# Küçükmenderes Beydağ Sulama Yatırım Projesi'nin akıbetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/33557 - **Veren:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 18 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 25 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0df8eb9d-edfc-4d5d-a9f5-0198c14086d7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33557-kucukmenderes-beydag-sulama-yatirim-projesi-nin-akibetine-iliskin > Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 18 Ağustos 2025 tarihinde 7/33557 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 25 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. | Rahmi Aşkın TÜRELİ | İzmir Milletvekili Son yıllarda dünyada yaşanan küresel iklim değişimlerine paralel olarak ülkemizde de ciddi iklim değişimleri yaşanmaktadır. 2025 yılında Türkiye'nin aldığı yağış miktarı uzun yıllar ortalamaların altında gerçekleşmiştir. Bu durum ülkemizin ciddi bir kuraklık riskiyle karşı karşıya kaldığını göstermektedir. Diğer yandan, kuraklığın tarımsal üretiminde önemli kayıplara neden olabileceği endişeleri de giderek artmaktadır. Bu nedenlerden dolayı, hem içme-kullanma suyunda, hem de tarımsal-endüstriyel su kullanımında giderek artan riskler dikkate alınarak, zaman geçirilmeden, önlem alma zorunluluğu doğmaktadır. Bununla birlikte, ülkemizin tarımsal üretiminde önemli bir payı olan ve çok verimli tarım havzalarıyla bilinen İzmir ili, AKP iktidarları döneminde sulama yatırımları alanında büyük bir ihmale uğramıştır. Yıllar itibarıyla Kamu Yatırım Programlarına özellikle sulama yatırımları açısından bakıldığında projelendirilen yatırımların tamamlanması için ayrılan kaynakların yetersizliği ve bu çerçevede tamamlanma tarihlerinin sürekli uzatıldığı dikkat çekmektedir. Nitekim yapımına 1991 yılında başlanan ve depolama ve sulama yatırım projelerinden oluşan Küçükmenderes Beydağ Sulama Yatırımının yıllar itibarıyla gerekli kaynağın ayrılmaması neticesinde ve özellikle sulama yatırımlarının tamamlanmaması nedeniyle sürekli ertelenmesi söz konusudur. 2025 Yılı Kamu Yatırım Programı incelendiğinde Küçükmenderes. Beydağ Sulama yatırımının toplam proje maliyetinin 2025 yılı fiyatlarıyla 14,3 milyâr TL olduğu 2024 yılı | sonuna kadar 9 milyar TL harcama yapıldığı, 2025 yılında ise sadece I milyon TL harcama yapılmasının planlandığı anlaşılmaktadır. Bu durum söz konusu projenin 2025 yılı sohunda ancak yüzde 63'ünün tamamlanmış olacağını ortaya koymaktadır. 2023 Yılı Yatırım Programında 2027 yılında tamamlanması öngörülen Küçükmenderes Beydağ Sulama yatırımının 2024 Yılı Yatırım Programında 2028 yılında bitmesi, 2025 Yılı Yatırım Programında ise 2029 yılında bitmesi öngörülmüştür. Bu bilgiler ışığında; Yapımına 1991 yılında başlanan Küçükmenderes Beydağ Sulama Yatırımının planlanmasının üzerinden 34 yıl geçmiş olmasına rağmen halen bütünüyle tamamlanmamış olmasını nasıl açıklıyorsunuz? Söz konusu yatırımın baraj ve depolama kısmı tamamlanmasına rağmen sulamaya ilişkin kısmının geciktirilmesinin sebebi nedir? Beydağ Barajının su seviyesinin son yıllardaki düşük seviyesi göz önüne alındığında barajın su seviyesinin artırılmasına yönelik olarak bölgesel bir proje hazırlığınız var mıdır? Kuraklığın tarımsal üretiminde önemli kayıplara neden olabileceği bilinirken, ülkemizin en önemli tarım havzalarından olan Küçük Menderes Havzasında bir türlü bitirilemeyen sulama yatırımlarının sonucunda artan su sıkıntısının tarımsal üretimde azalmalara yol açacağını düşünmüyor musunuz? Ülkemizin en önemli tarım havzasında bu yatırımın tümüyle tamamlanarak uygulamaya geçilmesindeki gecikmenin ortaya çıkardığı ekonomik maliyetin hesaplanması için yürüttüğünüz bir çalışma var mıdır? Söz konusu yatırımın tamamlanmasının sürekli ileri tarihlere bırakılmasının nedeni gerekli finansman kaynağının temin edilememesinden mi kaynaklanmaktadır? Çok uzun yıllar boyunca Kamu Yatırım Programlarında yer almasına rağmen yatırımın bir türlü bitirilmemesinde Bakanlığınızın sorumluluğu olduğunu düşünmüyor musunuz? Söz konusu yatırımın tamamlanmasının sürekli ileriye atıldığı düşünüldüğünde 2029 yılında tamamlanması mümkün olabilecek midir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir. Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31.01.2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır. Seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden dokümanlara ulaşılabilmektedir. Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin oluşturulması ve farkındalık oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve reklam panoları hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır. Su verimliliği seferberliğinin uygulanmasına yönelik 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete'de "Su Verimliliği Yönetmeliği" yayımlanmıştır. Mezkur Yönetmelik ile sektörel su kullanımlarının izlenmesi, kayıt altına alınması, orantısız su kullanımlarının ve su kayıplarının azaltılması, ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunarak her türlü su kullanımında verimliliğin sağlanması hedeflenmektedir. Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır. Planda, sektörel ve bireysel su kullanımlarında hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Ayrıca plan kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla mevcut durumda "050 olan sulama randımanının 2030 yılına kadar 9060, 2050 yılına kadar 9065 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir. Bulunduğumuz yüzyıl için yapılan iklim etki değerlendirmeleri, artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimi neticesinde tarımsal sulama, endüstri, kentsel ve turizm kullanımlarının hangi ölçüde artacağı ile ilgili olarak gelecek dönemlere ilişkin su ihtiyaçları projeksiyonları yapılmıştır. Bakanlığımızca çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm vb. sektörlerin adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak aynı zamanda su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır. Şu ana kadar Seyhan, Gediz, Küçük Menderes, Konya, Akarçay, Burdur, Batı Akdeniz, Kuzey Ege, Büyük Menderes olmak üzere 9 havzada SSTP tamamlanmış ve yayımlanmıştır. SSTP ile havza ve alt havza ölçeğinde her sektörün ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek planlanması yapılmaktadır. Bu çalışmalarda iklim değişikliği sebebiyle oluşabilecek kuraklık risklerine karşı normal durum ve 4 farklı kuraklık senaryosu (hafif kurak, orta kurak, şiddetli ve çok şiddetli kurak dönemler) ile geleceğe yönelik havzadaki çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm gibi sektörlerin havza bazındaki su taleplerine uygun olarak su tahsis senaryoları hazırlanmakta ve su tahsis planlaması Strateji Geliştirme Başkanlığı yapılmaktadır. İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda arzı üzerindeki etkileri değerlendirilmekte ve tarım sektöründeki riskler en aza indirilmektedir. Kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla ülkemizdeki 25 nehir havzası için Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır. Kuraklık Yönetim Planları kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik olarak belirlenen tedbirler aşağıda sıralanmaktadır. e Sulama alanlarının rehabilitasyonu ve modem sulama sistemlerine geçilmesi, e İçme ve kullanma suyu şebekelerindeki kayıp kaçakların azaltılması, e Sanayi sektöründe kullanılan suyun geri kazanılması ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması, e Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi, " Gözlem ağının geliştirilmesi, e Kullanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması, e Kuraklığa dayanıklı bitkisel ürünlerin artırılması, "e Kuraklığın ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve e Kuraklık farkındalığının artırılması. Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında; Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İl Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler alınarak il bazında uygulanmaktadır. Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Bu sistemle kuraklık öncesinde tarım, içme suyu, turizm, sanayi gibi su kullanan sektörlere gerekli uyarılar yapılarak kuraklık zararlarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir. IV. Tarım Orman Şurası Sonuç Bildirgesi'nde de iklim değişikliği ve kuraklıkla ilgili hedefler yer almaktadır. Sonuç bildirgesinde; iklim değişikliği etkilerine dayanıklı yeni bitki çeşitlerinin ve hayvan ırklarının geliştirilmesi ile kuraklık ve aşırı hava olaylarına karşı erken uyarı ve dijital kuraklık izleme sisteminin kurulması kararları alınmıştır. Su kirliliğinin önlenmesi ve azaltılması, yer üstü ve yer altı su kaynaklarının kalitesinin korunması, iyileştirilmesi ve miktar bakımından sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasını sağlamak maksadıyla bütüncül havza yönetimi anlayışıyla nehir havza yönetim planları (NHYP) hazırlanmaktadır. £ Havzadaki tüm su kütlelerinde iyi su durumuna ulaşılması maksadıyla alınması gerekli tüm tedbirler ve maliyetler ortaya konulmaktadır. Detaylı ekonomik analiz ve modelleme çalışmaları yapılarak önceliklendirilen söz konusu tedbirlerin uygulanmasından mesul kurum ve kuruluşlar ve uygulama dönemleri belirlenmektedir. Bahse konu tedbirler Bakanlığımız uhdesindeki "Ulusal Su Bilgi Sistemi" ile takip edilmektedir. Hâlihazırda 12 havzada (Meriç-Ergene, Kuzey Ege, Susurluk, Küçük Menderes, Gediz, Büyük Menderes, Batı Akdeniz, Burdur, Konya, Sakarya, Yeşilırmak ve Akarçay) çalışmalar tamamlanmış olup 7 havzada (Marmara, Antalya, Doğu Akdeniz, Batı Karadeniz, Doğu Strateji Geliştirme Başkanlığı Karadeniz, Kızılırmak ve Seyhan) devam etmektedir. Kalan havzalara yönelik çalışmalar ise planlanmaktadır. Bakanlığımızca, tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılması amacıyla, 2800 sayılı "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar" ve bu Karar kapsamında hazırlanan "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (2021/7)" hükümleri doğrultusunda, modern basınçlı sulama sistemlerinin çiftçiler tarafından benimsenmesi ve yaygınlaşması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, 2025 yılında projeye esas hibe üst limiti 10.000.000 TL olarak belirlenmiş olup "050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda sıralanmaktadır. e Tarla içi damla sulama sistemi kurulması, " Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması, e Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, " Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, " Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, e Tamburlu sulama sistemi kurulması, e Güneşenerjili sulama sistemi kurulması, e Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve e Akıllı sulama sistemleri. Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir. 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı için havuz yapımı (Jeomembran) 9050 hibe kapsamına alınmıştır. 8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Bu doğrultuda; " Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 0100'e varan faiz/kâr payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave "05, " Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9410, "e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9620, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave "020 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için dijital sulama yönetimi projeleri yürütülmektedir. Bu amaçla TAGEM-suET (Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) hayata geçirilmiştir. Tarımsal kuraklığın izlenmesi ve kuraklık internet portalının oluşturulması çalışmaları tamamlanmıştır. "Dijital Sulama Yönetim Sisteminin (DiSU) Geliştirilmesi" projesi kapsamında 6 farklı bölgede çalışmalar yürütülmektedir. Beydağ Barajı'nın su seviyesinin artırılmasına yönelik ilave su temini projeleri "İzmir- Beydağ Barajı İlave Su Temini Planlama Raporu ve Proje Yapımı" işi kapsamında 2016 yılında hazırlanmıştır. Söz konusu projenin tamamlanan baraj ve depolama kısımları ile birlikte 19.650 hektar sulama faydasının, 12.050 hektar olan Ödemiş Beydağ Sulaması 1. Kısım yapım işi Aralık 2019 tarihinde işletmeye açılmıştır. Geriye kalan 7.600 hektarlık alanın sulanması için Küçükmenderes Beydağ Sulaması 3. Kısım işi planlanmıştır. "İzmir Ödemiş Beydağ Sulaması 2. Kısım" işi kapsamında arazi toplulaştırma çalışmaları (toprak etüt raporu ve haritasının hazırlanması, arazi derecelendirme yapılması, blok planlarının hazırlanması, parsel malikleri ile mülakat yapılması, yeni parselasyon planının hazırlanması, askısı ve itirazların değerlendirilmesi, yeni parsellerin teslim edilmesi, vb.) devam etmektedir. "İzmir Ödemiş Beydağ Sulaması 3. Kısım" yapım işi ise "İzmir Ödemiş Beydağ Sulaması 2. Kısım" işinin bitimine müteakip barajdaki su durumuna göre ihale edilecektir. "Beydağ İlave Su Temini" yapım işi kapsamında Dudunun, Mutaflar, Tabakhane, Abuhayat, Uzunoluk ve Kanlı regülatörleriyle iletim hatlarının inşaatı yapılmış olup 2020 yılında Beydağ Barajı'na su verilmeye başlanmıştır. 07.01.2020 tarihinde ihalesi yapılan "Beydağ İlave Su Temini 2. Kademe (Bademli ve Sel Regülatörü)" yapım işi 05.07.2022 tarihinde tasfiye edilmiştir. Beydağ Barajı İlave Su Temini Projesi'nin tüm kademeleri tamamlandığında barajın ihtiyaç duyduğu eksik akımlar sağlanacaktır. Küçükmenderes Beydağ Sulaması Projesindeki esas hedef, öngörülen süre içerisinde projenin tamamlanarak, Bakırçay Havzası'ndaki üreticilerin modern sulama olanaklarına kavuşmasını sağlamaktır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “Küçükmenderes Beydağ Sulama Yatırım Projesi'nin akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33557, 18 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33557-kucukmenderes-beydag-sulama-yatirim-projesi-nin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0df8eb9d-edfc-4d5d-a9f5-0198c14086d7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.