# Emekli ve asgari ücretlilerin gelir düzeyinin iyileştirilmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34854
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 8 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 334 gün sonra, 7 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/58ee1819-83df-4232-9ea7-0199c3728776
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34854-emekli-ve-asgari-ucretlilerin-gelir-duzeyinin-iyilestirilmesine-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 8 Ekim 2025 tarihinde 7/34854 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 334 gün sonra, 7 Eylül 2026).

## Önerge metni

yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 03.10.2025

Türkiye?de artan enflasyon ve hayat pahalılığı, milyonlarca emekli ile as yoksulluk sınırının altında yaşamaya mahkum etmiştir. Türk-İş'in Eylül 2025 araştırmasına göre açlık sınırı 27.970 TL, yoksulluk sınırı 91.109 TL, bekâr bir çalışanın yaşama maliyeti ise 36.305 TL'dir. Buna karşılık net asgari ücret 22.104 TL, en düşük emekli aylığı ise 16.880 TL seviyesindedir.

Bu tablo, toplumun geniş kesimlerinin insanca yaşam koşullarından uzaklaştırıldığını göstermektedir. Anayasa'nın 2. maddesindeki sosyal devlet ilkesi, 5. maddesinde belirtilen devletin temel görevleri, 10. maddesindeki eşitlik ilkesi ve 60. maddesinde güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkı, devletin vatandaşlarını açlık ve yoksulluğa karşı koruma yükümlülüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla, emekli ve çalışanların maruz kaldığı bu durum yalnızca ekonomik bir mesele değil, aynı zamanda sosyal adalet ve hukuk devleti açısından derin bir sorun niteliğindedir.

Bu bağlamda;

1. Açlık sınırının altında yaşamını sürdüren emekli ve asgari ücretlilerin gelir düzeyini iyileştirmeye yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir politika veya program mevcut mudur?

2. En düşük emekli aylığının açlık sınırının altında kalması karşısında, ek ödeme, ilave artış veya düzenleme öngörülmekte midir?

3. Asgari ücretin açlık sınırının altına düşmesi dikkate alındığında, ücretin yalnızca yılda bir kez belirlenmesi uygulamasının değiştirilmesine ilişkin bir çalışma yapılmakta mıdır?

4. Emekli aylıklarının yoksulluk sınırına yaklaştırılması amacıyla kapsamlı bir sosyal güvenlik reformu veya yapısal düzenleme gündeminizde midir?

5. Emekli ve çalışanların alım gücünün korunması için, ücretlerin enflasyona . endekslenerek yıl içerisinde birden fazla kez güncellenmesi yönünde Bakanlığınızca hazırlanan bir plan var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o :17.10.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1718631 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL tarafından yöneltilen 7/34854 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"4837 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fikrasının (0 bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliğinde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari ücret, brüt olarak tespit edilmekte ve kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktar işçiye ödenmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında gerçekleşen toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir.

Ülkemizde asgari ücretin belirlenmesi, sosyal tarafların katıldığı, ekonomik verilere dayanan ve sosyal adalet ilkesi gözetilerek hesaplanan bir süreçtir. Asgari ücret devlet, işçi ve işveren kesimlerinden oluşan üçlü yapı içindeki bağımsız bir komisyon olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenmektedir. İş Kanununun 39 uncu maddesinde ve Asgari Ücret Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde Asgari Ücret Tespit Komisyonunun iş sözleşmesi ile çalışan her türlü işçinin ücretlerinin asgari sınırlarının en geç 2 yılda bir belirlemesinin esas olduğu düzenlenmiştir.

Bununla birlikte, 2026 yılı için uygulanacak asgari ücret net 28.073,50 TL olarak belirlenmiştir. Böylece, bir önceki döneme göre net asgari ücrette 26 27,01 oranında artış yapılmıştır. 2002 yılında 184,23 TL olan net asgari ücret, 2026 yılında 28.075,50 TL olmuştur. Bu sürede, net asgari ücret, 2002 yılına göre 2026 yılında nominal olarak 152 kat artırılmıştır.

Öte yandan, 7590 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3510 sayılı Kanunun Ek 19. maddesinin birinci Jikrasının birinci cümlesinde yer alan '20.000 TL' ibaresinin "23.532 TL' olarak değiştirilmesiyle birlikte 2026 Temmuz ödeme dönemi itibarıyla en düşük emekli aylığı net asgari ücretin 9683,88'i oranındadır.

Ayrıca, 3910 sayılı Kanunun "Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri" başlıklı 55. maddesine göre, bağlanan gelir ve aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı kadar artırılarak belirlenmektedir. "

Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Emekli ve asgari ücretlilerin gelir düzeyinin iyileştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34854, 8 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34854-emekli-ve-asgari-ucretlilerin-gelir-duzeyinin-iyilestirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/58ee1819-83df-4232-9ea7-0199c3728776

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
