# Rize'nin Çamlıhemşin ilçesi ile Ayder Yaylası arasında yer alan yol inşaatının ekolojik etkilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/34299 - **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 26 Eylül 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 14 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66c2312e-7c95-4b3e-b364-0199958764d2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34299-rize-nin-camlihemsin-ilcesi-ile-ayder-yaylasi-arasinda-yer-alan-yol-insaatinin-ekolojik-et > İbrahim Akın (DEM Parti), 26 Eylül 2025 tarihinde 7/34299 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 14 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir URALOĞLU tarafından Anayasanın 98'inci İçtüzüğün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde 20 Eylül 2025 tarihinde yaşanan ve Fırtına Vadisi"nde büyük yıkıma yol açan sel felaketi, bölgede yürütülen ulaşım altyapı projelerinin planlama, inşa ve denetim süreçlerindeki eksiklikleri bir kez daha gündeme getirmiştir. Felaketten en çok etkilenen yerlerin başında, inşaatı devam eden Çamlıhemşin-Ayder yolu, tünel yapıları ve yol şevleri gelmektedir. Biyolojik çeşitliliği ve peyzaj bütünlüğü açısından uluslararası öneme sahip Fırtına Vadisinde yürütülen yol genişletme ve tünel uygulamalarının "ÇED Gerekli Değildir" kararına dayandırıldığı, ancak projenin inşaat başladıktan sonra ciddi revizyonlara uğradığı belirtilmektedir. Başlangıçta tek tünel öngörülürken, süreç içinde ikinci bir tünelin (Hala Tüneli) projeye eklendiği, hatta üçüncü bir tünel iddiasının da bulunduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, Ardeşen girişinden Tunca Vadisi'ne uzanan ek bir bağlantının da revizyonla projeye dahil edildiği ve bu durumun geniş kapsamlı kamulaştırmalara yol açtığı iddialar arasındadır. Projenin uygulanma biçimine yönelik ciddi eleştiriler mevcuttur. Çamlıhemşin-Ayder arasında yolun büyük kısmında dere tarafına istinat, yamaç tarafına ise yüksek duvarlar örülerek bir "beton koridor" inşa edildiği, bu durumun hem yaban hayatı geçişlerini imkânsız hale getirdiği hem de vadinin doğal bütünlüğünü bozduğu gözlemlenmektedir. Cengiz İnşaat tarafından yürütülen çalışmalarda dere yatağına iş makineleriyle müdahale edildiği, yatağın daraltıldığı ve bu müdahalelerin derenin akış rejimini bozarak taşkın riskini ve şiddetini artırdığı yönündeki bilimsel eleştiriler felaketle birlikte doğrulanmıştır. Projenin planlama ve revizyon süreçlerinin şeffaflığı, alınan teknik kararların gerekçeleri, dere yatağına ve doğal yaşama olan kümülatif etkileri ve felaketteki rolü hakkında bir bilgi eksikliği mevcuttur. Bu bağlamda; 1. Çamlıhemşin—Ayder arasının büyük kısmında dere tarafına istinat, yamaç tarafına yüksek duvar örülerek yol inşa edildiği iddiası doğru mudur? 2. Dere yatağına müdahale işlemleri (kesit daraltma, istinat, dolgu, geçici derivasyon, malzeme depolama) PTD/Revizyon belgelerinde açıkça tanımlanmış ve DSİ'den taşkın kontrol/ıslah onayı ile hidrolik kesit—debi hesapları alınmış mıdır? 3. Yol çalışmalarının dere morfolojisini ve doğal taşkın yataklarını bozarak taşkın şiddetini artırdığı yönündeki eleştirilere ilişkin Bakanlığınızın bilimsel değerlendirmesi nedir? 4. Üst kotlardaki yolların inşasında çıkan hafriyatın meralara/şevlere dökülmesi ve yoğun yağışlarda dere yataklarına taşınması hususunda Bakanlığınızın tespit ve yaptırımları nelerdir? Uygulanan idari işlemler ve yaptırımlar nelerdir? 5. Fauna-flora parçalanması, sediman taşınımı ve erozyona dair izleme raporları veya telafi/rehabilitasyon planları var mıdır? Varsa nedir? ## Bakanlığın cevabı Çamlıhemşin-A yder arasındaki mevcut yolun dağlık ve dar bir vadiyi takip ederek Ayder Yaylasına ulaşması sebebiyle, buradaki ulaşımın daha güvenli ve rahat bir şekilde sağlanması amacıyla yeni teşkil edilen yol platformunun oluşturulabilmesi için; onaylı projesine göre dere taraflarında istinat yapıları, şev tarafında ise iksa duvarları taşkın kotuna göre olması gereken boyut ve yükseklikte yapılmaktadır. Projenin onay sürecinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nden (DSİ) Taşkın Hidrolojisi Rapor onayı alınmış olup yol yapım çalışmaları bu doğrultuda yürütülmektedir. Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülen yol çalışmalarında çıkan kazı fazlası malzemeler; gerekli olan dolgu ihtiyacını karşılamak için kullanılmakta ya da benzeri yol dolgu imalatlarında daha sonra kullanılmak üzere depo edilmektedir. Daha üst kotlarda yapılan yol vs. çalışmalarından çıkan malzemelerin depolanması, dere yataklarına atılması vs. gibi konular DSİ, Çevre İL Müdürlüğü, İl Özel İdare, Büyükşehirlerde ise Büyükşehir Belediyesince denetlenmektedir. Diğer yandan, proje çalışmaları esnasında ilgili kurumlardan bahsi geçen konularla ilgili gerekli görüşler alınmış olup herhangi bir olumsuzluk tespit edilmemiştir Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Rize'nin Çamlıhemşin ilçesi ile Ayder Yaylası arasında yer alan yol inşaatının ekolojik etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34299, 26 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34299-rize-nin-camlihemsin-ilcesi-ile-ayder-yaylasi-arasinda-yer-alan-yol-insaatinin-ekolojik-et (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66c2312e-7c95-4b3e-b364-0199958764d2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.