# Otizmli bireylerin ailelerine sağlanan desteklere ve bakım merkezlerinin denetimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/34956 - **Veren:** Zeynel Emre (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 10 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 276 gün sonra, 13 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2340b13e-0475-497a-bae3-0199dd88965d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34956-otizmli-bireylerin-ailelerine-saglanan-desteklere-ve-bakim-merkezlerinin-denetimine-iliski > Zeynel Emre (CHP), 10 Ekim 2025 tarihinde 7/34956 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 276 gün sonra, 13 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Zeynel Emre Türkiye'de otizmli bireylerin (OSB-Otizm Spektrum Bozukluğu) sayısının 1,5 milyonu aştığı, temel haklara erişimde ciddi güçlükler yaşandığı; eğitim hizmetlerinin yetersizliği ve özel merkez ücretlerinin yüksekliği nedeniyle ailelerin ağır bir ekonomik yüke maruz kaldığı, bazı merkezlerde şiddet ve ihmal vakalarının görüldüğü hususları kamuoyuna yansımıştır. Zaman değerlendirmeleri; merkezlerin çoğunda sistemli bir kamu politikası, kalite güvencesi ve etkin denetim eksikliğine, personel niteliği ve sirkülasyon sorunlarına, bazı vakalarda insan hakları ihlallerine işaret etmektedir. Öte yandan, İstanbul Beylikdüzü'nde Mor Menekşe Bakım Merkezi'nde OSB'li Uğur Yıldırım'ın darp edildiği ve "30 kat fazla dozda ilaç verildiği" iddialarıyla yaşamını yitirdiğinin gündeme gelmesi, denetim ve yaptırım mekanizmalarının etkinliğinin yeniden sorgulanmasına yol açmıştır. Ayrıca sivil toplum temsilcileri ailelerin ağır ekonomik yük ve destek yetersizliklerine dikkat çekmektedir. Bu bağlamda; 1. Beylikdüzü-Mor Menekşe Bakım Merkezi olayıyla ilgili olarak: Bakanlığınızın tesisteki lisans/ruhsat ve son beş yıllık denetim kayıtları nedir? İddialar üzerine herhangi idari tedbir (faaliyet durdurma, sözleşme feshi, idari para cezası vb.) uygulanmış mıdır? 2. Aynı olay kapsamında; tesiste ilaç uygulama yetkisi, hekim reçete/protokol zinciri, risk bildirimi, acil müdahale ve olay bildirim süreçleri mevzuata uygun mudur? Eksiklik tespit edilmişse hangi personel hakkında gerekli idari/mesleki ve hukuki işlemler uygulanmış mıdır? 3. Uğur Yıldırım vakası dâhil, son 5 yıllık dönemde Bakanlığınız uhdesindeki resmi/özel merkezlerde OSB'li bireylere yönelik şiddet/ihmal/kötü muamele iddiasıyla açılan soruşturma sayısı kaçtır? İllere göre dağılım, sonuçlanan dosyalarda ceza türleri ve faaliyet durdurma sayıları nedir? Sonuçlar kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? 4. Söz konusu merkez ve benzerlerinde habersiz denetim sıklığı nedir? Bağımsız izleme (STK/uzman katılımlı) mekanizmaları kurulmuş mudur? 5. "Ailelerin maruz kaldığı ekonomik yükün azaltılması için (evde bakım yardımı, ulaşım desteği, eğitim ve terapilere erişim, geçici bakım/ara dinlenme) mevcut destek modelleri, dört kişilik bir aile için açlık sınırının 30 bin TL, yoksulluk sınırının 90 bin TL seviyelerinde seyrettiği koşullarda 2022 sayılı Kanunda belirtilen kriterlerde yeniden düzenleme yapmayı düşünüyor.musunuz? 6. Bakanlığınız tarafından ilan edilen Il. Ulusal Otizm Eylem Planı (2023—2030) kapsamında belirtilen "Hedef"lerle lgili olarak; a. OSB istatistik komisyonu kurulmuş mudur; veri paylaşım protokolleri imzalanmış mıdır; kurumlar arası veri setleri tanımlanıp ilk "OSB İstatistik Bülteni" yayımlanmakta mıdır? b. Farklı kurumlarda tutulan OSB verilerinin bütünleşik ve erişilebilir hale gelmesi için veri setleri kamuya açılmış mıdır; bu amaçla ilgili kurumlarla protokol yapılmış mıdır? c. 18-36 ve 36—72 ay aralığındaki çocuklarda yapılan taramalarda ulaşılan çocuk sayısı, tanı alan çocuk sayısı ve artış oranı nedir; kurulan mobil çocuk izlem/sağlık heyeti sayısı, yararlanıcı sayısı ve memnuniyet etkililik verileri nelerdir? d. Tanı sonrası aile rehberi yayımlanmış mıdır; "Bireysel Hizmet Danışmanlığı modeli kaç ilde uygulanmaktadır; "Kritik Müdahale ve Güvenli Alan" birimleri kurulmuş mudur? e. Bakım kuruluşlarında otizm konusunda temel iş-başında eğitim alan bakım/meslek personeli sayısı nedir; 81 ilde yetiştirilen Uygulamalı Davranış Analizi uzman sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :a) 10.10.2025 tarihli ve 1715447 sayılı yazınız. b)21.10.2025 tarihli ve 1720765 sayılı yazınız. c)22.10.2025 tarihli ve 1720796 sayılı yazınız. İlgi yazılar ekinde alınan ve Bakanlığımıza yöneltilen 7/34575, 7/34576, 7/34577, 7/34956 ve 7135089 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: Soru Önergeleri Cevap Metni (1 Sayfa) Çocuk Gelişimcisi Telefon No:(312) 705 58 09 7/3975 - 3517- T/ 34156 1 /3SORJ 7134575, 7134576, 7/34577, 7134956 ve 7/35089 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımızca her türlü şiddetin önlenmesi amacıyla etkin mücadele edilmektedir. Hiçbir çocuğun istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir. Bakanlığımıza intikal eden herhangi bir bilgi veya ihbar anında değerlendirilmekte, gerekli inceleme, denetim veya soruşturmalara derhal başlanmakta, sorumluları hakkında gerekli idari ve cezai işlemler gecikmeksizin uygulanmaktadır. Soru önergesinde bahsi geçen hususlarla ilgili olarak; Merkezde yapılan denetimlerde tespit edilen eksiklik ve aykırılıklarla ilgili olarak adli ve idari soruşturmalar başlatılmıştır. Söz konusu merkez halihazırda Bakanlık tarafından kapatılmıştır. İdari soruşturma raporunda tespit edilen hususlar için ihmal ve istismarı tespit edilen personeller hakkında ivedilikle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. Ayrıca Bakanlığımız müfettişleri tarafından başlatılan inceleme/soruşturma süreci devam etmekte olup, sürecin tamamlanması sonrasında düzenlenecek rapor doğrultusunda gerekli iş ve işlemler ilgili birimlerce ivedilikle yerine getirilecektir. Özel Engelli Bakım Merkezleri, ilgili mevzuatın amir hükmü gereğince yılda en az iki kez Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri tarafından, iki yılda bir kez de Bakanlık Müfettişlerince denetlenmektedir. Bakanlığın yetkili personelleri tarafından da yıl içerisinde denetimler yapılmaktadır. Merkezlerde gerçekleştirilen genel denetimlere ek olarak merkezler hakkında ALO 183, CİMER veya dilekçe yolu ile ulaşan şikâyetlere istinaden merkezlere ihbar denetimleri de yapılmaktadır. Bakanlığımız etkin bir denetim mekanizması oluşturmak amacıyla İl Müdürlükleri arasında çapraz denetim uygulaması da yaptırmaktadır. Ayrıca merkezler hakkında gerek ulaşan ihbarlara istinaden ihbar denetimleri ve mesai dışı denetimler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca İl Müdürlüklerimiz habersiz, mesai dışı veya tatil günlerinde gerçekleştirdiği denetimlerde geçmişe dönük kamera kayıtları incelemesi yapmaktadır. Engelli bireylerin insan onuruna yakışır bir hizmet almasını temin etmek amacı ile her türlü çalışma gerçekleştirilmektedir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Zeynel Emre (CHP, İstanbul). “Otizmli bireylerin ailelerine sağlanan desteklere ve bakım merkezlerinin denetimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34956, 10 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34956-otizmli-bireylerin-ailelerine-saglanan-desteklere-ve-bakim-merkezlerinin-denetimine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2340b13e-0475-497a-bae3-0199dd88965d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.