalışma Bakanlığı'na sunmasıyla başlamış, taslakta yer alan hiçbir talep istenilen oranda | karşılanmamasına rağmen, 2 Ağustos 2025 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat | Işıkhan, Türk-İş Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar ve Hak-İş Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı Devlet Sert tarafından imzalanarak karara bağlanmıştır. 620 bin kamu işçisini, işçilerin aileleri hesaba katıldığında ortalama 3 milyon insanı ilgilendiren söz konusu protokol ile oldukça kritik bir görevde bulunan savunma sanayi işçileri de mağdur edilmiştir. Askeri tersaneler ve fabrikalarda milli savaş gemileri, milli uçak gemileri, milli | denizaltılar, obüsler, F-16'ların yapım- bakım-onarımları, gibi stratejik önemdeki bir sektörde | çalışan işçilerin, aldıkları ücretlerle hayatlarını idame ettiremediği için mesai saatleri dışında ek iş olarak düğün salonlarında garsonluk, oto yıkamacılık, pazarcılık yapmak zorunda kaldıkları basına ve kamuoyuna yansıyan bilgiler arasındadır. 2002 yılında asgari ücretin 4,5 katı maaş alan savunma işçilerinin bu oranı bugün 1,7 kata düşmüş olması yaşanan ekonomik yıkımın en net göstergelerindendir. Ortalama 35 bin TI.*ye çalışmak zorunda olan işçilerin yaşadıkları ekonomik zorluklar nedeniyle istifa etmek zorunda kalmaları kalifiye personelin sayısının hızla azalmasına yol açmaktadır. Öte yandan imzalanan KÇP ile talepleri karşılanmamış olan Türk Harb-İş İstanbul şubesi üyesi savunma sanayi işçileri, görüşmeleri devam eden 30 Dönem Grup Toplu İş Şözleşmesi! nde (TİS) talep ettikleri haklar için Kartal'daki "Emek ve Dayanışma Çadırı"nda "nöbeti sürdürmektedir. Bu bağlamda; 1. Açlık sınırının 25 bin 952 lira, yoksulluk sınırı 89 bin 768 lira olduğu bir süreçte .2025 Kamu Çerçeve Protokolü'nde yer alan zam oranının milyonlarca işçiyi derin yoksulluğa sürüklediğinin farkında mısınız? : İ 33y99) 2. Oldukça stratejik bir öneme sahip savunma sanayinde ağır çalışma koşullarında düşük ücretlerle çalışan işçilerin aldıkları maaşlarla geçinemedikleri için ek iş yapmalarını nasıl değerlendirmektesiniz? 3. Savunma sanayi işçileri arasından başlayan istifa sürecinin önüne geçmek ve koşullarını düzeltmek için Bakanlığınızın yürüttüğü özel bir program veya teşvik var mıdır? 4. Hükümet olarak, her fırsatta övündüğünüz" yerli ve milli" savunma sanayiyi yaratmakta olan emekçilerin, insan onuruna yakışan koşullarda ve hak ettikleri ücreti alarak yaşayabilmesi için Bakanlığınızın herhangi bir çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 15.09.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1697698 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Saliha Sera KADIGİL tarafından yöneltilen 7/33499 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "4837 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fikrasının (() bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve 4857 sayılı Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliği'nde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari ücret Resmi Gazete 'de yayımlanmakta olup, Bakanlığımız internet sitesinde de bilgilendirme amacıyla yer almaktadır. Asgari ücret, brüt olarak tespit edilmekte ve kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktar işçiye ödenmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup, işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir. " Prof. Dr. Vedaf/SIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 --- **Kaynak gösterme:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul). “Savunma sanayii işçilerinin kamu toplu iş sözleşmesi sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33499, 18 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33499-savunma-sanayii-iscilerinin-kamu-toplu-is-sozlesmesi-surecine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/44da2712-db17-4202-8509-0198c134d988 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.