# TÜİK'in yayımladığı hanehalkı tüketim harcaması verilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/340 - **Veren:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 16 Haziran 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 26 Temmuz 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b4da458-7467-4d5a-85b4-0188d8323828 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-340-tuik-in-yayimladigi-hanehalki-tuketim-harcamasi-verilerine-iliskin > Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 16 Haziran 2023 tarihinde 7/340 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 26 Temmuz 2023). ## Önerge metni T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ 7/340 Sy: 201 pi : ayet ; 3 m 7. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGP'NA Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. 09.06.2023 Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), üç yıl aradan sonra hanehalkı tüketim harcaması verilerini yayımladı. Buna göre hanelerin gelirlerinden en çok pay ayırdığı harcamalar 9022,8 ile gıda, 922.4 ile kira ve konut harcamaları, 621,3 ile ulaştırma oldu. Hanelere giren her 3 TL'nin 2 TL'si bu kategorilere harcandı. En düşük payı ise "01,4 ile eğitim, 902,2 ile sağlık ve 902,5 ile eğlence ve kültür aldı. Yoksul vatandaşların bütçelerinde gıda ve kira harcamalarının oranı ise daha yüksek oldu. En düşük gelirli 9620*lik grubun bütçesinde gıda harcamaları "635,8, kira ve konut harcamaları da 629,3 pay alırken bu oran en yüksek gelirli 9020 için sırasıyla 016,6 ve "019,3 oldu. Fert başına aylık ortalama tüketim 6 bin 259 TL olarak belirlendi. En düşük gelirli 9620"de yer alan haneler aylık 4 bin 911 TL harcarken en yüksek gelirli 9620*deki hanelerin harcaması 22 bin 716 TL oldu. Gıda, kira ve konut ile ulaştırma harcamalarına ortalama 965,5 oranında pay ayrılması; eğitim, sağlık ile eğlence ve kültür harcamalarına ise sadece 66,1 oranında harcama yapılması, vatandaşların yaşam standardı bakımından son derece düşündürücüdür. Kazandığının yarısından fazlasını beslenme, barınma ve ulaşım giderlerine harcayan vatandaşların, nitelikli N bir hayat yaşayabilmelerini, yetkinliklerini geliştirmelerini ve yeni yetkinlikler edinebilmelerini ve de sosyal hayata katılmalarını beklemek mümkün değildir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, vatandaşlarının sağlık, huzur ve refahını koruyup geliştirme sorumluluğunu taşımakta, ancak mevcut koşullarda bu sorumluluğun yeterince yerine getirilmediği görülmektedir. Buna göre; 1. TÜİK*in 3 yıldır "hanehalkı tüketim harcaması verileri"ni yayınlamamasının nedenleri nelerdir? 2. TÜİK, bundan sonra "hanehalkı tüketim harcaması verileri"ni hangi aralıklarla yayınlayacaktır? 3. TÜİK*in verilerinden hareketle, hanehalkı tüketim harcamasında çok büyük bir yer kaplayan gıda harcamalarının yükünü azaltmak adına Bakanlığınız tarafından alınması planlanan önlemler nelerdir? 4. TÜİK'in verilerinden hareketle, hanehalkı tüketim harcamasında çok büyük bir yer kaplayan kira ve konut harcamalarının yükünü azaltmak adına Bakanlığınız tarafından alınması planlanan önlemler nelerdir? 5. TÜİK'in verilerinden hareketle, hanehalkı tüketim harcamasında çok büyük bir yer kaplayan ulaştırma harcamalarının yükünü azaltmak adına Bakanlığınız tarafından alınması planlanan önlemler nelerdir? 6. En düşük gelirli 9020'lik grubun bütçesinde gıda harcamaları 9635,8, kira ve konut harcamaları da 629,3 pay alırken bu oran en yüksek gelirli 9620 için sırasıyla "016,6 ve • 019,3 olduğu görülmüştür. Bu verilere göre, en düşük gelirli 9620*lik grup, en yüksek gelirli 9620'lik gruptan daha fazla gıda, kira ve konut harcaması yapmaktadır. Özetle az kazanan çok, çok kazanan ise az gıda, kira ve konut harcaması yapmaktadır. Bakanlığınız tarafindan sosyal adalete aykırı olduğu açıkça görülen bu durumu düzeltmek adına atacağınız adımlar var mıdır? Var ise bu adımlar nelerdir? 09.06.2023 ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 23/06/2023 tarihli Z-43452547-120.07.04- 1237924 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ'a ait 71340 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Meal ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ'a Ait 7/340 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Deniz YAVUZYILMAZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. "- — - "Hanehalkı Tüketim Harcaması Verileri" Hanehalkı Bütçe Anketi ile toplanmakta olup anket bir yıl boyunca her ay değişen hanehalklarına yüz yüze yapılan görüşmeler ve harcama kayıt defterleri yoluyla uygulanmaktadır. Dünya geneline yayılan COVID-19 vakalarının Türkiye'de de tespit edilmesi üzerine hanehalkları ile yüz yüze görüşme yapılması ve kayıt defterlerinin değişimi olanaksız hale gelmiştir. Buna bağlı olarak Kurumumuzda görevli anketörler ve hanelerdeki cevaplayıcı fertlerin sağlık durumlarının riske atılmaması amacıyla 2020 ve 2021 yıllarında Hanehalkı Bütçe Araştırması alan uygulaması yapılamamıştır. Bu sebeple 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin Tüketim Harcamaları İstatistikleri sonuçları yayınlanamamıştır. Diğer taraftan, Hanehalkı Bütçe Araştırması 2002 yılından itibaren her yıl düzenli uygulanmaktadır. 2020 ve 2021 yıllarında salgın sebebiyle anket uygulaması yapılamamış olup 2022 yılı sonuçları Haziran 2023 tarihinde yayınlanmıştır. 2023 yılı alan uygulaması ise devam etmektedir. İzleyen yıllarda da anket sonuçları yıllık olarak yayınlanacaktır. Yayın tarihleri Türkiye İstatistik Kurumu internet sitesinde yer alan "Ulusal Veri Yayımlama Takvimi" ile önceden kamuoyuna duyurulmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 --- **Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “TÜİK'in yayımladığı hanehalkı tüketim harcaması verilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/340, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-340-tuik-in-yayimladigi-hanehalki-tuketim-harcamasi-verilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b4da458-7467-4d5a-85b4-0188d8323828 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.