# Muğla ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/33647 - **Veren:** Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 4 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 25 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dc4ab57a-5afc-4975-84ad-01992897fe06 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33647-mugla-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi > Seda Kâya Ösen (CHP), 4 Eylül 2025 tarihinde 7/33647 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 25 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Sene başında yaşanan Zirai Don Felaketi'nin yaraları hala sarılamamıştır. Tarım sigortası yaptırmamış çiftçilerimizin durumu belirsizliğini hala korumaktadır. Ülkemizin dört bir tarafında yaşanan don olayı, Ege Bölgemizin ürünlerini de etkilemiştir. Muğla ilimizde tarımla uğraşan çiftçilerimizin başlıca geçim kaynaklarından olan narenciye ürünlerinde bu yıl rekolte yüzde 60 oranında azalmıştır. Bu durumun bölge halkının geçim şartlarını zorlaştırmasının yanında, enflasyonla mücadelenin en önemli kalemlerinden biri olan gıda arzını olumsuz yönde etkilemekte ve fiyatların yükselmesine neden olmaktadır. Hal böyleyken hem Muğlalı çiftçilere destek olmak hem de enflasyonla mücadeleye katkı sağlamak için sigortası olmayan çiftçilere verilecek desteklerin ivedilikle açıklanması gerekmektedir. Yaşanan don felaketinin üzerinden 6 ay geçmesine rağmen zirai don sonrası yardımların netleşmemiş olması bölgedeki üreticileri zor duruma sokmaktadır. Muğlalı narenciye üreticilerine zirai don sonrası verilen desteklerde yerel yönetimler yalnız bırakılmamalıdır. Bu bağlamda; 1. Zirai dondan etkilenen çiftçilerin tamamının zararları ne zaman karşılanacaktır? 2. Muğla'da Tarsim'e kayıt yaptırmış kaç narenciye üreticisi vardır? 3. Önümüzdeki yıllarda Tarsim'e kayıtların arttırılması adına hangi çalışmalar yürütülmektedir? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Yaşanan zirai don olayı sonrasında uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır. Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için sigorta branşlarına özel prim indirimlerinin yanında, tüm sigorta branşlarında; 965 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", 905 oranında "peşin ödeme indirimi", 9010 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "genç çiftçi indirimi" ve "5 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila Yol5 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. Bakanlığımız Kırsal Kalkınma Yatırımları kapsamında sisleme makinesi, ısıtma sistemleri, don pervanesi, sulama sistemleri gibi don ve doluyu önlemeye ilişkin projelere, gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü ve çiftçi bilgilendirme sistemlerine (zirai don, aşırı yağış, dolu vb.) ilişkin projelere 9050 hibe oranında destek verilmektedir. 2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında 65 ilde meydana gelen zirai don olayından etkilenen ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ne kayıtlı olan çiftçilere (2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar kayıtları bulunan) toplam 16 üründe (Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne) destekleme ödemesi yapılmaya başlanmıştır. Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanmaktadır. Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenmektedir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Bu kapsamda, tarım sigortası bulunan üreticilere 23,1 milyar TL hasar tazminatı ödenmiştir. Tarım sigortası bulunmayan ancak ÇKS'ye kayıtlı üreticilere ise 23,5 milyar TL destekleme ödemesi yapılacak olup 22 milyar 946 milyon TL'si ödenmiştir. Muğla İlinde 01/06/2006-24/10/2025 tarihleri arasında; e 218.122 adet Devlet Destekli Tarım Sigortası poliçesi tanzim edilmiş, " 58 milyar TI.'lik tarımsal varlık sigortalanmış, e 571 milyon TL Devlet prim desteği sağlanmıştır. 01/01/2025-24/10/2025 tarihleri arasında; " 23.282 adet Devlet Destekli Tarım Sigortası poliçesi tanzim edilmiş, e 17,5 milyar TI.'lik tarımsal varlık sigortalanmış, " 148,7 milyon TL Devlet prim desteği sağlanmıştır. Ayrıca, 01/01/2025-24/10/2025 tarihleri arasında; portakal, mandalina, limon, greyfurt ürünlerine ilişkin toplamda 2.160 adet poliçe tanzim edilmiştir. TARSİM uygulamasının üreticiler nezdinde yaygınlaştırılması, ülkemizde tarım sigortası ile ilgili bilgi ve bilinç düzeyinin arttırılması, daha fazla üreticiye ulaşılabilmesi amacıyla sahadaki tanıtım faaliyetleri Bakanlığımız koordinesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM bölge müdürlükleri ile birlikte aralıksız sürdürülmektedir. Üreticilerimizi sigortaya teşvik etmek ve erişimlerini kolaylaştırmak adına, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde, Devlet destekli tarım sigortası yaptıran yetiştiricilerimize "050 ile 670 arasında Devlet Prim Desteği sağlanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir). “Muğla ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33647, 4 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33647-mugla-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dc4ab57a-5afc-4975-84ad-01992897fe06 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.