# Okullarda üniforma zorunluluğu uygulamasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34645
- **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 23 Eylül 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 6 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92f4b29e-84a9-46a2-90b6-01997bf4daca
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34645-okullarda-uniforma-zorunlulugu-uygulamasina-iliskin

> Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 23 Eylül 2025 tarihinde 7/34645 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 6 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

2025-2026 eğitim-öğretim yılı ile birlikte yaklaşık 18 milyon öğrenci ders başı yapmıştır. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı'nın değiştirdiği kılık kıyafet yönetmeliğiyle yeniden zorunlu hale getirilen okul formaları, ağır ekonomik kriz koşullarında veliler için ciddi bir yük haline gelmiştir. Formanın yalnızca birkaç firmanın tekelinde ve yüksek fiyatlarla satılması, hem firsat eşitliğini ortadan kaldırmakta hem de eğitimin en temel ihtiyacını dahi piyasaya teslim etmektedir.

Veliler, formaya ulaşabilmek için uzun kuyruklarda beklemekte, çoğu kez "okulunuza ait forma yok" denilerek geri çevrilmektedir. Formaya ulaşamayan çocuklar ise derslere alınmayarak eğitim hakkından mahrum bırakılmaktadır. Öğrencilerin derslere girmesinin forma satın alabilme koşuluna bağlanması, Anayasa*da güvence altına alınan eğitim hakkının açık ihlalidir.

Özellikle ekonomik krizin pençesinde yaşayan, asgari ücretle açlık sınırının altında yaşamaya mahkum bırakılan milyonlarca aile için bu tablo daha da vahimdir. Veliler, 1.500 liraya varan forma fiyatlarının, servis, kırtasiye ve temizlik malzemesi gibi ek masraflarla birleştiğinde dayanılmaz bir yük haline geldiğini belirtmektedir. Bazı okullarda velilerden çamaşır suyu, temizlik malzemesi hatta musluk istendiği ifade edilmektedir. Bu durum, devletin ücretsiz eğitim yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve velilerin piyasa şartlarına mahkum edildiğini açıkça göstermektedir.

Üniforma uygulaması öğrenciler arasında eşitliği sağlayacağı iddiasıyla savunulsa da, tekelleşme, yüksek fiyatlar ve erişim engelleri nedeniyle eşitsizliği daha da derinleştirmektedir. Ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde çocukların eğitim hakkının piyasaya ve birkaç firmanın tekeline teslim edilmesi kabul edilemezdir. Eğitimde fırsat eşitliğini sağlamakla yükümlü olan devletin, bu uygulamayı denetimsiz biçimde yürütmesi toplumsal adaletle bağdaşmamaktadır.

Bu bağlamda:

1. Okullarda forma zorunluluğu kararını hangi gerekçelerle yeniden uygulamaya koydunuz?

2. Forma üretimi ve satışı için kaç firmayla anlaşma yapılmıştır? Bu firmalar hangi kriterlere göre seçilmiştir?

3. Formanın birkaç firmanın tekeline bırakılması ve fahiş fiyatlarla satılmasıyla ortaya çıkan tekelleşme ve sömürü düzeni Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dahilinde midir?

4. 2025-2026 eğitim yılında okul formalarının fiyat aralıkları nedir? Fiyatların velilerin alım gücünü aştığı gerçeği karşısında bir indirim ya da destek mekanizması planlanmakta mıdır?

. Formaya erişemediği için derslere alınmayan öğrencilere ilişkin iddialar doğru mudur? Bu uygulama eğitim hakkının ihlali değil midir?

. Milli Eğitim Bakanlığı, forma zorunluluğu getirdiyse, neden velilere ücretsiz veya indirimli forma sağlamamaktadır?

. Velilerden okul idarelerince temizlik malzemesi, kırtasiye ya da farklı kalemlerde bağış adı altında para ve malzeme istenmesine ilişkin Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu uygulamalar Anayasa ve yasalarla güvence altına alınan parasız eğitim hakkıyla çelişmiyor mu?

. Ekonomik kriz koşullarında, asgari ücretle açlık sınırının altında yaşayan ailelerin çocuklarının eğitim hakkını güvence altına almak için forma zorunluluğu uygulaması yeniden gözden geçirilecek midir?

## Bakanlığın cevabı

ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul Öğrencilerinin Kılık ve Kıyafetlerine Dair Yönetmelik'in "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinin 9, fıkrasında yer alan "Okul kıyafeti temin edilmesine yönelik olarak okul-aile birliklerince kıyafet satışı ve serbest rekabet şartlarını ihlal eden yaklaşım ve yönlendirmeler yapılamaz. " hükmü kapsamında kıyafet temininde velilerin serbestçe hareket etmesi sağlanmıştır.

Bununla birlikte, "2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı'na İlişkin İş ve İşlemler" konulu 18/08/2025 tarihli ve 138397167sayılı (2025/63) Genelge'nin 19. maddesi ile "Mi//i Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul Öğrencilerinin Kılık ve Kıyafetlerine Dair Yönetmelik ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okul öğrencilerinin kılık ve kıyafetlerine dair usul ve esaslar belirlenmiştir. Velilerimize maddi külfet getirmeyecek şekilde ikinci dönem Öğretmenler Kurulunda belirlenmesi gereken kıyafetin rengi, kumaşı, tasarım özellikleri ile logoların okul aile birliği tarafindan temin edilerek okulların internet sayfaları vasıtasıyla velilerin bilgilendirilmesi, bu doğrultuda gereken iş ve işlemlerin kontrollerinin yapılarak sürecin titizlikle takip edilmesi" talimatı verilmiştir.

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi" başlıklı 42'nci maddesinde yer alan "İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır." ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği"nin "Birlik gelirleri" başlıklı 15'inci maddesinin ikinci fıkrasında "Birlikler, velileri hiçbir surette bağış yapmaya zorlayamaz, okul kayıt döneminde bağış ve yardım toplayamaz." hükümleri yer almaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Okullarda üniforma zorunluluğu uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34645, 23 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34645-okullarda-uniforma-zorunlulugu-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92f4b29e-84a9-46a2-90b6-01997bf4daca

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
