# Hakkari'nin Şemdinli ilçesine bağlı Yaylapınar köyünün içme suyu sorununa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/34114 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 22 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 25 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cbc71407-76b2-4d8f-826f-019976611150 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34114-hakkari-nin-semdinli-ilcesine-bagli-yaylapinar-koyunun-icme-suyu-sorununa-iliskin > Öznur Bartin (DEM Parti), 22 Eylül 2025 tarihinde 7/34114 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 25 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartin Hakkâri ilimiz ve ilçelerine bağlı yerleşim yerlerinde yurttaşlarımız tarafından bildirilen su temini ve su kalitesi sorunları, günlük yaşamın sürekliliğini, temel hizmetlere erişimi ve kamu sağlığını zedelemektedir. Şemdinli ilçesine bağlı Yaylapınar (Salaran) köyü, bu sıkıntıların somutlaştığı örneklerden biridir: yurttaş beyanlarına göre musluklardan kirli su akmakta, yaklaşık yetmiş hanenin su temininde aksama yaşanmaktadır ve bölgede böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz tedavisi gören yurttaşların bulunduğuna dair iddialar ifade edilmektedir. Bu beyanların doğruluğunun saha verileri, su analizleri ve sağlık kayıtları ile doğrulanması gerekmektedir. Hakkâri'de su sorunlarının çözülememesinin temelinde çok-boyutlu ve birbirini besleyen yapısal etkenler vardır. Birincisi, kurumlar arası yetki paylaşımının çok-aktörlü olması sebebiyle görev ve sorumlulukların netleşmemesi; bu durum koordinasyon eksiklikleri, görev boşlukları ve veri akışında kopukluklara yol açmaktadır. İkincisi, yatırım ve bakım finansmanının yetersizliği ile tahsis edilen kaynakların zamanında kullanılmaması; üçüncüsü, proje öncesi yeterli hidrojeolojik etütlerin yapılmaması veya saha çalışmalarının eksikliği nedeniyle yapılan altyapı müdahalelerinin uzun vadeli çözüm üretmemesidir. Dördüncü ve beşinci olarak, bölgenin jeografik engebeliliği, yüksek rakım ve ulaşım güçlükleri ile iklim değişikliği etkileri (mevsimsel akımların ve kaynak debilerinin azalması) teknik çözümleri karmaşıklaştırmaktadır. Son olarak, güvenlik ve idari izin süreçleri, kamulaştırma/arazi temini sorunları ve lojistik kısıtlar uygulama aşamasında gecikmelere neden olmaktadır. Sorunun devamına zemin hazırlayan diğer unsurlar arasında proje seçimi ve önceliklendirmede şeffaf kriterlerin eksikliği, yatırım performansının bağımsız ve düzenli denetimlerle takip edilmemesi, ihale süreçlerinde yaşanan gecikmeler veya iptaller ile bakım-onarım için kalıcı işleyiş modellerinin kurulmamış olması sayılabilir. Bu durum, kırsal ve ulaşım-güvenliği sınırlı yerleşimlerde yaşayan yurttaşlarımızın suya erişim hakkının istikrarlı biçimde sağlanmasını engellemektedir. İçme suyuna ilişkin her türlü iddia (kirli su, toksik kirlilik, mikrobiyolojik bulaşma vb.) sağlık sonuçlarına yol açma potansiyeli taşımaktadır. Yaylapınar özelinde ifade edilen böbrek hastalığı/diyaliz iddialarının su kaynakları ile ilişkisi ancak tarihsel sağlık kayıtlarının analizi, saha tabanlı epidemiyolojik çalışmalar ve suyun kimyasal ile mikrobiyolojik analizlerinin karşılaştırılması ile ortaya konabilir. Bu nedenle su analizlerinin periyodikliği, laboratuvar akreditasyonu, veri şeffaflığı ve sağlık-kalite verilerinin entegre analizi hayati önem taşımaktadır. Konu, teknik bir altyapı sorununun ötesinde sosyal devletin temel yükümlülüğü ve yurttaşın insani hakkının korunması meselesidir. Hakkâri?de yurttaşlarımızın su kaynakları açısından zengin bir coğrafyada yaşamasına rağmen neden susuz bırakıldığı sorusuna cevap; idari koordinasyon eksikliklerinin giderilmesi, finansman ve yatırım akışının düzenlenmesi, saha etütlerinin ve düzenli izlemenin kurumsallaşması, güvenlik/erişim engellerinin çözümü, şeffaflık ve hesap verebilirlikle mümkündür. Bu çerçevede ilgili Bakanlıkların müşterek hareket etmesi, kısa vadede acil tedbirlerin (geçici temiz su temini, su dezenfeksiyonu, mobil sağlık taramaları) uygulanması ve orta-uzun vadede kalıcı altyapı-stratejilerinin zamanlı biçimde hayata geçirilmesine ilişkin somut takvim vermesi gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. DSİ kayıtlarına göre Hakkâri il merkezi ve ilçelerine bağlı kaç yerleşim yerinde (köy, mezra, mahalle, yayla vb. ayrımı yapılmaksızın) su temini (nicelik) sorunu tespit edilmiştir? Bu yerleşimler ilçe bazında listelenerek her biri "nicelik sorunu / kalite sorunu / her ikisi" şeklinde sınıflandırılmış mıdır? 2. Yukarıda listelenen her yerleşim için mevcut su temin yöntemi nedir (şebeke, sondaj, kaynak, tanker ikmali, depo vb.)? Her bir yerleşimde son 5 yıla ilişkin kesinti sayısı ve toplam kesinti süresi nedir? 3. Yaylapınar (Salaran) özelinde: a) mevcut su kaynağının türü ve ölçülen debi değerleri nelerdir; b) son üç yılda yapılan hidrokimyasal ve mikrobiyolojik analizlerin tarihleri ve sonuçları nelerdir; c) son beş yılda DSİ tarafından bu yerleşim için planlanan veya gerçekleştirilen altyapı müdahalelerinin (sondaj, isale hattı, depo, pompa vb.) listesi, uygulama tarihleri, maliyetleri ve mevcut fiziki durumları nedir? 4. DSİ projelerinde uygulama aşamasında karşılaşılan gecikme sebepleri nelerdir? Gecikmeleri kategori bazında (finansman, ihale, kamulaştırma/arazi temini, güvenlik/erişim, teknik etüt eksikliği, bakım/onarım yetersizliği vb.) ayrıştırarak örnek vakalarla açıklayabilir misiniz? Her kategori için önerilen çözüm mekanizmalarını ve zaman çizelgesini belirtecek misiniz? 5. DSİ bakım-onarım ve işletme bütçesi kapsamında Hakkâri?ye ayrılan yıllık ödenekler nelerdir; bu ödeneklerin kullanım oranları ve bakım-onarım faaliyetlerinin performans göstergeleri (ör. arızaya müdahale süresi, planlı bakım oranı) nedir? Yal 6. Ulaşım ve güvenlik kısıtlı bölgelerde kalıcı su temini sağlamak üzere uygulanan veya pilotlanan alternatif teknolojiler (yenilenebilir enerji destekli pompalar, yerel depolama sistemleri, mini şebekeler vb.) nelerdir? Yaylapınar?'da uygulanmış pilot veya kalıcı çözüm varsa ayrıntıları nedir ve neden nüfusun tamamını kapsayamamıştır? . Hakkâri il merkezi ve ilçelerinde içme ve sulama suyu sorunu neden kalıcı olarak çözülememektedir? Kaç yerleşim yerinde hâlen içme suyu ve sulama suyu sorunu yaşanmaktadır? Bakanlığınız bu sorunların çözümü için hangi somut adımları atmıştır ve önümüzdeki dönemde hangi girişimlerde bulunmayı planlamaktadır? . Yaylapınar (Salaran) köyünde yurttaşlarımızın yaşadığı içme suyu yetersizliği ve kirlilik sorunlarının kaynağı nedir? Bu köyde kalıcı ve güvenli içme suyu temini için Bakanlığınızca bugüne kadar hangi çalışmalar yapılmıştır, hangi projeler planlanmaktadır ve uygulanma takvimi nedir? ## Bakanlığın cevabı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğümüzün içme suyu temini tesisi yatırımlarını yapabilmesi ve bu yatırımların kapsamı, 5625 sayılı Kanun ile değişikliğe uğrayan 1053 sayılı "Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun" ile düzenlenmiştir. Bu kapsamda belediye teşkilatı olmayan yerlerde kanunen DSİ tarafından bir çalışma yapılamamakta olup bu tür talepler İl Özel İdarelerinin sorumluluğundadır. Belediye teşkilatı olan yerlerde ise sorumluluk DSİ ve İller Bankası A.Ş. (İLBANK A.Ş.) tarafından üstlenilmiş ve iş paylaşımı nüfus kriterine bağlanmıştır. Bu kapsamda, belediye teşkilatı sınırları içindeki nüfusu 50.000 ve üzeri olan yerleşim yerlerinin su temin çalışmalarının DSİ tarafından yürütülmesi gerektiği, 50.000'den az nüfusu olan belediyelerin su, kanalizasyon ve altyapı projeleri kapsamındaki projelerinin ise Yüksek Planlama Kurulu'nun 10.05.2011 tarihli ve 2011/11 sayılı Kararı ile İLBANK A.Ş. tarafından gerçekleştirileceği karara bağlanmıştır. 50.000*den az nüfusu olan söz konusu yerleşim yerlerinde son 5 yıla ilişkin su kesintileri konusu DSİ görev, yetki ve sorumluluk alanında değildir. İlgili yerleşim yerlerinden gelen şikâyet ve talepler incelenmekte ve DSİ sorumluluk alanına giren konular hakkında çözüm için çalışmalar yapılmaktadır. DSİ tarafından tamamlanan içme suyu projeleri devir teslim protokolü ile ilgili Belediyelere devredilmektedir. Bu noktadan sonra işletme, bakım, onarım gibi hususlar eğer imalattan kaynaklanan bir sorunla ilgili değilse Belediye tarafından üstlenilerek gerekli iş ve işlemler yapılmaktadır. Hakkâri il merkezi ve ilçeleri için kaptaj, regülatör, baraj vb. yapılardan toplanan suların şebeke sistemine veya mevcut depolara iletimi amacıyla; e Dilimli Barajı, Otluca Yeraltı Suyu Depolaması, Hakkâri Mevcut Kaptaj Yapıları Yenilemesi, Otluca İçmesuyu Arıtma Tesisi, Hakkâri Helil Kaynakları Acil İçmesuyu Tesisleri Proje Yapımı, Hakkâri Yüksekova İçmesuyu Tesisleri ve e Şemdinli İçmesuyu İsale Hattı işleri DSİ tarafından yürütülmüş ve yürütülmektedir. Hakkâri il merkezi ve ilçelerinde içme ve kullanma suyu sorununun başlıca kaynağı şebekedeki "080 oranındaki kayıp-kaçak oranıdır. Kayıp kaçakların yarattığı içme suyu sorunlarının çözümü için DSİ tarafından; " Şemdinli İçmesuyu Temini Projesi, e Hakkâri Yüksekova İçmesuyu Mevcut Kaptaj Yapıları Yenilemesi, e Yüksekova İçmesuyu İsale Hattı ve " Yüksekova İçmesuyu Arıtma Tesisi projeleri tamamlanarak hizmete sunulmuştur. Ayrıca Hakkâri il merkezi içmesuyu çalışmaları kapsamında; e Hakkâri Helil Kaynakları Acil İçmesuyu Tesisleri Proje Yapımı (Proje yapım çalışmaları devam etmektedir.), TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e Hakkâri Otluca İçmesuyu Arıtma Tesisi (24.10.2025 tarihinde inşaat ihalesinin yapılması planlanmaktadır.) ve e Hakkâri Merkez Otluca Yeraltı Depolaması (19.09.2025 tarihinde sözleşmesi imzalanmıştır.) projeleri yürütülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Şemdinli ilçesine bağlı Yaylapınar köyünün içme suyu sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34114, 22 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34114-hakkari-nin-semdinli-ilcesine-bagli-yaylapinar-koyunun-icme-suyu-sorununa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cbc71407-76b2-4d8f-826f-019976611150 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.