# Mardin'in Mazıdağı ilçesinde faaliyet gösteren bir mucur işletmesinin çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34230
- **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 23 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 23 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23cd44e2-9705-4923-af8d-01997bc61ff0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34230-mardin-in-mazidagi-ilcesinde-faaliyet-gosteren-bir-mucur-isletmesinin-cevresel-etkilerine

> Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 23 Eylül 2025 tarihinde 7/34230 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 23 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. köyde sürekli bir deprem etkisi yaratmaktadır.

34 haneli köyde neredeyse bütün evlerin duvarlarında derin çatlaklar oluştuğu, köy camisinin ve sağlık ocağının kullanılamaz hale geldiği belirtilmektedir. Daha önce ayda bir yapılan patlatmalar, artık haftada birkaç kez tekrarlanmakta; insan boyunda açılan çukurların dinamitlerle doldurulması sonucu köylüler her an evlerinin yıkılacağı endişesiyle yaşamaktadır.

Köylülerin yıllardır kaymakamlık, Milli Emlak, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü gibi kurumlarla yaptıkları görüşmeler sonuçsuz kalmış; yapılan başvurular çözüm getirmemiştir. Yapılan şikayetlerin ardından denetimlerin önceden ilgili şirkete haber verilerek göstermelik şekilde yapıldığı, raporlardaki veriler ile kolluğa bildirilen patlayıcı miktarının tutarsız olduğu yönünde ciddi iddialar tarafımıza iletilmiştir.

Yıllardır süregelen bu madencilik faaliyeti, artık yalnızca çevreyi değil doğrudan köy halkının yaşam hakkını tehdit eder bir boyuta ulaşmıştır. Konuya dair Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 12.12.2024 tarihinde vermiş olduğumuz soru önergesine verilen cevabın, ciddiyetten uzak ve ezber ifadelerle "her şey yolunda" minvalinde olması, Aksu

Köyünde yaşayan yurttaşların yakın vakitteki aktarımlarıyla ciddi bir tezat arz etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Bakanlığınıza Mazıdağı Aksu (Çesra) Köyü'ne ilişkin bugüne kadar ulaşan şikâyet ve başvurular nelerdir, bu başvurulara karşı hangi somut adımlar atılmıştır?

2. Köydeki evlerin, caminin ve sağlık ocağının patlamalar nedeniyle uğradığı hasarın tespiti için resmi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

3. Denetimlerin önceden haber verilerek yapıldığı ve denetim sırasında düşük patlatma gerçekleştirildiği iddiaları doğru mudur? Bu iddialar hakkında herhangi bir soruşturma yürütülmüş müdür?

4. Taş ocağı raporlarında belirtilen patlayıcı miktarları ile kolluğa bildirilen veriler arasında tutarsızlık bulunduğu iddiaları doğru mudur?

5. Birinci derece SİT alanına bu kadar yakın bir bölgede yürütülen madencilik faaliyetleri için Bakanlığınızdan verilen izinlerin kapsamı nedir?

6. Patlamaların fay hattını genişlettiği ve bölgede deprem etkisi yarattığı yönündeki iddialar araştırılmış mıdır?

7. Köy halkının sağlığı, huzuru ve psikolojisi üzerinde yaratılan ağır etkiler karşısında Bakanlığınızın herhangi bir destek, telafi veya rehabilitasyon programı gündeminde midir?

8. Söz konusu şirketin faaliyetlerinin köy halkının yaşamını tehdit eder boyuta gelmiş olması karşısında, faaliyetlerin durdurulması veya sınırlandırılması yönünde bir adım atılacak mıdır?

## Bakanlığın cevabı

SORULAR

1. Bakanlığınıza Mazıdağı Aksu (Oesra) Köyü'ne ilişkin bugüne kadar ulaşan şikâyet ve başvurular nelerdir, bu başvurulara karşı hangi somut adımlar atılmıştır?

2. Köydeki evlerin, caminin ve sağlık ocağının patlamalar nedeniyle uğradığı hasarın tespiti için resmi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

3. Denetimlerin önceden haber verilerek yapıldığı ve denetim sırasında düşük patlatma gerçekleştirildiği iddiaları doğru mudur? Bu iddialar hakkında herhangi bir soruşturma yürütülmüş müdür?

4. Taş ocağı raporlarında belirtilen patlayıcı miktarları ile kolluğa bildirilen veriler arasında tutarsızlık bulunduğu iddiaları doğru mudur?

5. Birinci derece SİT alanına bu kadar yakın bir bölgede yürütülen madencilik faaliyetleri için Bakanlığınızdan verilen izinlerin kapsamı nedir?

6. Patlamaların fay hattını genişlettiği ve bölgede deprem etkisi yarattığı yönündeki iddialar araştırılmış mıdır?

7. Köy halkının sağlığı, huzuru ve psikolojisi üzerinde yaratılan ağır etkiler karşısında Bakanlığınızın herhangi bir destek, telafi veya rehabilitasyon programı gündeminde midir?

8. Söz konusu şirketin faaliyetlerinin köy halkının yaşamım tehdit eder boyuta gelmiş olması karşısında, faaliyetlerin durdurulması veya sınırlandırılması yönünde bir adım atılacak mıdır?

CEVAPLAR

1,2,6,7) Bahse konu taş ocağı ile ilgili Mardin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze patlatma ve tesis faaliyetleri kaynaklı gürültü, titreşim ve tozuma kapsamında resmi dilekçe, CİMER ve ALO 181 kanallarından çeşitli şikâyetler ulaşmıştır.

Söz konusu şikâyetler kapsamında İl Müdürlüğümüzce 18.12.2024 ve 08.09.2025 tarihlerinde yerinde denetimler yapılmış olup denetimlerde; e Tesise ait 15.01.2025 tarih ve B166/24 sayılı Emisyon Ölçüm Raporunda yapılan emisyon ölçüm sonuçlarının mevzuatta belirtilen sınır değerleri sağladığı görülmüştür. e İşletmede patlatma faaliyetlerinden kaynaklı oluşan şikayetler kapsamında; İl Müdürlüğümüz teknik personeli gözetiminde ve Aksu köyü muhtarı ile beraber, şikayet noktalarının da bulunduğu işletmeye en yakın yerleşim yerinden, Bakanlığımızca yetkili Diyarbakır Çevre Analiz Laboratuvarı Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından patlatma kaynaklı çevresel titreşim ve gürültü ölçümü yapıldığı, e İşletme içi yolların arazöz ile sulandığı ve tozumaya rastlanılmadığı,

" Patlatma paterninde yer alan patlayıcı madde miktarının altında patlatma yapıldığı, e Patlatmanın jandarma eşliğinde ve İl Müdürlüğümüz personelleri gözetiminde yapıldığı,

" Yapılan ölçüm sonucunda laboratuvar tarafından düzenlenen 12.2024 tarih ile RC- 24-173 sayılı raporda verilen değerlerin mevzuatta istenen sınır değerleri sağladığı görülmüştür. 3,4) Mardin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce planlı ve ani denetimler yapılmakta olup yapılan denetimler özellikle patlatma kaynaklı olduğunda tesis, ölçüm laboratuvarı ve il Müdürlüğü arasındaki koordinasyonun sağlanması açısından planlı denetim yapılmaktadır.

• Firmanın talebi üzerine İl Emniyet Müdürlüğü tarafından patlatmadan önce patlayıcı madde miktarlarını içeren Patlayıcı Madde Taşıma İzin Belgesi düzenlendiği ve söz konusu belgedeki miktarlar ile patlatma günü düzenlenen Patlayıcı Madde Sarf Tutanaklarında belirtilen miktarlar örtüşmektedir. Ayrıca Patlayıcı Madde Taşıma İzin Belgesi emniyet tarafından önceden düzenlendiği için patlatma sırasında kullanılan patlayıcı madde miktarları, bu belgede belirtilen miktarların altında veya üstünde olması mümkün değildir.

5) İşletme izinlerine ilişkin incelemede;

• 13/01/2023 tarihli E-202313 Karar Numaralı ÇED Belgesinin olduğu,

• 20067328 Ruhsat Numaralı (ER:3110749) Maden ruhsatının bulunduğu,

• İşletmenin hava emisyon konulu Çevre İzin Belgesinin bulunduğu ve geçerli olduğu,

• Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinin bulunduğu,

• Mardin İli Mazıdağı İlçesi Aksu Mahallesi, M45d4 Pafta 20067328 Ruhsat Numaralı ve 3110749 Erişim Numaralı sahada Demal Nakliye Madencilik İnşaat Ve Taahhüt Petrol San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen tesis için 16.02.2022 tarih E-53837929- 165.02.04-2207808 sayılı yazı ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu projenin yapılmasında 2863 Sayılı Yasa kapsamında herhangi bir sakınca bulunmadığı, tespit edilmiştir.

8) İşletmenin Çevre Mevzuatı kapsamında gerekli çevresel izinlerinin bulunduğu, işletmeye ait emisyon ölçüm raporları ile gürültü ve titreşim ölçüm raporları incelendiğinde mevzuattaki sınır değerlerin sağlandığı görülmüş olup; bu kapsamda tesise herhangi bir işlem yapılması söz konusu değildir.

---

**Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Mardin'in Mazıdağı ilçesinde faaliyet gösteren bir mucur işletmesinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34230, 23 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34230-mardin-in-mazidagi-ilcesinde-faaliyet-gosteren-bir-mucur-isletmesinin-cevresel-etkilerine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23cd44e2-9705-4923-af8d-01997bc61ff0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
