# Limon ve elma ihracatının kayda bağlı mallar kapsamına alınmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34800
- **Veren:** Haydar Altıntaş (Demokrat Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 6 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 30 gün sonra, 5 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e2dedb6-8454-4de6-8c8a-0199bdae60ac
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34800-limon-ve-elma-ihracatinin-kayda-bagli-mallar-kapsamina-alinmasina-iliskin

> Haydar Altıntaş (Demokrat Parti), 6 Ekim 2025 tarihinde 7/34800 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 30 gün sonra, 5 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 06.10.2025

Limon ve elma ihracatının "kayda bağlı mallar" kapsamına alınması kamuoyunda tartışma yaratmıştır. Bu uygulama; üretici gelirlerinde belirsizlik, tedarik zincirinde gecikmeler ve ihracatta rekabetin zayıflaması risklerini doğurmaktadır.

Tarımsal ihracat politikalarının yalnızca ticari kaygılara göre değil, aynı zamanda üretici ihtiyaçlarını gözeten, ürün güvenliğini garanti altına alan, kaliteyi artıran ve hastalık yönetimini bilimsel temellere dayandıran bir çerçeveye kavuşturulması elzemdir.

Bu çerçevede;

1. Limon ve elma ihracatının kayda bağlı mallar kapsamına alınmasının gerekçesi nedir?

2. Kayda bağlanma şartları nelerdir, ihracat izin süreçleri nasıl işleyecektir?

3. Kayda bağlanma kararının limon ve elma fiyatları, iç piyasadaki arz-talep dengesi ve üretici gelirleri üzerindeki etkisi üzerine Bakanlığınızın yaptığı çalışmalar var mıdır?

4. Kayda bağlanma uygulaması, uluslararası pazarlarda limon ve elma ihracatında Türkiye'nin rekabet gücünü zayıflatma riskine sahip midir? Özellikle AB ve Orta Doğu pazarlarındaki rakip ülkelerle karşılaştırıldığında nasıl bir konum öngörülmektedir?

5. Üreticilerin bu yeni düzenleme karşısında mağdur olmaiviası için Bakanlığınız tarafından planlanan teşvik, destek veya sübvansiyon mekanizmaları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

2023 AİLE YILI os 4. 2025 1) 34800

İlgi (o: 15.10.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1717714 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Haydar ALTINTAŞ tarafından verilen 7/34800 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: (312)449 1437 Faks No: (312)449 1341 SELİN GÖNCÜ gpie ip" İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni e ö Taği

TİCARET BAKANLIĞI

İzmir Milletvekili Sayın Haydar ALTINTAŞ'a Ait 7/34800 Sayılı Yazılı Soru Önergesine

İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 5) Gıda arz güvenliğinin birincil şartı olan sürdürülebilir gıda arzı, yalnızca yerli üretime değil, aynı zamanda dış ticaret politikalarına da dayanmaktadır. Bakanlığımız, görev ve yetki alanındaki dış ticaret politika araçlarıyla ülkemiz gıda arz güvenliğinin sağlanmasını da önceliklendirmektedir.

Arz güvenliğinin sağlanması, yerli üretimin korunması, iç piyasa fiyatlarının makul seviyelerde tutulması ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi amacıyla, ihtiyaç duyulduğunda dış ticaret politika araçlarına da başvurulmaktadır. Gıda arz güvenliğine ilişkin uygulamalar, Tarım ve Orman Bakanlığımız başta olmak üzere, ilgili kurum ve kuruluşların değerlendirmeleri doğrultusunda, her bir ürün özelinde titizlikle yürütülmektedir.

Bu kapsamda, Bakanlığımızca Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte yapılan değerlendirme ve incelemeler neticesinde, limon ve elmada fiyat hareketlerinin iç piyasa dengesini zorladığı ve bu nedenle yakından takip edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bahse konu durum, gıda arz güvenliğinin temini ve iç piyasa istikrarının korunması için dış ticaret politikası tedbirlerinin devreye alınmasını gerekli kılmıştır.

Bu doğrultuda, 0805.50 GTİP'li "Limon (Citrus limon, Citrus limonum) ve tatlı limonlar" ile 0808.10 GTİP'li "Elma" ihracatının yakından takibinin yapılabilmesi ve gerekli olması halinde tedbirlerin Bakanlığımızca derhal alınabilmesi amacıyla, 11.09.2025 tarihli ve 33014 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 2006/7)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile, İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 2006/7) kapsamına alınmıştır.

Bakanlığımız, geçmişte de gıda arz güvenliği açısından kritik görülen zeytinyağı, domates salçası, tavuk eti ve yumurta gibi ürünlerde de benzer düzenlemeleri uygulamaya koymuş olup, söz konusu politika çerçevesini ve piyasa takibini tutarlı biçimde sürdürmektedir.

Alınan karar, iç piyasa istikrarının tahkim edilmesine, tüketici refahının korunmasına ve ihracatın sürdürülebilir biçimde yönetilmesine hizmet etmektedir. Bakanlığımız, adil ticaret, adil rekabet, uygun fiyat ve piyasa dengesi hedeflerini, maliyet esaslı fiyat disiplini çerçevesinde kararlılıkla sürdürmekte; üretici ve tüketici refahını birlikte gözeten, veri temelli bir yönetim anlayışını esas almaktadır.

Bu süreçte spekülasyon ve stokçuluğa kesinlikle geçit verilmemekte olup, bundan sonra da verilmeyecektir. Piyasa gözetim ve denetim mekanizmaları etkin biçimde işletilmekte; mevzuatın öngördüğü yaptırımlar tereddütsüz şekilde uygulanmaktadır.

Öte yandan, Bakanlığımız gerekli görülen hallerde, ihracat yönlü düzenlemelerin yanı sıra, diğer bir dış ticaret politika aracı olan, ithalat kapsamındaki enstrümanları da hedefe uygun biçimde devreye alabilecektir. Piyasa disiplinini zedeleyen girişimler karşısındaki tavrımız kararlı ve nettir.

---

**Kaynak gösterme:** Haydar Altıntaş (Demokrat Parti, İzmir). “Limon ve elma ihracatının kayda bağlı mallar kapsamına alınmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34800, 6 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34800-limon-ve-elma-ihracatinin-kayda-bagli-mallar-kapsamina-alinmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e2dedb6-8454-4de6-8c8a-0199bdae60ac

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
