# Hayvanlara yönelik şiddetin önlenmesi için alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3424 - **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 22 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 20 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e67c668b-7be4-488a-a5c3-018a213a9451 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3424-hayvanlara-yonelik-siddetin-onlenmesi-icin-alinan-onlemlere-iliskin > Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 22 Ağustos 2023 tarihinde 7/3424 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 20 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98 inci ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ve talep ederim. Meral biz BEŞTAŞ Yeşil Sol Parti Grup Başkanvekili Erzurum Milletvekili Hayvan hakları konusunda uluslararası düzeydeki önem arzeden metin, Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi olup Beyanname; yaşayan bütün canlıların doğal haklara sahip olduğunu ve insanoğlu tarafından hayvanlara saygı gösterilmesini, bir insanın bir diğerine gösterdiği saygıdan farklı görülmemesini ifade etmektedir. Bu bağlamda, hayvanlara kötü muamele edilemeyeceği Oveya zalimane davranışlarda bulunulamayacağı, eğer bir hayvanın öldürülmesi gerekiyorsa, bunun bir anda, acısız ve korku yaratmaksızın yapılması gerektiği, bir insanın desteğine ihtiyaç duyan her hayvanın uygun beslenme ve bakımı görme hakkına sahip olduğu, hayvanlar üzerine yapılan fiziksel ya da psikolojik acı çekmeye sebep olan deneylerin hayvanların haklarının ihlali olduğu, vahşi hayvanların da yaşama hakkına ve kendi doğal çevrelerinde özgürce üreme hakkına sahip olduğu, ölü bir hayvana bile saygıyla davranılması gerektiği, hayvanların kendilerine özgü yasal statüleri ve haklarının hukuk tarafından tanınmak zorunda olduğu, hayvanların güvenliğinin koruma altına alınmasının devlet örgütleri düzeyinde temsil edilmesi gerektiği vb. gibi hayvan haklarına ilişkin temel ilkeleri ortaya koymaktadır. Türkiye de bu doğrultuda; Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesini 18 Kasım 1999 tarihinde imzalamış, 28 Kasım 2003 tarihinde onaylamıştır. Deney ve Diğer Bilimsel Amaçlarla Kullanılan Omurgalıların Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi'ni 5 Eylül 1986 tarihinde imzalamıştır. Yetiştirme Amaçlarıyla Muhafaza Edilen Hayvanların Korunması Hakkındaki Avrupa Sözleşmesi'ni 6 Haziran 2007 tarihinde imzalamıştır. se Hayvanların Uluslararası Taşıma Sırasında Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi ve 103 sayılı Ek Protokolü sırasıyla 19 Aralık 1975 ve 19 Mayıs 1 989 tarihlerinde onaylamıştır. Kesim Sırasında Hayvanların Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi, 17 Eylül 2007 tarihinde imzalamıştır. Ayrıca; Çevre ve Orman Bakanlığının girişimleri ile 2004 yılında kabul edilen 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" Avrupa Sözleşmesi göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Keza 2006 yılında "Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği" yayınlanarak 5199 sayılı Kanunda yer alan hükümlerin uygulanmasına ilişkin esaslar ele alınmıştır. Gerek Kanun gerek Yönetmelik her türlü hayvanın korunmasını hedeflerken, içeriğinde sokak hayvanlarının korunmasına dair çok sayıda hüküm bulunmaktadır. Ancak bu hükümler sadece kâğıt üzerinde kalmakta, sokak hayvanlarının yaşadığı mağduriyete bir çözüm olamamaktadır. Mevcut hukuk sisteminde hayvanların vücut bütünlüğüne yönelik saldırılar, işkence, hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, acımasız ve zalimce işlem yapmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek, gücünü aştığı açıkça görülen fiillere zorlamak ve benzeri fiiller "suç" değil "kabahat" olarak değerlendirilmekte ve bu kapsamda yaptırım olarak sadece idari para cezaları öngörülmektedir. Bu ise sokak hayvanlarının maruz kaldığı ve yaşam haklarına yönelik şiddet eylemlerini caydırıcı değildir. Bu bağlamda; 1. Son beş yılda hayvanlara yönelik kayıt altına alınan yaşam hakkı ihlâli, işkence ve cinsel şiddet vakası sayısı kaçtır? 2. Bakanlığınızın hayvanlara karşı işlenen suçlara öngörülen cezaların caydırıcılığını arttırmak ve faillere dönük cezasızlık politikalarını önlemek adına kapsamlı bir çalışması gündemde midir? Bu konuda ne tür çalışmalar yürütülecektir? 3. Sahipli ve sahipsiz hayvanlara eziyet eden ve bu durumu sosyal medya aracılığıyla ifşa eden kişiler hakkında hangi cezai yaptırımlar uygulanmıştır? Son beş yıl içerisinde ceza alan kişi sayısı nedir? Yaptırımların türü ne olmuştur? 4. Sahipsiz hayvanların korunması adına hangi yasal önlemler alınmaktadır? Bu konuda yeni düzenlemeler yapılması gündemde olacak mıdır? 5. Sahipsiz hayvanlara eziyet eden, onların öldüren ve yaralayanlara ilişkin suçlara dair yaptırımların yetersiz olduğu nazara alındığında, hayvanların yaşam haklarının korunması için hangi tedbirler alınması öngörülmektedir? 6. Son beş yıl içerisinde hayvanlara eziyet eden şahıslar hakkında kaç şikayet başvurusu olmuştur? Bu şikayet başvurularına yönelik savcılıklarca verilen kaç kovuşturma kararı vardır? Kaçı hakkında kovuşturulmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir? Kaçı davaya dönüşmüştür? Verilen cezaların niteliği ve içeriği ne şekildedir? Hayvanlara eziyet edilmesine ilişkin cezai yaptırım uygulanmasında sahipli ve sahipsiz hayvanlar arasında bir ayrım yapılmış mıdır? Şayet böyle bir ayrım varsa, sahipsiz hayvanlar da cezai yönden sahipli hayvanlar gibi korunmakta mıdır? Korunmuyorsa gerekçesi nedir? Buna dair bir çalışma yapılması gündeminizde midir? ## Bakanlığın cevabı 1275335 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3424 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htp:/vatandaş.uyap.gov.ir adresinden FZBEZFP - GVOİIs- - BhENİKS - O6DWNİO- ileerişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : B-56020453-610-661-2232/4729 Konu : Yazılı soru önergesi 10.111. /2023 Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3424 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmakla birlikte, adli istatistikler sanık ve suç esas alınarak derlenmektedir. 09/07/2021 tarihli ve 7332 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair. Kanunla, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda değişiklik yapılarak hayvanlara yönelik şiddet ve diğer kötü muameleler suç haline getirilmiş; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Mala zarar verme" kenar başlıklı 151. maddesinin ikinci fikrası yürürlükten kaldırılmıştır. Değişiklikten önce, haklı bir neden olmaksızın sahipli bir hayvanın; öldürülmesi, işe yarayamayacak hale getirilmesi veya değerinin azalmasına neden olunması eylemleri 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 151. maddesinin ikinci fıkrasında suç olarak düzenlenmiş, sayılan bu eylemler dışında hayvanlara yönelik şiddet ve diğer kötü muameleler suç olarak kabul edilmemiş ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda kabahat olarak öngörülmüştü. 5199 sayılı Kanunda yapılan düzenlemeyle birlikte; nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldürme, bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldürme, hayvanlara cinsel saldırıda bulunma veya tecavüz etme, bir ev hayvanına veya evcil hayvana işkence etme veya acımasız ve zalimce muamelede bulunma ile hayvanları dövüştürme eylemleri suç haline getirilmiştir. Bu çerçevede, istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte, Kanun değişikliği öncesine ilişkin 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Mala zarar verme" kenar başlıklı 151. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Cumhuriyet başsavcılıklarında açılan ve sonuçlanan dosya sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan davalardaki suç ve karar sayılarına ilişkin istatistikler ile Kanun değişikliği sonrasında 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca Cumhuriyet başsavcılıklarında açılan ve sonuçlanan soruşturma dosya sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün olabilecektir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden 00İiv7jT - VES6NNS - Yy / g1ıXcA - OPZU3UZ ile erişebilirsin --- **Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Hayvanlara yönelik şiddetin önlenmesi için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3424, 22 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3424-hayvanlara-yonelik-siddetin-onlenmesi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e67c668b-7be4-488a-a5c3-018a213a9451 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.