# İzmir'de bulunan Smyrna Antik Kenti'nden çıkarılan tarihi eserlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/33712 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 8 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 13 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1b5569db-465e-4170-aa1e-01992e9229c3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33712-izmir-de-bulunan-smyrna-antik-kenti-nden-cikarilan-tarihi-eserlere-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 8 Eylül 2025 tarihinde 7/33712 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 13 Kasım 2025). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı ol cevaplandırılmasını arz ederim. İzmir'in en önemli arkeolojik alanlarından biri olan Smyrna Antik Kenti'nde sürdürülen kazılarda Osmanlı dönemine ait kemer tokaları ve yüksükler gün yüzüne çıkarılmıştır. Kazı başkanlığı tarafından yapılan açıklamalarda bu eserlerin dönemin sosyo-ekonomik yapısı hakkında önemli ipuçları sunduğu, aynı zamanda işlevsel ve estetik değerler taşıdığı ifade edilmiştir. Ortaya çıkan bu buluntular, İzmir'in tarihsel sürekliliğini gözler önüne sermesi bakımından son derece önemlidir. Bununla birlikte, kazı alanında ortaya çıkarılan eserlerin korunması, kayıt altına alınması, sergilenmesi ve kamuoyuyla paylaşılması konusunda yeterli bilgilendirme yapılmamaktadır. Bu durum, hem İzmir halkı hem de ülkemiz için kültürel mirasın şeffaf biçimde takip edilmesini zorlaştırmaktadır. Bu bilgilendirme ışığında: 1. Smyrna Antik Kenti'nde ortaya çıkarılan kemer tokaları ve yüksüklerin sayısı, dönemi ve kullanım amaçları hakkında Bakanlığınızın tespitleri nelerdir? 2. Söz konusu buluntular hangi koşullarda korunmakta olup, müze envanterine alınma süreci başlatılmış mıdır? 3. Bu eserlerin kamuya açık sergilenmesi için bir plan yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa hangi tarihlerde ve nerede sergilenmesi düşünülmektedir? 4. Smyrna Antik Kenti kazılarında Osmanlı dönemine ait buluntular dışında yakın dönemde ortaya çıkarılan diğer eserler nelerdir? 5. Kazı çalışmalarında üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla hangi iş birlikleri yapılmaktadır? 6. Smyma Antik Kenti kazı alanının turizme kazandırılması için Bakanlığınızın yürüttüğü veya planladığı projeler var mıdır? 7. İzmir'in diğer arkeolojik alanlarında benzer buluntuların ortaya çıkarılması amacıyla yürütülen veya planlanan yeni kazı projeleri mevcut mudur? Tel, (O: (0312) 4206056-57 E-mail : mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Smyrna kazılarında toplam 83 kemer tokası gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu tokaların büyük bölümü Geç Osmanlı Dönemi'ne, bir kısmı ise Erken Cumhuriyet Dönemi'ne tarihlenmektedir. Kemer tokalarının, dönemin günlük yaşamında giysi ve elbiseleri sabitlemek ya da süslemek amacıyla kullanıldığı değerlendirilmektedir. Kazılarda ayrıca, 57 yüksük bulunmuştur. Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemleri'ne ait olan bu buluntular, dikiş ve nakış işleri sırasında parmağa iğnenin batmasını önlemek için kullanılan, parmak ucuna takılan kesik koni biçimindeki küçük koruyucu araçlardır. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 4V'inci maddesinde; "Kazılarda meydana çıkan bütün taşınır kültür ve tabiat varlıkları kazı yapan heyet ve kurumlar tarafından her yıl yapılan kazı sonunda Kültür ve Turizm Bakanlığının göstereceği Devlet müzesine nakil olunur." hükmü gereği söz konusu buluntular her yıl İzmir Müze Müdürlüğüne getirilmekte ve müze müdürlüğünde görev yapan ilgili uzmanlara dağıtılarak aynı yıl komisyona alınıp 30 gün içinde envanter çalışması tamamlanmaktadır. Kazı Başkanlıkları tarafından müze müdürlüklerine teslim edilen eserlerden teşhire uygun nitelikte bulunanlar müze teşhirinde daimi olarak sergilenmekle birlikte depolarda muhafaza edilen eserlerden bazıları da zaman zaman yapılan geçici sergilerle halkla buluşturulmaktadır. Smyrna kazılarında önceki yıllarda ortaya çıkarılmış olan Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemleri'ne ait 3 altın yüzük, 6 Ağustos 2025 tarihinde açılışı gerçekleşen "Bir Vizyonun Doğuşu Geleceğe Miras Projesi: Arkeolojinin Altın Çağı" adlı sergi kapsamında Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesinde sergilenmektedir. Smyrna Antik Kenti kazılarında son dönemde Kadifekale'nin hemen altındaki yamaçta bulunan yaklaşık 20 bin izleyici kapasiteli olduğu değerlendirilen Smyrna Tiyatrosu'nda kazılar yürütülmektedir. Kazılarda M.Ö. 4. yüzyıldan M.S. 4. yüzyıla kadar olan sürece ait sikkeler ile sahne binasını süsleyen M.S. 2. Yüzyıla ait heykel ve kabartma parçaları, Erken ve Geç Roma Dönemlerine'ne ait yazıtlar açığa çıkmaktadır. Smyrna Antik Kenti kazıları, Bakanlığımız ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi adına Prof. Dr. Akın Ersoy başkanlığında devam etmektedir. Söz konusu çalışmalar, üniversite ve yerel yönetimlerin ayni ve nakdi desteği ile çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan protokollerle desteklenmektedir. İzmir ilinde, 12 Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanı Kararlı Türk Kazısı, 3 Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanı Kararlı Yabancı Kazı çalışması olmak üzere toplam 15 arkeolojik çalışma gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, Bakanlığımız tarafından Türkiye'nin zengin kültürel mirasını koruyarak gelecek nesillere aktarmayı hedefleyen ve tarihi ve arkeolojik alanlarda sürdürülebilir bir model oluşturma amacıyla başlatılan Geleceğe Miras Projesi kapsamında İzmir ilinde Smyrna kazıları dâhil olmak üzere 2025 yılında 15 arkeolojik alana ödenek aktarımı sağlanmıştır. İzmir'de yer alan arkeolojik alanlarda yürütülmekte olan ya da planlanan kazı projelerine ilişkin "Kazı Eylem Planları" her yıl ilgili kazı başkanlıkları tarafından hazırlanarak, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne iletilmektedir. Söz konusu planlar değerlendirilerek gerekli ödenek aktarımı gerçekleştirilmektedir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “İzmir'de bulunan Smyrna Antik Kenti'nden çıkarılan tarihi eserlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33712, 8 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33712-izmir-de-bulunan-smyrna-antik-kenti-nden-cikarilan-tarihi-eserlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1b5569db-465e-4170-aa1e-01992e9229c3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.