# Bingöl'ün Merkez ilçesinde mera olarak kullanılan bir alana TOKİ tarafından konut yapılacağı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34239
- **Veren:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 26 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 88 gün sonra, 23 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f01fa4b1-e6a7-4495-9487-019994bae54d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34239-bingol-un-merkez-ilcesinde-mera-olarak-kullanilan-bir-alana-toki-tarafindan-konut-yapilaca

> Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 26 Eylül 2025 tarihinde 7/34239 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 88 gün sonra, 23 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99*uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ömer Faruk HÜLAKÜ Bingöl Milletvekili

Bingöl ili Merkez ilçesine bağlı Dodan/Ormanardı köyünde yaşayan yurttaşlarımız, geçim kaynaklarını doğrudan etkileyen büyük bir mağduriyet yaşamaktadır. TOKİ tarafından köy halkının uzun yıllardır fiilen mera alanı olarak kullandığı araziler üzerine konut projesi planlandığı ifade edilmektedir. Diğer taraftan arsa hak sahipleri de vaat edilen parsellerin büyüklüklerinde sürekli değişiklikler yaşandığını (500 m?den 300 m"ye düşürülmesi, teslim sürelerinin belirsizliği vb.) ve şeffaf bir süreç yürütülmediğini dile getirmektedir. Hak sahipleri hâlâ beklemede olup, belirsizlik ekonomik ve hukuki kaygıları artırmaktadır. Bu durum hem köy halkını hem de hak sahiplerini mağdur eden ve kamu yararından uzak bir uygulamaya işaret etmektedir.

Kamu kaynaklarının, imar ve kamulaştırma yetkilerinin kullanımı kamu yararı prensipleri çerçevesinde şeffaf, hesap verebilir ve adil olmalıdır. Bakanlığınızın konuya müdahil olarak hem mülkiyet haklarını koruyacak hem de kırsal geçim güvenliğini sağlayacak somut bir çözüm takvimi açıklaması gerekmektedir.

Teri. 1109129 5 34939

Bu bağlamda;

2)

3)

4)

5)

Dodan/Ormanardı köyünde köy halkının uzun yıllardır fiilen mera olarak kullandığı arazilerin TOKİ projelerine tahsis edilmesinin yasal ve idari gerekçesi nedir?

Söz konusu alan üzerinde planlanan yapılaşmanın kamu yararı gerekçesi nasıl açıklanmıştır?

Arazi tahsisi, imar planları veya kamulaştırma süreçlerinde hak sahiplerine ve köy halkına yönelik bilgilendirme, itiraz ve uzlaştırma mekanizmaları nasıl işletilmiştir? Söz konusu işlemler sırasında çevresel ve kullanım değerlerine ilişkin herhangi bir etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

Hem köylülerin mağduriyetini giderecek hem de hak sahiplerine verilen sözleri yerine getirecek şeffaf ve adil bir çözüm için bakanlığınız hangi somut adımları ve hangi takvimi öneriyor?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Bingöl ili Merkez ilçesine bağlı Dodan/Ormanardı köyünde yaşayan yurttaşlarımız, geçim kaynaklarını doğrudan etkileyen büyük bir mağduriyet yaşamaktadır. TOKİ tarafından köy halkının uzun yıllardır fiilen mera alanı olarak kullandığı araziler üzerine konut projesi planlandığı ifade edilmektedir. Diğer taraftan arsa hak sahipleri de vaat edilen parsellerin büyüklüklerinde sürekli değişiklikler yaşandığını (500 m"den 300 m?"ye düşürülmesi, teslim sürelerinin belirsizliği vb.) ve şeffaf bir süreç yürütülmediğini dile getirmektedir. Hak sahipleri hâlâ beklemede olup, belirsizlik ekonomik ve hukuki kaygıları artırmaktadır. Bu durum hem köy halkını hem de hak sahiplerini mağdur eden ve kamu yararından uzak bir uygulamaya işaret etmektedir.

Kamu kaynaklarının, imar ve kamulaştırma yetkilerinin kullanımı kamu yararı prensipleri çerçevesinde şeffaf, hesap verebilir ve adil olmalıdır. Bakanlığınızın konuya müdahil olarak hem mülkiyet haklarını koruyacak hem de kırsal geçim güvenliğini sağlayacak somut bir çözüm takvimi açıklaması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

1. Dodan/Ormanardı köyünde köy halkının uzun yıllardır fiilen mera olarak kullandığı arazilerin TOKİ projelerine tahsis edilmesinin yasal ve idari gerekçesi nedir?

2. Söz konusu alan üzerinde planlanan yapılaşmanın kamu yararı gerekçesi nasıl açıklanmıştır?

3. Arazi tahsisi, imar planları veya kamulaştırma süreçlerinde hak sahiplerine ve köy halkına yönelik bilgilendirme, itiraz ve uzlaştırma mekanizmaları nasıl işletilmiştir?

4. Söz konusu işlemler sırasında çevresel ve kullanım değerlerine ilişkin herhangi bir etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

5. Hem köylülerin mağduriyetini giderecek hem de hak sahiplerine verilen sözleri yerine getirecek şeffaf ve adil bir çözüm için bakanlığınız hangi somut adımları ve hangi takvimi öneriyor?

CEVAP

1. Ormanardı ve Güveçli mahallelerinde bulunan ve 7452 sayılı Kanun kapsamında İskân Alanı ilan edilen sınırlar içerisindeki Mülkiyetleri Maliye Hazinesine ait 256.257,18 m? yüzölçümlü 12 adet taşınmaz 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun Ek-4'üncü maddesine istinaden Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilmiştir. 12 taşınmazdan biri olan Güveçli Mahallesinde bulunan Mera vasıflı 187 ada 1 parsel 7452 sayılı Kanunun 2. Maddesinin 2. Fıkrasına istinaden resen vasıf değişikliği yapılarak Hazine adına tescil edilmiş ve 1164 sayılı Kanunun Ek-4'üncü maddesine istinaden idareye devredilmiştir.

Ayrıca, İskân Alanı dışında Ormanardı mahallesinde yer alan toplam 274.570,60 m? yüzölçüme sahip 216 ada 1,2.3. parseller yine Maliye Hazinesi tarafından 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun Ek-4'üncü maddesine istinaden idareye devredilmiştir. İlk Evim Müstakil Arsa Projesi de bu taşınmazlar üzerinde gerçekleşmektedir.

2. "İlk Evim Arsa Projesi", Ormanardı Mah. 126 Ada 1.2.3. parseller üzerinde yürütülmekte olup, projenin amacı planlı arsa ve bu arsalarda konut üretimi ile kentsel bir alan oluşturarak bu alanların dar gelirli vatandaşlarımıza uygun ödeme koşuluyla arsa tahsis edebilmektir. "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamındaki ödemeler 775 sayılı Gecekondu Önleme Kanunun belirlediği çerçevede 10 yılda 10 eşit taksitle ve vade farksız olarak gerçekleşmektedir. Proje kapsamında Bingöl Merkez İlçesinde kura ile belirlenmiş olan 400 adet Müstakil arsa hak sahibimiz bulunmaktadır. Hak sahiplerine arsa tahsis edilmesi amacıyla İmar Planı çalışmaları yürütülmüş ve planlanan parsellerin büyüklükleri bulunduğu arazi yapısına ve büyüklüğüne, hak sahibi sayısına imar planındaki kararlara ve imar uygulamasındaki işlemlere göre değişkenlik göstermektedir.

3. İdare mülkiyetine geçen taşınmazlar Maliye Hazinesinden devir alındığından bahisle kamulaştırma işlemi yapılmamış olup, önceki malik Maliye Hazinesi olduğundan vatandaşlara herhangi bir bilgilendirme de yapılmamıştır.

4. "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamında çalışma alanlarının yer seçimi yapılmış, kurum görüşleri olumlu olarak alınmış (25'in üzerinde kurumdan), hâlihazır harita üretilmiş, imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt raporlarının hazırlanmış, 3194 Sayılı İmar Kanunu kapsamında imar planları hazırlanmış, onay ve askı süreçleri tamamlanmıştır. Plana ilişkin imar uygulaması işlemleri devam etmektedir. Bu süreçte ön katılım bedeli ve tahsis aşaması da ayrıca devam etmektedir. Planlamaya ait süreç bilgilendirmesi edevlet üzerinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİYİIk Evim Arsa Tahsis ve Durum Bilgisi Sorgulama ekranından yapılmaktadır.

5. İdaremize devir alınan toplam 15 parselden yalnızca 3'ü (216 ada 1, 2,3 parseller) planlamaya konu edilmiş, kalan parseller üzerinde herhangi bir çalışma yürütülmemektedir. "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamında talepleri karşılamak amacıyla plan çalışması yürütülen alanın kısıtlı olması ve alternatifinin bulunmaması sebebiyle 274.570 m? alanda 400 adet hak sahibine 300 m? yüzölçümlü ve Emsal: 0,50 olmak üzere parseller oluşturulmak suretiyle planlama çalışması yürütülmüştür. Vatandaşa da tahsis edilecek alanlarda inşa edebileceği maksimum konut büyüklüğüne (7793 sayılı Gecekondu Kanunu ve Uygulama Yönetmeliğine göre brüt yapı inşaat alanı 150 m>yi' geçemez) uygun olarak çalışmalar yapılmış ve herhangi bir hak zaiyatı oluşmamaktadır.

Proje kapsamında Haziran-Aralık ayları arasında ön katılım sürecine başlanılmış olup, sürecin tamamlanmasının ardından ilgili hak sahipleri ile banka sözleşme aşamasına geçilecektir.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl'ün Merkez ilçesinde mera olarak kullanılan bir alana TOKİ tarafından konut yapılacağı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34239, 26 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34239-bingol-un-merkez-ilcesinde-mera-olarak-kullanilan-bir-alana-toki-tarafindan-konut-yapilaca (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f01fa4b1-e6a7-4495-9487-019994bae54d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.