# TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenecek lokomotif alım ihalesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/33816 - **Veren:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 3 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 58 gün sonra, 31 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23739cda-6b42-402a-a8d4-019914f2cd54 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33816-tcdd-tasimacilik-a-s-genel-mudurlugu-tarafindan-duzenlenecek-lokomotif-alim-ihalesine-ili > Saliha Sera Kadıgil (TİP), 3 Eylül 2025 tarihinde 7/33816 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 58 gün sonra, 31 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99'uncu maddeleri uyarınca tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz. ederim. OYLE. 20$. > ZE Sera Kadıg Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), çeken ve çekilen araçların imalatı, bakımı ve onarımı için 1894 yılında Eskişehirde kurulan Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayi A.Ş. Eskişehir Bölge Müdürlüğü, 1950'li yıllarda kurulan Adapazarı ve Sivas Bölge Müdürlüğü fabrikalarından yararlanmıştır. Ülkenin demiryolu siyasetinde bağımsız bir konum elde etmesi ve "yerli ve milli" teknolojileri kullanması için bu kurumlar anahtar bir rol üstlenmiştir. Ancak AKP iktidarı döneminde bu kurumların üretkenliğinde ciddi bir azalma yaşanmıştır. Söz konusu kurumlara yapılan yatırımlar, personel sayıları ve üretkenlik ciddi ölçüde azaltılmıştır. Buna karşılık TCDD Taşımacılık A.Ş. hizmetlerini sürdürebilmek için demiryolu araçlarını yurtdışından temin yoluna başvurmaktadır. TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün 10.09.2025 tarihinde yapılması planlanan 2025/1100464 dosya numaralı ihale ilanı bunu açık bir şekilde göstermektedir. Oysa 250 milyon Euro bedelle yurt dışından ithal edilmesi planlanan 40 adet lokomotif yerine, TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü Ar-Ge Birimi'nde yürütülen Milli Elektrikli Coco projesinin kullanılması mümkündür. Bu projenin başarıyla tamamlanması için gerekli personelin temin edilmemesi ve yatırımların yapılmaması, ülkenin "yerli ve milli" üretim politikasıyla çelişmektedir. Türkiye'deki tek lokomotif üreticisi olan TÜRASAŞ, 130 yıldır varlığını çeşitli isimlerle sürdürmektedir. TSI sertifikalı Türkiye'nin ilk elektrikli lokomotifi Eskişehir 5000 lokomotifi yerli olarak TÜRASAŞ bünyesinde tasarlanmış ve üretilmiştir. Halihazırda TÜRASAŞ TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin çıkmış olduğu 10.09.2025 tarihinde yapılması planlanan ihaleye konu olan 40 adet lokomotifi tasarlayıp üretebilecek durumdadır. Ayrıca yaklaşık 250 milyon Euro'ya mal olacak ihalede herhangi bir yerlilik şartı bulunmamaktadır. Bu bağlamda; 1. Daha önce TURASAS tarafından yerli tedarikçilerle başarılı bir şekilde üretilen Cer sistemi, Yardımcı güç ünitesi, TCMS, araç gövdesi vb. kritik ekipmanlar neden yerli şartı olmadan direkt hazır alım olarak ihaleye çıkılmaktadır? 2. 250 milyon Euro döviz neden yurt dışına verilmeye çalışılmaktadır? 3. Bulokomotif ihalesi ile birlikte TURASAS'in Milli ve Yerli CoCo Platform Lokomotif Projesi bitirilmesi mi istenmektedir? 4. TÜRASAŞ, bu lokomotifi yerli ve milli olarak üretebilecek durumda iken neden bu proje çıktısı olacak lokomotif yerine ihaleye çıkılmaktadır? 5. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının iki kuruluşu TCDD Taşımacılık A.Ş. ve TÜRASAŞ'ın ortak bir şekilde Eskişehir 5000 projesinde olduğu gibi neden TÜRASAŞ tarafından üretilecek lokomotifi üretmek yerine ihale ile 100 yabancı sermayeli lokomotif alımı planlanmaktadır? 6. Demiryolu uzmanları tarafından ihalede ön şart olarak yazılan 'daha önce 1000 adet dizel motor üretmiş' olmak şartı başta olmak üzere öne sürülen şartları dünyada halihazırda sadece Stadler-İsviçre firmasının sağladığı belirtilmektedir. Bu ihale adrese teslim bir ihale midir? • 7. Türkiye'de bu ihaleye konu olan lokomotif en az X51 yerlilikle üretilebilecekken ve Eskişehir 5000 lokomotifi ile yaklaşık 2670 yerlilik oranı yakalanmışken bu ihale Türk Demiryolu Sanayisine vurulan bir darbedir. İhalede yerlilik oranı şartı konulmamasının nedeni nedir? ## Bakanlığın cevabı TÜRASAŞ mevcut kapasitesi ile, E5000, Milli EMU, Mili Banliyö Seti, yük vagonları, lüks vagon ve yeni yolcu vagonlarının üretimlerini sürdürmekte aynı zamanda araç filosundaki tüm lokomotifler, yük vagonları, DMU ve EMU'ların revizyonlarını da yürütmektedir. Milli ve yerli dizel-elektrikli ile dual Co-Co aks düzenine sahip anahat lokomotif platformlarına yönelik olarak TÜRASAŞ tarafından yeni başlatılan Ar-Ge, nihai üretim süreci ve sertifikalandırma çalışmaları devam etmektedir. Temin edilmesi planlanan yeni araçların; filoda bulunan yakıt ve bakım maliyeti yüksek olan eski lokomotiflerin yerine güncel teknolojiye sahip, daha fazla gücü çok daha az yakıtla sağlayacak, çevre dostu, enerji ve bakım maliyeti düşük lokomotifler olması hedeflenmiştir o 35 adet lokomotif alımı için ihale ilanına çıkılmıştır. 5 adet lokomotif ise; TURASAŞ'ın ilgili araçları üretmesi ve TSI sertifikasının alınması sürecinden sonra TÜRASAŞ'tan temin edilecektir. Sonuç itibariyle; TÜRASAŞ"'ın lokomotiflerle ilgili üretim ve gerekli sertifika süreçlerini tamamlamasının ardından TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğünün alımları ve yerli üretime desteği, E5000 tipi elektrikli lokomotiflerde, 160 km/h azami hıza sahip F44000 tipi elektrikli setlerde, 225 km/h hıza sahip elektrikli setlerde, milli banliyö setlerinde ve diğer pek çok imalat ve revizyon işlerinde olduğu gibi devam edecektir. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul). “TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenecek lokomotif alım ihalesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33816, 3 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33816-tcdd-tasimacilik-a-s-genel-mudurlugu-tarafindan-duzenlenecek-lokomotif-alim-ihalesine-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23739cda-6b42-402a-a8d4-019914f2cd54 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.