# Tavuk eti üretimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/34195 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 24 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 25 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5533e53c-8dce-4840-bc0c-01997ff5d41d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34195-tavuk-eti-uretimine-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 24 Eylül 2025 tarihinde 7/34195 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 25 Kasım 2025). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı cevaplandırılmasını arz ederim. 23/09/2025 , Mustafa BİLİCİ Amerika Tarım Bakanlığı'nın "Türkiye Kümes Hayvanları ve Ürünleri" başlıklı raporuna göre Türkiye tavuk eti üretiminde önümüzdeki dönemde yüzde 8lik bir artış öngörülmekte, ancak sektör yem hammaddelerine bağımlılık, yüksek girdi maliyetleri, iş gücü sorunları, ayrıca kuş gribi gibi salgın riskleriyle karşı karşıyadır. Ayrıca, et fiyatlarının yüksekliği, tüketicilerin sığır eti yerine daha ucuz alternatif olarak tavuk etine yönelmesine; bunun sonucu olarak ihracat kısıtlamaları, yerli üretimin korunması önlemleri ve gümrük vergileri gibi düzenlemelerin sektöre etkisine dair belirsizlikler ortaya çıkmıştır. Bu bilgilendirme ışığında: I-USDA raporunda belirtilen tavuk eti üretim artışı (2026 için yaklaşık yüzde 8) hedefine ulaşmak için Bakanlığınızca öngörülen tedbirler nelerdir? Özellikle yem hammaddelerinin tedariki ve maliyeti konusunda ne gibi düzenlemeler yapılmıştır veya yapılması planlanmaktadır? 2-Yem hammaddelerine bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli mısır, soya ve balık unu üretiminin artırılması yönünde bir strateji mevcut mudur? Varsa bu stratejinin kapsamı, finansman kaynakları ve uygulama takvimi nedir? 3-Yüksek enflasyon sebebiyle girdi maliyetlerindeki artış tavuk eti fiyatlarına nasıl yansımaktadır? Fiyat artışlarıyla çiftçilerin ve üreticiler maliyet baskısını nasıl yönetmektedir? 4-Kuş gribi bulaşıcı hastalıkların tavuk sektörüne olan etkisine karşı Bakanlığınızca uygulanan izleme, erken uyarı ve müdahale sistemleri nelerdir? Son dönemde kaç sürü etkilenmiş, itlaf oranları ne düzeydedir? 5-Tavuk eti ihracatındaki kısıtlamalar ve kota uygulamaları sektör üzerinde ne tür etkiler yaratmıştır? Bu kısıtlamaların ihracatçı firmaların ihracat pazarı kaybı ya da rekabet gücü azalması gibi sonuçları değerlendirildi mi? E-mail: mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı 2025 yılı ilk yedi ayda tavuk eti üretimi TÜİK rakamlarına göre 9614,5 artmıştır. Tavuk eti üretimi ve girdilerin temininde sıkıntı bulunmamaktadır. Ülkemizde mısır üretimi, 2002 yılında 2.1 milyon ton iken 2024 yılında 3,9 kat artış göstererek 8,1 milyon tona yükselmiştir. 2025 yılına ilişkin TÜİK 2. tahmine göre ise üretimin 8,5 milyon ton düzeyinde gerçekleşmesi öngörülmektedir. Soya üretimi, 2002 yılında 75 bin ton iken 2024 yılında 2.4 kat artışla 180 bin tona ulaşmıştır. 2025 yılı TÜİK 2. tahminine göre üretimin 149 bin ton düzeyinde gerçekleşmesi öngörülmektedir. Balık unu üretimi, 2024 yılında 11.289 ton olarak gerçekleşmiş olup üretim ülke genelinde faaliyet gösteren 12 işletme tarafından gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımızca stratejik tarımsal ürünlerin üretiminin havzalara göre planlanarak yönlendirilmesi, bitkisel üretimin artırılması, verim ve kalitenin yükseltilmesi, maliyetlerin düşürülmesi, tarımsal üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması hedeflenmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda, 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde yapılan değişiklik uyarınca "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" 14.09.2023 tarihli ve 32309 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tarımsal üretimin planlanması, gıda güvencesi ve güvenliğinin temin edilmesi, verimliliğin artırılması, çevrenin korunması ve sürdürülebilirliğin tesis edilmesi için Bakanlıkça belirlenen ürün veya ürün gruplarının üretimine başlanmadan önce Bakanlıktan izin alınması yönünde düzenleme yapılmıştır. Suyu merkeze alan bitkisel üretim planlamasına esas ürünlerin belirlenmesinde; ülkemiz gıda arz güvenliği, ürünlerin stratejik önemi, insan ve hayvan beslenmesi açısından önem, arz talep dengesi ve dış ticaret potansiyeli, su varlığı ve su kısıtı ile ürün uygunluk alanları gibi kriterler dikkate alınmıştır. Bu kapsamda ülke genelinde 13 ürün (buğday, arpa, dane mısır, mercimek, nohut, kuru fasulye, aspir, kanola, kütlü pamuk, soya, yağlık ayçiçeği, patates, kuru soğan) ve yem bitkileri ürün grubu planlama kapsamına alınmıştır. 14.09.2025 tarihli 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı ile dane mısır üretiminde, su kısıtı bulunmayan havzalarda temel destek ve planlı üretim desteği toplamı; 2025 yılı ürünü için 488 TL./da iken, 2026 yılında ise destek katsayısı artırılarak 806 TL/da olarak belirlenmiştir. Yine aynı karar ile soyada 2025 yılı ürünü için 732 TI./da olan temel destek ve planlı üretim desteği 2026 yılında 930 TL/'da olarak belirlenmiştir. Su kısıtı bulunan 11 ilin 52 ilçesinde ikinci ürün olarak soya üretilmesi durumunda ilave temel destek ödemesi yapılacaktır. Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım (soya), organik tarım, katı organikorganomineral gübre destekleri artırılarak ilave olarak verilmeye devam edilecektir. Soya ve mısırda kamu ve özel sektör tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen çeşitlerinin yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumunu kullanarak ekim yapan çiftçilere ilave destek ödemesi yapılacaktır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Bakanlığımızca ülke genelinde yürütülen "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında üretim planlamasıyla uyumlu bir şekilde işlenmeyen, nadasa bırakılan veya işlemeli tarıma uygun olmayan arazilerin, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak kuraklığa dayanıklı çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır. Proje kapsamında soya üretimini artırmaya yönelik projeler öncelik verilmekte olup 2025 yılında soya için 53 milyon TL ödenek tahsis edilmiştir. Avlan influenza (kuş gribi) hastalığına karşı ülke genelinde yılda iki kez aktif, yıl boyunca ise pasif sürveyans çalışmaları yürütülmektedir. Aktif sürveyans, göçmen kuş hareketlerinin yoğun olduğu ilkbahar (Mart-Mayıs) ve sonbahar (Eylül-Kasım) dönemlerinde uygulanmakta olup virolojik ve serolojik oörneklerle gerçekleştirilmektedir. Pasif sürveyans ise il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından, köy ve ticari işletmelerin en az 9010 unu kapsayacak şekilde klinik gözlemler ile ölüm ve ihbar bildirimleri yoluyla yürütülmektedir. Sahadan gelen hasta veya ölü kanatlı ihbarları il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize iletilmekte, gerekli numuneler alınarak bölge veteriner kontrol enstitülerinde Avlan influenza yönünden incelenmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrulandıktan sonra, pozitif tespit edilen işletmelerde 3 kilometrelik koruma alanı ve 10 kilometrelik gözetim alanı oluşturulmakta, kordon ve karantina tedbirleri uygulanmaktadır. Ardından işletmedeki kanatlı hayvanlar ile kontamine madde ve malzemeler imha edilmekte, bu işlemler sonucunda Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği kapsamında üreticilere tazminat ödemesi yapılmaktadır. 2024-2025 yıllarında Konya, Afyonkarahisar, Eskişehir, Hatay ve Kayseri illerinde kuş gribi vakaları görülmüş olup Dünya Hayvan Sağlığı Örgütüne (WOAH) gerekli bildirimler yapılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Tavuk eti üretimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34195, 24 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34195-tavuk-eti-uretimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5533e53c-8dce-4840-bc0c-01997ff5d41d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.