# Manisa'nın Turgutlu ilçesine bağlı Çepnidere köyünde çevredeki sanayi tesisleri nedeniyle yaşanan mağduriyete ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34589
- **Veren:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 23 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 188 gün sonra, 30 Mart 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3835a00b-a877-4136-bf34-01997c14d609
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34589-manisa-nin-turgutlu-ilcesine-bagli-cepnidere-koyunde-cevredeki-sanayi-tesisleri-nedeniyle

> Celal Fırat (DEM Parti), 23 Eylül 2025 tarihinde 7/34589 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 188 gün sonra, 30 Mart 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. — EE Celal FIRA

Manisa'nın Turgutlu ilçesine bağlı Çepnidere Köyü, yüzlerce yıllık tarım ve hayvancılık kültürüyle varlığını sürdürmüş bir Alevi köyüdür. Ancak 2000'li yıllardan itibaren organize sanayi bölgelerinin ve çeşitli sanayi tesislerinin hedefi haline gelmiştir.

2022 yılında köylülerin verimli tarım arazilerinin "işlenmez arazi" gösterilerek istimlak edildiği, fabrikaların zehirli atıklarını Nif Çayı'na bıraktığı, köyde kanser ve astım vakalarının olağanüstü arttığı, genç nüfusun köyü terk etmek zorunda kaldığı, yaşlıların ise "ölümü bekler" hale geldiği kamuoyuna yansımıştır.

2024 yılında kurşun ürünleri, saçma ve av malzemeleri üretecek bir fabrikanın Çepnidere yakınında açılması için "ÇED gerekli değildir" kararı verilmiş, bu karar yargıya taşınmış ve mahkeme heyeti inceleme yapmış ancak faaliyetler devam etmiştir.

2025 yılında köylüler, "Burada sadece cami ve mezarlık kalacak, köy ortadan kalkacak" söylentileri ile karşı karşıya kalmış ve köyün tamamen yok edilme tehdidi ile yaşadıklarını belirtmektedir.

Çepnidere halkının yıllardır sürdürdüğü direnişe rağmen taleplerinin görmezden gelinmesi, fabrikaların bacalarına filtre takmaması, Nif Çayı ve Gediz Nehri'nin zehirli atıklarla kirletilmesi hem yaşam hakkını hem de Anayasa'nın güvence altına aldığı çevre hakkını açıkça ihlal etmektedir. Ayrıca köyün Alevi kimliği nedeniyle maruz kaldığı ayrımcılık iddiaları da ciddi bir insan hakları ihlaline işaret etmektedir.

Bu bağlamda;

I- Manisa'nın Turgutlu ilçesine bağlı Çepnidere'de "ÇED gerekli değildir" kararı verilen kurşun ürünleri fabrikasına dair açılan davaya rağmen faaliyetlere neden devam edilmektedir.

2- Çepnidere'de ve çevresinde faaliyet gösteren fabrikaların baca gazı emisyonları ve atık su deşarjları düzenli olarak denetlenmekte midir? Son 10 yıl içinde bu tesislere kesilen idari para cezası veya kapatma kararı var mıdır?

3- Çepnidere'nin Alevi kimliği nedeniyle taleplerinin karşılanmadığı, dilekçelerine yanıt verilmediği ve ayrımcılığa uğradıkları yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınız bir inceleme başlatmış mıdır?

4- Çepnidere'nin iki organize sanayi bölgesi arasında "hapsedilmesi" ve köyün cami ve mezarlık hariç tamamen boşalması ihtimali karşısında Bakanlığınız nasıl bir planlama yapmaktadır? Köyün varlığını korumak için herhangi bir acil eylem planınız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Şube Müdürü-Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57

SAYIN CELAL FIRAT'IN H 34589 TBMM 7/34589 ESAS SAYILI OL 4 YAZILI SORU ÖNERGESİNE

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR

1. Manisa'nın Turgutlu ilçesine bağlı Çepnidere'de "ÇED gerekli değildir" kararı verilen kurşun ürünleri fabrikasına dair açılan davaya rağmen faaliyetlere neden devam edilmektedir.

2. Çepnidere'de ve çevresinde faaliyet gösteren fabrikaların baca gazı emisyonları ve atık su deşarj lan düzenli olarak denetlenmekte midir? Son 10 yıl içinde bu tesislere kesilen idari para cezası veya kapatma kararı var mıdır?

3. Çepnidere'nin Alevi kimliği nedeniyle taleplerinin karşılanmadığı, dilekçelerine yanıt verilmediği ve ayrımcılığa uğradıkları yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınız bir inceleme başlatmış mıdır?

4. Çepnidere'nin iki organize sanayi bölgesi arasında "hapsedilmesi" ve köyün cami ve mezarlık hariç tamamen boşalması ihtimali karşısında Bakanlığınız nasıl bir planlama yapmaktadır? Köyün varlığını korumak için herhangi bir acil eylem planınız var mıdır?

CEVAP

Turgutlu İlçesi, Çepnidere Mahallesinde yapılması planlanan tesis için 24/04/2024 tarihli mahkeme keşfi ile faaliyetin başlamadığı tespit edilmekle birlikte verilen ÇED Gerekli Değildir Kararı, 22.04.2025 tarih ve 2025/1599 sayılı mahkeme kararı ile iptal edilmiştir. Mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesi için Turgutlu Kaymakamlığı ile firmaya 10.07.2025 tarihli yazı yazılmıştır. Söz konusu tesisin çalıştığına dair Manisa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze herhangi bir başvuru yapılmamıştır.

Ayrıca, Bakanlığımız planlı denetim programları ve İl Müdürlüğümüze iletilen ihbar ve şikayetler kapsamında düzenli olarak denetimler yapılmakta, 2872 sayılı Çevre Kanunu ihlali tespit edilmesi durumunda işletmelere idari para cezaları uygulanmaktadır. Son 10 yıl içinde söz konusu tesislere de idari para cezası ve kapatma kararları uygulanmıştır.

---

**Kaynak gösterme:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Manisa'nın Turgutlu ilçesine bağlı Çepnidere köyünde çevredeki sanayi tesisleri nedeniyle yaşanan mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34589, 23 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34589-manisa-nin-turgutlu-ilcesine-bagli-cepnidere-koyunde-cevredeki-sanayi-tesisleri-nedeniyle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3835a00b-a877-4136-bf34-01997c14d609

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
