# Ayakkabı sektörünün karşılaştığı sorunlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/34016 - **Veren:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 18 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 20 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dcc3ee76-c08c-4b71-a5b9-019961f4a3fd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34016-ayakkabi-sektorunun-karsilastigi-sorunlara-iliskin > Şenol Sunat (İYİ Parti), 18 Eylül 2025 tarihinde 7/34016 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 20 Kasım 2025). ## Önerge metni | Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince Ticaret Bakanı Sn. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 15.09.2025 Türkiye ayakkabı sektörü, yıllık 550 milyon çift üretim ile dünyanın 6'ncı, Avrupa'nın ise inci üreticisi konumundadır. Ancak 2022'den itibaren artan üretim maliyetleri, baskılanan kur politikaları ve yüksek faiz oranları nedeniyle sektör tarihinin en ağır krizlerinden birini yaşamaktadır. Daha önce dış ticaret fazlası veren sektör, 2022'de 348 milyon dolar, 2023'te 148 milyon dolar fazla verirken; 2024'te 550 milyon dolar açık, 2025'in ilk 7 ayında ise 437 milyon dolar dış ticaret açığına düşmüştür. Bu dramatik değişim, sektörde yapısal sorunların hızla derinleştiğini göstermektedir. İthalat, 2022'de 25 milyon çift iken 2024'te 76 milyon çifte yükselmiş; bu yıl ise tüm önlemlere rağmen artmaya devam etmiş ve yurt içi satışlardan aldığı pay 907'den "30'a çıkmıştır. Bu tablo, iç pazarda ithal ürünlerin yerli üretimin önüne geçtiğini göstermektedir. Kırklareli'nde modern bir ayakkabı fabrikasının kapanmasıyla 40-50 bin Euro değerindeki makinelerin hurda fiyatına, kilosu 8-9 TL'den satıldığı kamuoyuna yansımıştır. 6,5 milyon. Euro yatırımla kurulan tesisin hurdaya satılması, sanayicilerin yaşadığı sermaye kaybının büyüklüğünü ortaya koymaktadır. Diğer yandan, Temmuz 2025'te Konya merkezli Doğan Çanta firmasının konkordato ilanı, sektöre 1 milyar 200 milyon TL maliyet doğurmuş ve 100'den fazla firmanın mağduriyetine yol açmıştır. Sektör temsilcileri, spor ayakkabıda rekabet şansının kaybedildiğini, çıkış yolunun deri ayakkabı üretiminde olduğunu ifade etmektedir. Sektör temsilcileri ayrıca, çalışan başına verilen 2.500 TL destek, nefes kredisi ve mevcut finansman imkânlarının yetersiz olduğunu; 9645-50 faiz oranlarıyla kredi kullanmanın mümkün olmadığını, dolayısıyla istihdamın korunamadığını dile getirmektedir. Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir; 1. 2022-2025 döneminde ayakkabı sektöründe kaç firma kapanmış, kaç firma konkordato ilan etmiştir? Bunların il ve ölçek bazında dağılımı nedir? Konya merkezli Doğan Çantanın konkordato ilanının sektöre 1,2 milyar TL maliyet doğurduğu iddiası doğru mudur? Bu süreçten kaç firma etkilenmiştir? 2022'de 25 milyon çift olan ayakkabı ithalatının 2024'te 76 milyon çifte çıkmasının nedenleri nelerdir? 2025'in ilk 7 ayındaki ithalat rakamı nedir? Ayakkabı ithalatının iç pazardaki payının "630'a çıkmasına karşı alınan koruyucu önlemler nelerdir? Bu önlemler ithalatı neden durdurulamamaktadır? Çalışan başına verilen 2.5500 TL destekten kaç firma yararlanmıştır? Buna rağmen sektör neden istihdam kaybını engelleyememiştir? Nefes kredisi uygulamasından sektörün neden yararlanamadığına ilişkin bakanlığın tespiti nedir? Kredilerin faiz oranları neden sektör için erişilemez seviyelerdedir? 2022'de 348 milyon dolar fazla veren sektörün 2025'in ilk 7 ayında 437 milyon dolar açık vermesinin nedenlerine dair bakanlığın hazırladığı resmi bir etki analizi var mıdır? Spor ayakkabı segmentinde rekabetin kaybedildiği, çıkış yolunun deri ayakkabı üretimi olduğu yönündeki değerlendirmeler doğru mudur? Bu konuda bakanlığın hazırladığı sektörel strateji belgesi var mıdır? 2022-2025 döneminde ayakkabı sektöründe toplam istihdam kaybı kaç kişidir? Bu kaybın illere ve alt sektörlere (spor ayakkabı, deri ayakkabı, yan sanayi) göre dağılımı nedir? Kapanan fabrikaların makine ve teçhizatlarının hurda fiyatına satılmasının önlenmesi için bakanlığın yürüttüğü veya planladığı destek mekanizması var mıdır? Ayakkabı sektöründe yüksek enerji, işçilik ve finansman maliyetlerinin azaltılmasına yönelik hangi özel tedbirler alınmaktadır? 2022-2025 döneminde sektör için ayrılan kredi, teşvik ve destek paketlerinin toplam büyüklüğü nedir? Bu desteklerin firmaların kapanmasını engellemede yetersiz kalmasının nedenleri nelerdir? Ayakkabı sektörünün ihracat pazarlarında yaşadığı kaybı telafi etmek için alternatif pazar arayışlarına dair bakanlığın yürüttüğü çalışmalara dair somut veriler nelerdir? Faiz oranlarının "645—50 seviyesinde olduğu bir ortamda, bakanlık ayakkabı sektörüne özel daha düşük faizli veya teminat destekli kredi mekanizması tasarlamayı planlamakta mıdır? İthal ürünlerin iç pazarda payının "630'a çıkması, yerli üreticiye karşı haksız rekabet doğurduğu halde; ithalata uygulanan gümrük vergileri, fonlar ve diğer ticaret politikası araçları neden etkisiz kalmaktadır? Ayakkabı sektörünün rekabet gücünün korunması için döviz kuru politikasına ilişkin bakanlığın önerisi veya çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (O: 26.09.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1704863 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT tarafindan verilen 7/34016 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) 9.km,No:151,Çankaya ANKARA Zehra CAN GESİ ini Telefon No: (0312) 449 1342 Faks No: (0312) 449 1341 Büro Personeli MERE İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr TİCARET BAKANLIĞI Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT'a Ait 7/34016 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 16) Türkiye'nin ekonomik kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına büyük katkılar sağlayan tekstil ve Türkiye'nin ekonomik kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına büyük katkılar sağlayan tekstil ve konfeksiyon ile deri ve deri mamulleri sektörleri, Bakanlığımız tarafından desteklenmektedir. Bakanlığımızca, ihracatın tüm aşamalarında firmalarımıza destek sağlamak amacıyla kapsamlı bir yaklaşım benimsenmekte ve özellikle KOBİ'lerin yeni pazarlara açılmaları, ihracat kapasitelerini artırmaları ve markalı, katma değerli ürün ihracatını gerçekleştirmeleri teşvik edilmektedir. Bu çerçevede; Bakanlığımızca, 2024 yılında mal ihracatına 17,6 milyar TL, hizmet ihracatına ise 7,1 milyar TL destek sağlanmış ve 2025 yılı için yaklaşık 33 milyar TL'lik bir bütçe bulunmaktadır. Ayrıca; 2025 Yılı İhracat Eylem Planı, Uzak Ülkeler Stratejisi ve İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleriyle ticareti güçlendirme hedefi gibi uzun vadeli politikalarla Türkiye'nin küresel ihracat alanındaki rekabet gücünün artırılması amaçlanmaktadır. İhracatçılarımızın uygun koşullarda finansmana erişimi de büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; Bakanlığımız, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme (İGE) A.Ş. ile iş birliği yaparak ihracatçılara maliyet açısından avantajlı finansman çözümleri sunmaktadır. Türk Eximbank, 2023 yılında 42 milyar dolar, 2024 yılında ise 48,7 milyar dolar kredi sağlamış; 2025 yılı hedefi ise 53 milyar dolar olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, İGE A.Ş. tarafından bugüne kadar (13.11.2025 tarihi itibarıyla) 211,3 milyar TLlik kredi talebi için 184,9 milyar TL kefalet sağlanmıştır. İlaveten, daha önce 300 milyon TL olan reeskont kredilerinin günlük limiti 01.11.2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 4,5 milyar TL'ye çıkartılmıştır. Bu limitin 1,5 milyar TL'lik kısmı tekstil, giyim, deri ve ayakkabı sektörlerine tahsis edilmiştir. Bunun yanında, yurt dışından döviz sağlayan ihracatçılarımıza, TCMB'ye satış yapan firmalarımıza dönüşüm kuru üzerinden 30 Nisan 2026 tarihine kadar TL?ye çevrilen tutarın "03'ü kadar döviz dönüşüm desteği verilmektedir. Ayrıca; tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ'lere KOSGEB aracılığıyla çalışan başına aylık 2.500 TL geri ödemesiz destek sağlanmaktadır. Öte yandan, ayakkabı ithalatının artışında marka ve moda etkisi, artan tüketici talebi ve E-Ticaretin yaygınlaşmasının etkisi bulunmaktadır. Küresel markaların yarattığı prestij algısı, yenilikçi tasarımlar ve dijital pazarlama faaliyetleri tüketicilerin ithal ürünlere yönelmesine neden olmaktadır. Aynı zamanda, gelir düzeyinin yükselmesi ve yaşam tarzlarının değişmesiyle birlikte daha fazla çeşitlilik arayışı doğmakta, özellikle genç nüfusun moda odaklı tüketim alışkanlıkları bu talebi güçlendirmektedir. Bununla birlikte, E-Ticaretin gelişimi ise uluslararası markalara erişimi kolaylaştırarak sınır ötesi alışverişi artırmaktadır. 64.01-64.05 Gümrük Tarife Pozisyonları arasında sınıflandırılan ayakkabı ithalatında "07-17 oranlarında değişen gümrük vergisi uygulanmaktadır. Ayrıca, sanayicilerimizin ithalat baskısına karşı rekabet gücünü artırmak, yerli üretimi desteklemek ve bu suretle cari açığımızı azaltmak amacıyla yeni yatırım ve istihdam imkânı yaratılabilmesini teminen ulusal ve uluslararası yükümlülüklerimiz göz önünde bulundurularak, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ile Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanan ülkeler hariç olmak üzere yapılan ithalatta İlave Gümrük Vergisi (İGV) uygulaması bulunmakta olup, ayakkabı ithalatında 9640 oranında İGV uygulanmaktadır. Bu çerçevede, anılan eşyadaki korunma oranları 9647-57 oranları arasında olup, anılan eşyanın ithalatı, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2020/9) kapsamında kayda alınmak suretiyle takip edilmektedir. 2025'in ilk 7 ayına yönelik talep edilen ithalat rakamına ilişkin olarak, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır. Diğer taraftan, ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİS"te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sistemde şirket ve işletme ölçeklerine göre kayıtlar ya da sektörel bilgi tutulmamaktadır. Bununla birlikte, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285'inci maddesine göre konkordato başvuruları; iflâsa tabi olan borçlu için anılan Kanun'un 154'üncü maddesinin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflâsa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesine yapılmaktadır. Bu kapsamda, iflas/konkordato başvurularına ilişkin olarak Bakanlığımızda tutulan herhangi bir bilgi bulunmamakta olup, iflas/konkordato başvurusunda bulunan şirketlere ilişkin bilgiler için yetkili merci Adalet Bakanlığıdır. Son olarak, KOBİ'lere uygun koşullarda finansman desteği sağlamak amacıyla yeni bir "Nefes Kredisi" uygulaması başlatılmıştır. Söz konusu kredi kapsamında belirli bankalar tarafından şirketlere 6 ay ödemesiz ve azami 36 ay vadeli olacak şekilde kredi verilmesi planlanmış olup verilen kredilerde herhangi bir sektöre göre ayrım yapılmamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Ayakkabı sektörünün karşılaştığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34016, 18 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34016-ayakkabi-sektorunun-karsilastigi-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dcc3ee76-c08c-4b71-a5b9-019961f4a3fd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.