# Diploma denklik prosedürlerine ve yabancı uyruklu öğrenci kontenjanından faydalanan Türk vatandaşlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33716
- **Veren:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 8 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 6 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eed220b5-d3f7-4334-b21a-01992e8a52e6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33716-diploma-denklik-prosedurlerine-ve-yabanci-uyruklu-ogrenci-kontenjanindan-faydalanan-turk-v

> Kayıhan Pala (CHP), 8 Eylül 2025 tarihinde 7/33716 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 6 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Türkiye Cumhuriyeti anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Milli Eğitim Bakanlığına iletilmesi ve Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

KAM

Son yıllarda üniversite yerleşim süreçlerinde yaşanan sorunlar, öğrencilerin hakkaniyetli kontenjan dağılımı yerine mağduriyet yaşamasına yol açmakta ve zaten azalmış olan eğitim sistemine duyulan güven, giderek daha da azalmakta ve kaybolmaktadır. Ayrıca geçtiğimiz ay gündeme gelen usulsüz akademik kadroya alma iddiaları ve e-imzaların yasa dışı yollarla kullanılması ve kopyalanması, yükseköğretimde şeffaflık ve güvenlik sorunlarını daha da görünür kılmıştır. Bu gelişmeler kamuoyunda endişeyle takip edilmekte olup bu konuda kapsamlı bir açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda; nelerdir? Bu adımlarda siber güvenlik yeterince sağlanabilmekte midir?

2. Türk vatandaşı olup yurtdışında lise okuyan öğrencilerin, yabancı uyruklu kontenjanından yararlanabilmelerinin gerekçesi nedir?

3. Son 15 yılda yabancı uyruklu öğrenci sınavlarına girenlerin kaçı aynı zamanda Türk vatandaşıdır?

4. Son 15 yılda YÖK'ün Yurt Dışından Öğrenci Kabul Esasları çerçevesince yurtdışı lise eğitimlerini çevrimiçi veya uzaktan almış olan öğrencilerin yabancı uyruklu öğrenci kontenjanlarından faydalanması konusunda bir esneklik sağlanmış mıdır?

5. Yurt dışında eğitim aldığını iddia eden öğrencilerin yurtdışı giriş-çıkış kayıtları incelenmiş midir?

6. 2019-2020 yıllarında CİMER'e yapılan sahte denklik ve usulsüz öğrenci yerleştirme ihbarları neden yaklaşık iki yıl boyunca işleme alınmamıştır? Bu süreçte geriye dönük tarama yapılmış mıdır?

7. Belgede sahtecilik vb. yollarla usulsüz olarak üniversitelere yerleştirildiği tespit edilen öğrenci sayısı nedir? Bu öğrenciler ve usulsüz olarak yerleştirilmesini sağlayan kişiler hakkında hangi işlemler yapılmıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654

## Bakanlığın cevabı

7 | Yek GE İlgi : a) 07/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1624554 sayılı yazınız. o İ 431 GK 20 b)16/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1699431 sayılı yazınız. 7 | Yy 108 OK 70

c) 06/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1710225 sayılı yazınız.

ç) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız. a İN bu0 GK 2

d) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1714399 sayılı yazınız.

e) 10/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1715447 sayılı yazınız. 4|Yubiy- Yablı? oKal

f) 15/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1717714 sayılı yazınız. g)17/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1718631 sayılı yazınız. a | 0X2)

1İ490) Gk 15 A |30b GK 25

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f-g)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/27596, Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/33716, İstanbul Milletvekili Doğan BEKİN'in 7/34 168, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN'ın 7/34392, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/34498, İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'nin 7/34640, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'ın 7/34643, Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 734644 ve 7734645, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR"ın 7734764, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"nun 7/34902 ile Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ"'ın 7/34906 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Son beş yılda yurt dışında lise mezunu olduğu gerekçesiyle Türkiye'de 114.547 kişiye denklik belgesi verilmiş, ayrıca bu süre içinde 54,997 kişiye de yurt dışında eğitim müşavirliğimiz/ataşeliğimizce lise mezuniyeti denklik belgesi düzenlenmiştir.

Denklik belgelerinin düzenlenmesine ilişkin iş ve işlemler 9 Temmuz 2024 tarihli ve 32957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmekle birlikte denklik başvuruları için gerekli belgeler, söz konusu Yönetmelik'in "Denklik işlemi için istenecek belgeler" başlıklı 5. maddesi kapsamında ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.

Bakanlık Makamının 19.08.2020 tarihli ve 10940882 sayılı onayı ve süreç içerisinde alınan ek onaylar doğrultusunda inceleme-soruşturma çalışmaları yürütülmüştür. Usulsüz düzenlenen denklik belgeleriyle ilgili sorumluluğu tespit edilen 33 kişi hakkında disiplin, idari ve adli yönden teklifler getirilmiştir. Ayrıca, ilgili kişilerin denklik belgelerinin iptaline yönelik yetkili makamlara bildirimlerde bulunulmuştur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 71201 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Konu : Soru Önergeleri - 7/33716

Sayı (o : E-57802651-610-71201 AY

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA , (Strateji Geliştirme Başkanlığı) A

b) Kurulumuz Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 22.09 arihli ve E-75850160-610-

63683 sayılı yazısı, e

Bursa Milletvekili Kayıhan PALA tarafından verilgy 35710 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir. karekod kullanılarak e-Devlet üzerinden doğrulanabi, ayrıca yine e-Devlet'te bulunan "Denklik Durumu Belgesi Sorgulama" ve "Denklik Durum" i&esi Doğrulama" hizmetleri aracılığıyla da doğrulama işlemleri gerçekleştirilebilmektedir. Bufuğ hı sıra, kurumlar veya kişilerin talepleri üzerine resmi yazıyla cevap verilmek suretiyle de diploma derfİik doğrulamaları yapılmaktadır.

Siber güvenlik hususunda ise; önlisans, #fsans ve yüksek lisans diploma denklik başvuruları ülkemiz dış temsilcilikleriyle Belge şö üzöbinden yazışma yapılması ve/veya kişilerin sunduğu karekodlu ya da elektronik i &.bölgelerin doğrulanması olmak üzere iki yöntemle gerçekleştirilmektedir. Belgenet, Tİ AT'tan temin edilen bir yazılımdır ve Bilgi-İşlem Daire Başkanlığımız bünyesinde düzenli Giİ##ek network ve güvenlik testleri yapılmaktadır. Denklik başvurularının Ü öş€ndirilmesi kapsamında; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu başvuru sahiplerinden, yükseköğreni Ünglince kullanılan pasaportların asılları veya giriş-çıkış tarihlerini gösteren ve işlem gören Din Türkiye Cumhuriyeti noterleri ya da Türkiye Cumhuriyeti dış temsilcilikleri tarafından nmış okunaklı sureti ile il emniyet müdürlüklerinden alınmış giriş-çıkış belgelerinin ibraz edilğiğii, İSlenmektedir. Çift uyruklu başvuru sahiplerinden ise, öğrenim süresince öğrenim gördükleri j esKamet ettiklerini gösterir belgeler talep edilmektedir.

Diğer taraagn tğgpit edilen sahtecilik (pasaport, diploma, transkript vs) ve diğer usulsüzlüklere karşı ilgili kur kuruluşlarla işbirliği içerisinde gerekli idari işlemler tesis edilmekte; adli makamlara suç duyurusunda bulunulmaktadır.

Ku lumfzun görev ve yetkileri kapsamında, denetim süreçlerinde tespit edilen veya ihbar ya da şikayet As iletilen yükseköğretime ilişkin sorunlar, ivedi değerlendirilerek gerekli işlemler yapılma Nagır:

Ka konuya ilişkin olarak Kurulumuz Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının vermiş olduğu te sunulmaktadır.

© Bu belge, güvenli ölektronik imza ile imzalanmıştır.

Prof. Dr. Metin T LU Başka

• Kodu: F8627E7E-B2FF-47A9-9005-79D940E6824E

Bu belge, güvenli vlektronik imza ile imzalanmıştır, Sayı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı

: E-75850160-610-63683 09.2025

Konu : Soru Önergesi / Yurtdışından Öğrenci le

Kabul Kontenjanlarına Başvuru-7/33716

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞ (Bilgi Edinme ve Muhtelif İşler Birimi) ©

Yükseköğretim Kanununun 45. maddesinin (a)

Yükseköğretim Kurulu tarafındg# Türkiye'deki yükseköğ Türkiye'nin yabancı uyr uluslararası rekabete açı Yükseköğretim yöntemlerle seçme i i

Türkiye'deki"o retim sisteminde işlenen konular ve ders içerikleri ile yurt dışındaki eğitim sisteminde sid

İlgi yazı ile Bursa Milletvekili Kayıhan PALA tarafıyg öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru kapsamında verilen şoi ilişkin bilgi verilmesi istenmektedir. ileri 7/33716 sayılı yurtdışından &yflğpergesi gönderilerek 2. ve 4. sorulara

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 Kenun'la değişik 45/f maddesinde yabancı #yurtdışında tamamlayan öğrencilerin ğretim Kurulu tarafından belirlenir hükmü

Ve (f) bentleri uyarınca;

9 Yükseköğretim kurumlarına giriş eşime işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, 9 Yabancı uyruklu öğrenciler ilg yükseköğretim kurumlarına kab gretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin

#€nen usul ve esaslara göre yapılmaktadır. aşsurumlarımıza daha çok sayıda yurt dışından öğrenci kabul edilerek nciler tarafından tercih edilen bir ülke olmasının ve Türkiye'nin İğşinin sağlanması, ı#farımıza öğrenci kabulünde kendi öğrencisini kendisinin belirleyeceği #nınması, rsler ve içeriklerinin örtüşmediği, ortaöğretimini Türkiye'de tamamlamayan öğrencilerin almadıkları bir eğitim sistemine ilişkin sorulardan oluşan sınavlarda düşük başarı elde etmeleri beklenğiğinden bu öğrencilerinde mağduriyetlerinin engellenmesi, Ortaöğretim seviyesindeki

EŞE) eöltm

IYIĞ

A diya drda K ahibi dala . kek kilde ve öl ülülüğe dikkat ederek yükseköğretim imkanı tanınması iş&&ini farklılığı sebebiyle, zorunlu olarak lise eğitimini yurt dışında tamamlayan uyruklu andaşlarının tabi tutuldukları şartlara göre kamu viçdan ahatsız pda dikkate alınarak 21.01.2010 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında yurtdışından kabulüne ilişkin esaslar belirlenmiş olup Yabancı Uyruklu Öğrenci Kabulü uygulamasına son rek "Yurt Dışından Öğrenci Kabulü" uygulamasına geçilmiş ve T.C. uyruklu olup lise öğreniminin başvurmalarına imkan sağlanmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına rağmen, yurtdışından öğrenci kabul k yararlanmak üzere yurtdışında bulunmaksızın yurtdışından alınan lise diplomalarıylaj kurumlarımıza kayıt yaptırma yoluna gidildiğine ilişkin Kurulumuza ulaşan bazı şikae 04.11.2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş olup bu Gağ

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f madf€sinde yer alan "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamağlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu Lp belirlenir maddesi uyarınca belirlenmiş olan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar Şundan biri T.C olan i lular il ğ l ların lise eğitimlerinin ta yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) görmeleri halinde yurt dışından öğrenci kabulü İğyenanlarn başvurabildikleri göz önüne alınarak, daki bir liseden diploma alan yükseköğretime geçiş için bu yükseköğretime geçiş başvurusu

a) Yurtdışında bulunmaksızın uzaktan öğretim yoluyla #8 adayların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçeyeSiiylğ diplomaları ile işlem yapılmaması ancak bu adayların yapabilecekleri,

b) Yurtdışındaki bir liseden örgün eğitim pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alın ye giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin ö la alındığını desteklememesi halinde bu diplomalar ile de yurt dışından öğrenci kabuP E tenjanları çerçevesindeki başvurularına işlem yapılmaması,

c) İlgili ülkede bulunmaksızın uzaktan öğltm sistemi ile yurtdışındaki bir lisede eğitim görerek yurtdışında üniversite eğitimine başlamış 6İraları halinde ise Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans 3 eçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi melik hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili yılın Kılavuzlarında yayımlanan Yurt Dışındaki Yükseköğretim ğretim Kurumlarına Yatay Geçiş İşlemlerine ilişkin şartların alınan diplomalar bağlamında ise,

Transferi Yapılması Esaslarına İlişki Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Şi Kurumlarından Yurt İçindeki YülygE aranması,

d) Halihazırda bu tür lar ile yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına kayıt yaptırmış olan Türkiye Cumhuriygi daşı veya uyruğundan biri T.C olan çift uyruklu öğrencilerin durumlarının yukarıdaki|

e) Yukarıda böğiriiii olarak tesis edilen uygun görülmüştğ

Bu serçe çeşi tarihlerde yapılan Yükseköğretim Kurulu toplantılarında belirlenen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları çerçevesi kendi imkanlarıyla ülkemizde ön lisans ve lisans eğitimi almak isteyen başvuru şartına sahip adöylâğın, bir ortaöğretim kurumundan mezun olması ve her üniversite tarafından belirlenen ve Başka ağey a da uygun görülen sınav ve puanlara (TR-YÖS, Abitur, SAT, IB, GCE AL, iv i) sahip olması, bu belgeler ve üniversitenin talep edeceği diğer belgeler ile doğrudan Ü teye başvurması ve üniversite tarafından değerlendirmeye alınması gerekmektedir. sjar çerçevesinde incelenerek işlem yapılması, #n hususlara aykırı kayıt yapılmış olduğu tespit edilen öğrencilerle ilgili Dtalinin gerektiğinin bildirilmesi, denklik işlemlerinin ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülmekte olduğu hususu arz ederim.

4 Eyüp ÖZDEMİR Daire Başkan V.

© Bu belge, güvenli elektironik imza ile imzalanmıştır.

---

**Kaynak gösterme:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “Diploma denklik prosedürlerine ve yabancı uyruklu öğrenci kontenjanından faydalanan Türk vatandaşlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33716, 8 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33716-diploma-denklik-prosedurlerine-ve-yabanci-uyruklu-ogrenci-kontenjanindan-faydalanan-turk-v (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eed220b5-d3f7-4334-b21a-01992e8a52e6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.