# Deprem bölgesindeki esnafın gerçek usulde vergilendirilmeden muaf tutulması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/33963
- **Veren:** Burak Akburak (İYİ Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 18 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 8 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b298618e-3073-4399-acbe-019961509753
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33963-deprem-bolgesindeki-esnafin-gercek-usulde-vergilendirilmeden-muaf-tutulmasi-talebine-ilisk

> Burak Akburak (İYİ Parti), 18 Eylül 2025 tarihinde 7/33963 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 8 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler hakkında 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen düzenlemeyle, büyükşehir belediyesi sınırları içinde ve nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren bazı esnaf grupları gerçek usulde vergilendirilecektir.

Ancak 6 Şubat depremlerinden etkilenen illerde binlerce esnaf hala kendi dükkanına kavuşamamış, geçici alanlarda ya da sınırlı imkanlarla faaliyet yürütmektedir. Depremzede esnafın bu süreçte ağır vergi yükleriyle karşı karşıya bırakılması, sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmamaktadır.

Bu bağlamda;

1. Deprem bölgesindeki esnafın, 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki gerçek usule geçiş uygulamasından en azından kendi işyerlerine kavuşana kadar muaf tutulması yönünde bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?

2. Bu uygulamanın depremzede esnaf üzerinde yaratacağı ek mali yük ve ekonomik daralma konusunda herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?

3. Deprem bölgesinde esnafın yeniden ticari faaliyetlerine kavuşabilmesi için vergi kolaylığı, kredi desteği ve teşvik mekanizmaları planlanmakta mıdır?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 1. Kat No:F112 Çankaya - ANKARA

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 26/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1704863 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Burak AKBURAK a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7133963 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Burak AKBURAK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 47 ve 48'inci maddesinde öngörülen genel ve özel şartları taşıyan mükelleflerin ticari kazançları basit usulde tespit edilmektedir. Anılan Kanunun 20/A maddesi uyarınca basit usule tabi mükelleflerin elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna olup bu kazançlar dolayısıyla gelir vergisi beyannamesi verilmemektedir.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 51'inci maddesinde yer alan yetki kapsamında, 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere Karar'da sayılan faaliyetlerle iştigal edenler 1.1.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır. Söz konusu düzenleme ile küçük esnafa vergi muafiyeti sağlayan "vergiden muaf esnaf" düzenlemesinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup uygulama aynen devam etmektedir.

Öte yandan, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremin hemen ardından bölgeye yönelik birçok vergisel tedbirler hayata geçirilmiş, mücbir sebep hali ilan edilerek bölgede yaşayan vatandaşlarımız vergisel yükümlülükleri ertelenmiş, bu mükelleflerin vergi dairelerine olan borçlarının faiz alınmaksızın 24 ay süreyle taksitlendirilebilmesine imkân tanınmış, yapılandırma kanunları kapsamında olan borçları için başvuru ve ödeme koşullarında esneklik sağlanmış, halen mücbir sebep hali devam eden yerlerdeki mükellefler için mücbir sebep hali ise 30.11.2025 Pazar günü sonuna kadar uzatılarak deprem bölgesi birçok vergisel tedbir ile güçlü bir şekilde desteklenmiştir.

Bununla birlikte, mücbir sebep halinin sona ermesini müteakip, depremden vergi ödevlerini yerine getiremeyecek şekilde etkilendiğini ve mücbir sebep halinin devam ettiğini belirterek bağlı bulundukları vergi dairelerine bireysel talepte bulunan mükelleflerin durumları da Gelir İdaresi Başkanlığınca ayrıca değerlendirilmektedir.

Bunların yanı sıra depremin hemen ardından 15.02.2023 tarihinde Hazine Destekli Kefalet Sistemi kapsamında 2 adet kefalet destek paketi yürürlüğe alınmıştır. Bahse konu paketler ile toplamda yaklaşık 20 milyar TL tutarında kefalet imkânı sadece depremden etkilenen illerde faaliyet gösteren ve/veya bu bölgelerde yatırım yapacak olan işletmelerin kullanımına sunulmuştur. Bu kefalet paketleri ile işletme harcamalarına ilişkin fatura sunulması şartı kaldırılmıştır. Paketler kapsamında kullandırılan kredilerin nakit kullanabilecek tutar

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 miktarı artırılmıştır. Depremden etkilenen illerdeki firmalara hem deprem destek paketlerinden hem de diğer paketlerimizden 14.11.2025 tarihi itibarıyla 15.02.2023 tarihinden itibaren; Kredi Garanti Fonu A.Ş., İhracatı Geliştirme A.Ş. ve Katılım Finans Kefalet A.Ş. aracılığıyla kefalet desteği sağlanmıştır. Bu çerçevede toplam 8.247 firmaya yaklaşık 38 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Faaliyette bulunulan veya yatırım yapılacak işyerinin durumu Hasarsız veya Az Hasarlı ile Orta veya Ağır Hasarlı veya Acil Yıkılacak veya Yıkık olarak tasnif edilmiş olup, orta veya ağır hasarlı veya acil yıkılacak işyerlerine daha yüksek kefalet imkânı sunulmuştur. Bu çerçevede Hazine Destekli Kefalet Sistemi ile depremden etkilenen illerdeki firmaların kullandığı kredilere Bakanlığımız desteği devam etmektedir.

Öte yandan, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Kararda belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılı içinde 211.506 esnaf ve sanatkâra 140 milyar TL tutarında Hazine faiz destekli kredi kullandırılmış olup 2025 yılı Ekim sonu itibarıyla 778.097 esnaf ve sanatkârın kredi bakiyesi 285,5 milyar TL'ye ulaşmıştır. İlaveten esnaf ve sanatkârlara 54,4 milyar TI, tutarında faiz desteği sağlanmış olup yılsonunda bu desteğin 60 milyar TL?ye ulaşması öngörülmektedir.

Esnaf ve sanatkârlara yönelik olarak; 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle işleri ve/veya işletmesi zarar gören esnaf ve sanatkârların Hazine faiz destekli kredi ödemeleri 14.02.2023 tarihli ve 6789 sayılı Karar ile 6 aylığına faizsiz olarak ertelenmiş olup 02.03.2023 tarihli ve 6884 sayılı Karar'la yukarıda belirtilen erteleme Kararı'nın kapsamı afet bölgesi ilan edilen tüm yerleri kapsayacak biçimde genişletilmiştir. Bahsi geçen 6 aylık erteleme Kararı kapsamında başvuru şartı aranmaksızın yaklaşık 150 bin esnaf ve sanatkârın 23,6 milyar TI.'lik kredi bakiyesi faizsiz olarak ertelenmiştir. İlaveten depremlerde ağır yıkıma uğrayan bazı il ve ilçelerde bu süre 03.08.2023 tarihli ve 7470 sayılı Karar ile 6 ay daha uzatılmıştır. Ağır yıkıma il ve ilçelerde faaliyet gösteren ve depremden zarar gören yaklaşık 13 bin esnaf ve sanatkârın 3 milyar TI.'lik kredi bakiyesi faizsiz olarak ilave 6 ay daha ertelenmiştir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruonereeleria.hmb.gov.ir o Elektronik Ağ: www.himb.gov'ir

Bu dönemde esnaf ve sanatkârın finansmana erişimini kolaylaştırabilmek amacıyla 02.03.2023 tarihli ve 6883 sayılı Karar değişikliği ile son 3 yılda diğer kamu kurum ve kuruluşlarından 75.000 TL'ye kadar faiz/hibe desteği almış olan esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz destekli kredilerden faydalanma imkânı sağlanmıştır.

Ayrıca depremden zarar gören esnaf ve sanatkârların işletme sermayesi ihtiyaçlarına yönelik finansman desteği sağlamak amacıyla 250.000 TL limitli, 12 aya kadar ödemesiz dönemli, azami 60 ay vadeli ve Hazine faiz destekli "Hayata Dönüş Kredisi"nin 10.03.2023 tarihinde kullandırımına başlanmıştır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Burak Akburak (İYİ Parti, İstanbul). “Deprem bölgesindeki esnafın gerçek usulde vergilendirilmeden muaf tutulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33963, 18 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33963-deprem-bolgesindeki-esnafin-gercek-usulde-vergilendirilmeden-muaf-tutulmasi-talebine-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b298618e-3073-4399-acbe-019961509753

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
