# Bazı devlet okullarında kayıt parası ya da zorunlu bağış talep edildiği iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33886
- **Veren:** Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 11 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 30 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b6e95a8f-7b35-4919-886e-01994cfb786c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33886-bazi-devlet-okullarinda-kayit-parasi-ya-da-zorunlu-bagis-talep-edildigi-iddiasina-iliskin

> Ayten Kordu (DEM Parti), 11 Eylül 2025 tarihinde 7/33886 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 30 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Anayasa'nın 42'nci maddesi, ilköğretimin devlet okullarında parasız olduğunu açıkça hükme bağlamaktadır. Anayasa'nın 2'nci maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesi ile 10*uncu maddede güvence altına alınan eşitlik ilkesi de eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasını zorunlu kılar. Buna karşın, kamuoyuna yansıyan haberler, yerel basın aktarımları ve doğrudan veliler tarafından iletilen şikayetler; özellikle kayıt dönemlerinde bazı devlet okullarında velilerden "kayıt parası", "zorunlu bağış", "aylık temizlik/kırtasiye katkısı" veya okul için eşya/temizlik malzemesi talep edildiğini ortaya koymaktadır. Söz konusu taleplerin okuldan okula ve semtten semte değişen meblağlarda olduğu, talebi karşılayamayan dar gelirli ailelerin kayıt süreçlerinde zorluk yaşadığı, başka okullara yönlendirildiği ya da çocukların okul içinde fiilen damgalanma ve dışlanmaya maruz kaldığı iddiaları tarafımıza ulaşmaktadır.

Devletin karşılaması gereken kırtasiye, temizlik, küçük bakım-onarım ve benzeri | giderlerin velilerin sırtına yüklenmesi, fiiliyatta parasız eğitim hakkını ortadan kaldırarak kamu okullarında uygulamada harç niteliği doğurmaktadır. Bu durum, yalnızca Anayasa'nın 42'nci maddesindeki parasız eğitim güvencesini değil; aynı zamanda eğitimde firsat eşitliği ve ayrımcılığın önlenmesi ilkelerini de zedelemektedir.

Öte yandan, Okul Aile Birlikleri (OAB) aracılığıyla toplanan bağış ve gelirlerin gönüllülük esasına tabi olduğu, zorunlu bağış veya kayıt parası adı altında tahsilat yapılamayacağı hususu mevzuatta açıktır. Ne var ki uygulamada bazı okullarda OAB üzerinden zorunlu bir ödeme rejimi oluşturulduğu; makbuz/fiş düzenlenmeden tahsilat yapıldığı; harcama kalemlerinin ve hesapların şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmadığı yönünde yoğun şikayetler mevcuttur.

2025-2026 eğitim-öğretim yılı kayıtlarının Ağustosun son haftalarında yoğunlaşmasıyla birlikte, velilerden gelen başvurular belirgin biçimde artmıştır. Sorunun kalıcı biçimde çözülebilmesi için; bir yandan okulların temel işletme giderlerinin merkezi bütçeden zamanında ve yeterli düzeyde karşılanması, diğer yandan kayıt parası/bağış adı altında her türlü zorlamanın etkin denetim ve yaptırımla önlenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda

1. 2020-2024 yılları ile 2025 yılının ilk sekiz ayında (Ocak—Ağustos) Bakanlığınıza, iVilçe milli eğitim müdürlüklerine ve Alo 147/İletişim Merkezi kanallarına devlet okullarında kayıt parası/zorunlu bağış talep edildiğine dair kaç başvuru ulaşmıştır?

2. Aynı dönem için bu şikâyetlere istinaden kaç ön inceleme/soruşturma başlatılmıştır? Kaçında iddialar doğrulanmış, kaçında işlem yapılmasına yer olmadığı kararı verilmiştir?

3. Kayıt parası veya zorunlu bağış talep ettiği tespit edilen ilgili kişiler hakkında hangi idari ve disiplin yaptırımları uygulanmıştır?

. 2020'dan bu yana okullara kişi başı (öğrenci başına) ve/veya okul başına tahsis edilen temizlik, kırtasiye, küçük onarım, güvenlik, enerji vb. kalemlerdeki yıllık ödenek tutarları ne kadardır? Bu ödeneklerin dağıtım kriterleri (öğrenci sayısı, sosyoekonomik düzey, iklim/şehir farkları, engelli öğrenci sayısı vb.) nelerdir?

. Mevcut ödeneklerin yetersiz kaldığı okullar için 2025 ve 2026 yılları itibarıyla ilave kaynak veya okul bazlı bütçeleme modeli öngörülmekte midir? Bakanlığınızın orta vadeli (2026—2028) dönemde asgari öğrenci başı işletme gideri hedefi nedir?

. Kayıt sırasında velilerden temizlik malzemesi, kırtasiye, elektronik cihaz, mobilya vb. eşya istendiği tespit edilen okullar var mıdır? Varsa kaç okulda tespit yapılmış, hangi işlemler uygulanmıştır?

. Kayıt parası/bağış ödemeyen velilerin çocuklarının kayıt işlemlerinin engellenmesi, başka okullara yönlendirilmesi veya okul içinde cezalandırıcı uygulamalara maruz bırakılması yönünde tespit edilen vakaların sayısı nedir?

. Okul Aile Birlikleri üzerinden toplanan tutarların hukuki dayanağı, zorunluluk yasağı, harcama kalemleri ve makbuz zorunluluğu hususlarında ülke çapında yeknesak uygulama sağlanması için OAB gelir-giderlerinin MEBBİS/e-Devlet üzerinden kamuya açık biçimde aylık yayımlanması yönünde bir planınız var mıdır? Varsa takvimi nedir; yoksa gerekçesi nedir?

## Bakanlığın cevabı

c) 26/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1704863 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/33410, Denizli Milletvekili Şeref ARPACI'nın 7/33883, İstanbul Milletvekili Nimet ÖZDEMİR'in 7/33884, Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/33886, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7/33887, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/33888, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/33892 ve 7/33980, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/33893, İzmir Milletvekili Sevda ERDAN KILIÇ'ın 7/33974, Antalya Milletvekili Aliye COŞAR'ın 7/33978 ile Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN"ın 7/33983 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı

1/22383- 2234 l ad yın -) 2248b li 7)33392- 23233 LANAN svaz a)23085

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

• İLY po p a e > > a NA MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN ere Mİ Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzyılı :, PX ZA ı ağam mma SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Eğitim ve öğretim süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, öğrenci ve velilerin haklarının korunması açısından son derece önemlidir. Bu bağlamda, Bakanlığımızın 2025-2026 eğitim öğretim yılına ilişkin yayımladığı 18.8.2025 tarihli ve 2025/53 No.lu Genelge'nin 17. maddesinde, "Öğrenci kayıtları esnasında kayıt parası veya başka ad altında ücret talebine ilişkin şikâyetlerin valiliklerce değerlendirilmesi" talimatı verilmiştir.

Bununla birlikte, okullarımızda kayıt işlemleri adrese dayalı kayıt sistemi esas alınarak yapılmakta, öğrencilerin ikamet ettikleri adreslere en yakın okullara kayıtları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde otomatik olarak gerçekleşmektedir.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumları denetleme yetkisi; 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Teftiş Kurulu Başkanlığı" başlıklı 320'nci maddesinin (ç) fıkrasında yer alan "Bakanlık teşkilatı ve personeli ile Bakanlığın denetimi altındaki her türlü kuruluşun faaliyet ve işlemlerine ilişkin olarak, usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla, Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde denetim, inceleme ve soruşturma iş ve işlemlerini yapmak" hükmü ile Teftiş Kurulu Başkanlığına; "Taşra Teşkilatı" başlıklı 327'nci maddesinin 3*üncü fıkrasında yer alan "İl milli eğitim müdürlüklerinde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcısı istihdam edilebilir." hükmü ile de il milli eğitim müdürlüklerine verilmiş olup hazırlanan çalışma programları doğrultusunda denetimler yürütülmektedir.

Denetimler esnasında ya da ihbar ve şikâyetlere bağlı olarak mevzuata aykırı eylemde bulunduğu iddia/tespit edilen personel hakkında, bakanlık/valilik makamından alınan Olur'a istinaden müfettişler marifetiyle inceleme-soruşturma başlatılmakta, iddiaların doğrulanması halinde sorumluluğu bulunanlar hakkında durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuat maddelerinde belirlenen yaptırımlar teklif edilmektedir. Ayrıca ihbar ve şikâyetlere bağlı olarak 9 ildeki 32 okul hakkında velilerden bağış adı altında kayıt parası istendiği iddialarına yönelik valilik/kaymakamlık makamlarınca inceleme-soruşturma çalışmaları başlatılmıştır.

SEN

---

**Kaynak gösterme:** Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Bazı devlet okullarında kayıt parası ya da zorunlu bağış talep edildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33886, 11 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33886-bazi-devlet-okullarinda-kayit-parasi-ya-da-zorunlu-bagis-talep-edildigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b6e95a8f-7b35-4919-886e-01994cfb786c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
