# TCDD'nin lokomotif alım ihalesini iptal etmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/33916 - **Veren:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 19 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 31 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5f13cbee-d4b4-4a2f-9557-019971b2efeb - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33916-tcdd-nin-lokomotif-alim-ihalesini-iptal-etmesine-iliskin > Ulaş Karasu (CHP), 19 Eylül 2025 tarihinde 7/33916 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 31 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim. a. İmali Ulaş KARASU Sivas Milletvekili TCDD Taşımacılık Anonim Şirketi, daha önce 10 Eylül 2025 tarihinde 40 adet dizel elektrikli ana hat lokomotifi almak için ihale açmış, ancak ihale şartnamesinde "yerlilik" şartının yer almadığı ve teknik koşullarının Avrupalı bir şirketin işaret edildiği, milyonlarca avronun yurtdışındaki bu şirkete gideceği iddialarına basın ve kamuoyu tarafından dikkat çekilmesi üzerine iptal edilmiştir. Türkiye'deki tek lokomotif üreticisi 130 yıldır TÜRASAŞ'tır. TÜRASAŞ bu lokomotifi önceki üretilenler gibi ağırlıklı kısmını yerli imkanlarla üretebilecek durumda iken bu proje ve ihale ile direkt dış alım planlaması yapılmıştır. Süreç devam ederken, 11.09.2025 tarihinde bu kez de 35 adet için yeni bir ilan (https//www.teddtasimacilik.gov.tr/tr/ihale/ihale detay/12306) sayfasında yayınlanmıştır. Bu ilan öncekine göre "esnetilmiş" olmakla birlikte, iptal edilende şartnamede olduğu gibi bazı şartlar aynı şekilde yer almaktadır. Konu şüphesiz sadece TÜRASAŞ değildir. "Gaziray, Milli Elektrikli Tren, E5000 lokomotiflerinde yerli ve milli sistemler kullanılmaktadır ve bu sistemler "yerli ve milli" olarak tasarlanıp üretiliyorken, neden bu sistemler ihale dokümanında yerli ve milli olarak üretim şartı konulmamaktadır?" sorusu yanıtlanması gereken can alıcı ve yanıtlanması gereken asıl sorudur. Daha önce 80 adet E68000 alımında 8 adet hazır alınmışken, kalan 72 adet TÜRASAŞ ve yerli paydaşları ile Türkiye'de üretilmiştir. İhale dokümanında bu şart koşulmuş, lokomotifler en az "040 yerlilikle üretilmiştir. Yine 20 Adet dizel elektrikli General Electric marka 20 adet lokomotif TÜRASAŞ'a sipariş verilmiş, TÜRASAS-GE ortaklığı ile birlikte en 933 yerlilikle üretilmiştir. Türkiye'de tasarımı ve üretimi mümkün olan sistemlerin ihale dokümanında bir pursantaj oluşturulup "yerli şartı" konulması halinde lokomotiflerin Türkiye'de milli sermaye ile en az "50-55 oranında yerli olarak üretilmesi mümkündür. Bu durumda döviz ihtiyacının had safhada olduğu bir dönemde ülkemizde en az 100-125 milyon euroluk dövizin ülkemizde ' kalması mümkün olacaktır. Bu çerçevede; 1. İlkihalenin iptal edilmesinin gerekçesi nedir? İlk ihale şartnamesinde "yerlilik" şartının yer almadığı ve teknik koşullarının Avrupalı bir şirketin işaret edildiği, milyonlarca avronun yurtdışındaki bu şirkete gideceği iddiaları üzerine iptal edildiği doğru mudur? 2. İlk ihale şartnamesinde yer alan koşulları dünyada sadece birkaç yabancı firmanın sağladığı iddiası doğru mudur? Doğru ise bu firmalar hangileridir, daha önce bakanlığınızın yaptığı ihaleleri kazanmış mıdır? 3. İptal kararının sözde "İhale dokümanında güncelleme yapılmasına ihtiyaç duyulması nedeniyle söz konusu ihale iptal edilmiştir" olarak ifade edildikten sonra, yapılan güncellemelerin içeriği nedir? . Yeni ihalede lokomotif sayısının, bir öncekine göre düşürülmesinin gerekçesi nedir? . Gaziray, Milli Elektrikli Tren, E5000 lokomotiflerinde yerli ve milli sistemler kullanılmaktadır ve bu sistemler "yerli ve milli" olarak tasarlanıp üretiliyorken, neden bu sistemler ihale dokümanında yerli ve milli olarak üretim şartı konulmamaktadır? Yeni ihalenin şartnamesinde de asgari yerlilik oranının yer almamasının gerekçeleri nelerdir? . Lokomotif alımlarında birkaç tanesi satın alınıp, diğerleri TÜLOMSAŞ"ta imal edilmişken bu ihale ile neden yerli imalat tercih edilmemektedir? . Bu ihalenin yaklaşık maliyeti ne olacaktır? Önergenin yanıtlandığı tarihte ihale gerçekleşmiş ise yaklaşık maliyeti nedir? . TÜRASAŞ Fabrikalarına neden yeterli teknik eleman işçi ve teknisyen alımı yapılmamaktadır? Alım yapılmadığı gerekçesiyle bakım, tamirat ve imalat aksadığı iddiası doğru mudur? Yeteri kadar bilgi birikimi ve mesleki tecrübeye sahip alımların yapılması ile bu aksaklıkların giderilip bu fabrikaların yerli üretimi teşvik etmesi hükümetinizin gündeminde midir? . TÜLOMSAŞ, TÜDEMSAŞ, TÜVASAŞ Fabrikaları ayrı Genel Müdürlük iken Ana Statüleri değiştirilerek Ankara'da kurulan TÜRASAŞ Genel Müdürlüğü'nün oluşturulmasındaki nedenler nelerdir? ## Bakanlığın cevabı TÜRASAŞ mevcut kapasitesi ile, E5000, Milli EMU, Mili Banliyö Seti, yük vagonları, lüks vagon ve yeni yolcu vagonlarının üretimlerini sürdürmekte aynı zamanda araç filosundaki tüm lokomotifler, yük vagonları, DMU ve EMU'ların revizyonlarını da yürütmektedir. Milli ve yerli dizel-elektrikli ile dual Co-Co aks düzenine sahip anahat lokomotif platformlarına yönelik olarak TÜRASAŞ tarafından yeni başlatılan Ar-Ge, nihai üretim süreci ve sertifikalandırma çalışmaları devam etmektedir. Temin edilmesi planlanan yeni araçların; filoda bulunan yakıt ve bakım maliyeti yüksek olan eski lokomotiflerin yerine güncel teknolojiye sahip, daha fazla gücü çok daha az yakıtla sağlayacak, çevre dostu, enerji ve bakım maliyeti düşük lokomotifler olması hedeflenmiştir 35 adet lokomotif alımı için ihale ilanına çıkılmıştır. 5 adet lokomotif ise; TÜRASAŞ"ın ilgili araçları üretmesi ve TSI sertifikasının alınması sürecinden sonra TÜRASAŞ"tan temin edilecektir. Sonuç itibariyle, TÜRASAŞ'ın lokomotiflerle ilgili üretim ve gerekli sertifika süreçlerini tamamlamasının ardından TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğünün alımları ve yerli üretime desteği, E5000 tipi elektrikli lokomotiflerde, 160 km/h azami hıza sahip E44000 tipi elektrikli setlerde, 225 km/h hıza sahip elektrikli setlerde, milli banliyö setlerinde ve diğer pek çok imalat ve revizyon işlerinde olduğu gibi devam edecektir. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “TCDD'nin lokomotif alım ihalesini iptal etmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33916, 19 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33916-tcdd-nin-lokomotif-alim-ihalesini-iptal-etmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5f13cbee-d4b4-4a2f-9557-019971b2efeb Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.