# Madeni paraların basım maliyetine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/34883
- **Veren:** Talih Özcan (CHP, Düzce)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 8 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 26 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2952709-f62f-4ac9-b770-0199c3a77179
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34883-madeni-paralarin-basim-maliyetine-iliskin

> Talih Özcan (CHP), 8 Ekim 2025 tarihinde 7/34883 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 26 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki yazılı sorularımın Anayasanın 98. Ve TBMM İç Tüzüğünün 96. Maddeleri gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.

Darphane"nin yaklaşık 8 ay aradan sonra 1 kuruştan 240 bin adet, 5 kuruştan 180 bin adet, 10 kuruştan 360 bin adet basmaya başladığı açıklanmıştır. 1 ve 50 kuruş arası madeni paraların basımına yeniden başlanmasıyla birlikte, bu paraların üretim maliyetlerinin nominal değerlerinin çok üzerine çıktığı yönündeki iddialar yeniden kamuoyunda gündein olmuştur. Basında çıkan bazı haberlerde 50 kuruşun üretim maliyetinin 3 TL*yi, I TL'nin maliyetinin ise 4 TLyi aştığı iddia edilmektedir. Bu durum hem kamu kaynaklarının etkin kullanımı hem de ekonomik rasyonalite açısından soru işaretleri yaratmaktadır. Ekonomik krizin derinleştiği, enflasyonun alım gücünü erittiği bir dönemde, artık bir sakız bile alınamayan kuruşların yeniden basılmasının gerekçesi kamuoyuna açık biçimde açıklanmalıdır. :

Bu bağlamda;

1. 2025 Ocak ayı itibariyle basımı durdurulan düşük değerli madeni paraların yeniden basım kararı hangi ihtiyaçtan doğmuştur? Bu kararın gerekçeleri nelerdir?

2. 1 kuruşve I TL arası her bir madeni paranın birim üretim maliyeti nedir?

3. Madeni paraların üretiminde kullanılan metallerin ithal maliyeti ve enerji giderleri hangi düzeydedir?

4. Darphane'nin 8 ay sonra basımına başladığı düşük değerli madeni paralar için maliyet düşürücü önlemleri olmuş mudur? Olduysa bu önlemler nelerdir ve ne kadar etkisi olmuştur?

5. Düşük nominal değere sahip madeni paraların üretimine devam edilmesinin bütçeye maliyeti nedir?

6. Söz konusu madeni para üretiminin çevresel etkileri (metal tüketimi, karbon salımı vb.) konusunda bir değerlendirme veya sürdürülebilirlik analizi yapılmış mıdır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Yeni Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat Oda No: FZ-028

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Düzce Milletvekili Sayın Talih ÖZCAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7134883 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Talih ÖZCAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Madeni paralarda kullanılan monometal, bimetal halka ve göbek yerel olarak ülkemizde üretilmekte olup metal fiyatları tüm dünyada Londra Metal Borsası tarafından belirlenmektedir. Madeni para üretim maliyetinin takribi olarak yüzde 65'i hammadde, yüzde 35'i ise işçilik, enerji vb. diğer giderlerden oluşmaktadır. Bununla birlikte, 2023 yılında madeni paraların fiziksel ölçülerde ve alaşım oranlarında değişiklikler yapılarak ortalama yüzde 30 oranında bir tasarruf sağlanmıştır.

Madeni paralar kullanım bakımından banknotlara göre çok daha uzun ömürlüdür. Ayrıca üretiminde bakır, çinko, nikel gibi oldukça dayanıklı elementler kullanılmakta olup sınırsız döngüde geri dönüştürülebilmektedirler. Bununla birlikte, herhangi bir boya veya ilave kimyasal bileşen içermemesi diğer bir çevreci unsurdur. Madeni paranın üretimi, pul aşamasına kadar getirilen hammaddenin şekillendirilmesinden ibarettir. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü (Darphane) tarafından yürütülen bu nihai şeklin verilmesi bir presleme işlemi olması sebebiyle dikkate alınır bir çevre tesiri bulunmamaktadır. 2024 yılında üretim hattında yapılan detaylı ölçümlerde mevzuatın ve standartların (İSO) belirlediği iç ortam parametrelerinin tamamında sınır değerlerin altında kalındığı raporlarla belirlenmiştir.

Ayrıca, madeni paraların ihtiyaç analizi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yapılmakta olup üç yıllık projeksiyonlar oluşturularak üretilmesi gereken adetler belirlenmektedir. Bununla birlikte, Darphane tarafından yürütülen iş ve işlemlere ilişkin bilgiler yılı faaliyet raporlarında yer almakta olup, "h/£ps://www.darphane. gov. ir/faaliyet-raporlari" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Talih Özcan (CHP, Düzce). “Madeni paraların basım maliyetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34883, 8 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34883-madeni-paralarin-basim-maliyetine-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2952709-f62f-4ac9-b770-0199c3a77179

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
