# Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35141 - **Veren:** İsmet Güneşhan (CHP, Çanakkale) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 13 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 19 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b3ad9925-678a-4d09-9fd7-0199e1dc0717 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35141-egitimde-ve-istihdamda-olmayan-genclere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin > İsmet Güneşhan (CHP), 13 Ekim 2025 tarihinde 7/35141 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 19 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlerin yalnızca ucuz iş gücü olarak değerlendirilmesi konusu kamuoyunda gençler arasında eşitsizlik yarattığı gerekçesiyle yoğunlukla tartışılmaktadır. 2024-2028 yıllarını kapsayan 12. Kalkınma Planında eğitimde ve istihdamda olmayan gençlere ilişkin önemli hedefler söz konusudur. "Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlerin istihdama erişimlerini desteklemeye yönelik programların etkinliği artırılacaktır." vurgusu yapılan planda; "Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlere yönelik yapılan analizler çerçevesinde birey, aile ve toplum odaklı bütüncül bir yaklaşımla eğitime veya istihdama katılımlarını destekleyen program ve projeler geliştirilecektir", "Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlere yönelik STK'larla işbirliği çalışmaları yapılacaktır", "Eğitimde ve istihdamda olmayan genç kadınların yaşam becerilerinin geliştirilmesi ve istihdama katılımlarının sağlanmasına yönelik çalışmalar yürütülecektir" gibi hedefler de yer almaktadır. 12. Kalkınma Planı Eğitimde Kalitenin Artırılması Özel İhtisas Komisyonu Raporunda, "Farklı OECD Ülkelerinde Eğitimde ve İstihdamda Olmayan Gençlerin Oranı" başlığı altında, OECD'nin 2022 yılı verilerine göre Türkiye'nin OECD ülkeleri arasında 18-24 yaş aralığında istihdamda ve eğitimde olmayan genç oranının 032 ile en yüksek ülke olduğu belirtilmiştir. Raporda, son yıllarda mesleki ve teknik eğitim liselerinde hayata geçirilen kamu-özel iş birliği formülü sayesinde gençlerin iş gücü piyasasına katılım oranında artış yaşandığı ifade edilmiştir. Ayrıca, bu modelin ortaöğretim ve yükseköğretim gibi eğitimin farklı kademelerinde de geliştirilmesi, iş gücü piyasasının talep ettiği nitelikleri içeren bir eğitim politikasına yönelik iyileştirmelerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır. aSlll Bu bağlamda; . Eğitimde ve istihdam olmayan gençlere yönelik bakanlığınız bünyesinde hangi analizler yapılmıştır? Bunlar rapor haline getirilmiş midir? . OECD'nin 2025 raporuna göre Türkiye, 18-24 yaş aralığındaki gençlerin 9031,3*ünün ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığı ülke olarak OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Aradan geçen yıllara rağmen bu oranın kayda değer biçimde düşmemesinin nedenleri nelerdir? . Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlerin, eğitime ya da iş gücü piyasasına kazandırılması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında yürütülen ortak bir teşvik çalışması var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? . Eğitimde ve istihdama olmayan gençlere yönelik hangi STK'larla, ne tür çalışmalar yapılmıştır? Yeni çalışmalar planlanmakta mıdır? . Eğitimde ve istihdamda olmayan genç kadınların yaşam becerilerinin geliştirilmesi ve istihdama katılımlarının sağlanmasına yönelik hangi çalışmalar yapılmaktadır? Bu konuda iş birliğinde bulunulan STK var mıdır? . Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlerin oranının yüksek olduğu bölgeler veya iller belirlenmiş midir? Belirlendiyse bu bölgelerde özel bir eğitim veya istihdam politikası uygulanmakta mıdır? . Bakanlığın varsa hayata geçirdiği teşvik programları ne gibi sonuçlar vermiştir? Önümüzdeki süreçte yapılması düşünülen programlardan ne gibi bir katkı beklenmektedir? ## Bakanlığın cevabı X/34g01 GE 1S b) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız. > 04 c) 17/10/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1718631 sayılı yazınız. 7/45 020 İ£ ç) 21/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720765 sayılı yazınız. , r d) 22/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720796 sayılı yazınız. 7/75977 k.8 1/3016 9541$ Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)"de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'nin 7/34266, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/34397, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN'ın 7/34899, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7134901, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/35010, Kütahya Milletvekili Ali Fazıl KASAP'ın 7/35020 ve 7/35022, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7/35026, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/35134, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN"ın 7/35136, Çanakkale Milletvekili İsmet GÜNEŞHAN'ın 7/35141 ile Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN''ın 7/35 146 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Way OLU Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 7539 2/351u| FN a vo . Gu 19 a © A MİLLİ EGİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN ma N Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI # van YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ OECD tarafından yayımlanan ve eğitim sistemlerine dair en kapsamlı karşılaştırmalı verileri sunan raporlara göre Türkiye en fazla ilerleme kaydeden ülkeler arasında yer almaktadır. Söz konusu raporlar Türkiye'nin eğitimde kapsayıcılığı artırma ve genç nüfusu eğitime kazandırma alanlarında OECD ülkeleri arasında öne çıktığını ortaya koymaktadır. Uygulanan etkili politikalar neticesinde okul öncesinden yükseköğretime kadar her kademede eğitime erişimin artması/sağlanması, yükseköğretimde tamamlama oranlarının yükselmesi ve okul terk oranlarının düşük düzeyde kalması ile birlikte ülkemizde iş gücüne dahil olmayan ve eğitime devam etmeyen 18-24 yaş arası gençlerin (NEET) oranında düşüş yaşanmıştır. OECD genelinde ortalama NEET oranında yıllara göre yaşanan düşüşe paralel olarak ülkemizde de NEET oranları 9633,0'dan 9031,1?e düşmüştür. Aynı zamanda Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre de 2020 yılında 15-29 yaş arası ülkemizde istihdam/eğitim/öğretim dışında kalan gençlerin oranı 9632 iken 2024 yılında bu oran *625,9'a gerilemiştir. Diğer ülkelerle kıyaslandığında Türkiye'nin iş gücüne dahil olmayan ve eğitime devam etmeyen gençlerin (NEET) oranında kayda değer bir düşüş gerçekleştiği görülmektedir. Diğer yandan ülkemizde 25-34 yaş aralığında eğitim düzeyine göre işsizlik oranları; ilköğretim ve dengi mezunlar için 2019 yılında 9615 iken 2024 yılında bu oran *010,2, yükseköğretim mezunları için ise 2019 yılında 9015 iken 2024 yılında bu oran "010,6 olmuştur. Öte yandan 2024 yılı TÜİK verilerine göre 15-34 yaş aralığında; ortaöğrenimini mesleki eğitimde tamamlayanlarda istihdam oranı 9666, genel liselerde tamamlayanlarda ise 9058 olarak gerçekleşmiştir. Education at a Glance 2025 raporuna göre Ülkemizde 6-14 yaş grubundaki çocukların okullaşma oranı 9099"a ulaşarak hem OECD hem de Avrupa Birliği ülkelerinin ortalaması olan Y098'in üzerinde gerçekleşmiştir. Türkiye'nin 2013 yılında 15-19 yaş nüfusun okullaşma oranını 9069'dan, 2023 yılında 9679'a yükselmiştir. Türk eğitim sistemi 1973'te yürürlüğe giren Milli Eğitim Temel Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu Kanun; Türk milli eğitim sisteminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ile devletin eğitim öğretim alanındaki görev ve sorumluluğuna ilişkin temel hükümleri kapsamaktadır. Türkiye'de 222 sayılı Kanun'a göre, 1997*den önce zorunlu eğitim 5 yıllık ilkokul dönemini kapsamakta iken, 4306 sayılı Kanun ile 8 yıllık zorunlu kesintisiz ilköğretim uygulamasına geçilmiştir. Bu düzenleme ile ilkokul ve ortaokul kademeleri birleştirilerek kesintisiz sekiz yıllık ilköğretim modeli oluşturulmuş ve mezunlara ilköğretim diploması verilmesi sağlanmıştır. 2012'de İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nda yapılan değişiklikle 8 yıllık zorunlu kesintisiz eğitimden 12 yıllık zorunlu kademeli eğitime geçilmiştir. Bakanlığımızın Stratejik Plan"ı eğitim öğretimde politikalar geliştirmek ve faaliyetlerin plan ve program dâhilinde yürütülmesini sağlamak amacıyla; Cumhurbaşkanlığı Programı, Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Cumhurbaşkanlığı Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu önerileri, Kalkınma Planları ve Orta Vadeli Programa bağlı olarak hazırlanmaktadır. Bakanlığımızın 2024-2028 Stratejik Planı ile bireylerin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır (Milli Eğitim Bakanlığı, 2024). Günümüz ihtiyaçlarına uygun olarak genel, mesleki ve teknik eğitim programları hazırlanmaktadır. Eğitime erişim ve N EN ) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN Kğ ö Mİ Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI a E 04 (00 hakkaniyet ilkesi gereğince farklı yetenek ve ihtiyaçlara sahip bireylerin yaygın eğitimden aktif olarak yararlanması amaçlanmaktadır. Gelişen ve değişen ihtiyaçlar doğrultusunda eğitim politikalarının da geliştirilmesi ve yenilenmesi son derece doğal kabul edilmelidir. Nitekim yukarıda da görüldüğü gibi gelişen ve değişen koşullar çerçevesinde yıllar içinde zorunlu eğitime ilişkin birtakım kararlar alınmış ve uygulamaya konmuştur. 12 yıllık zorunlu eğitim yoluyla, okullaşma oranlarını OECD ortalamalarının üstüne çıkaracak tedbirler alınmış ve gerçekleşmeler de bu yönde olmuştur. 2020 yılında Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğümüz ile Vodafone Vakfı arasında yapılan iş birliği protokolü ile hayata geçirilen "Dijital Benim İşim Projesi" ile halk eğitimi merkezlerinde öğrenim gören kadınlara dijital okuryazarlık becerileri kazandırılması ve dijital alanlarda mesleki gelişimlerini destekleyerek aktif iş gücüne katılmalarına olanak sağlanması amaçlanmıştır. Proje kapsamında "Dijital Okuryazarlık" ve "Dijital Pazarlama" olmak üzere iki farklı kurs programı oluşturularak e-yaygın sistemine, çevrim içi eğitim içerikleri ise Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Uzaktan Eğitim Platformu ve uygulamalarına entegre edilmiştir. Projenin 1. fazında 5.117 ve Tl. fazında ise 9.365 kadın kursiyere "Dijital Okuryazarlık" ve "Dijital Pazarlama" eğitimleri verilmiş, 86 kursiyer istihdam edilmiştir. Il. fazında ise; üçü deprem felaketinden etkilenen 20 ilde "Dijital Okuryazarlık" ve "Dijital Pazarlama" eğitimleri verilmiş 20.473 kadın kursiyere ulaşılmıştır. Üç deprem ilinde (Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay) toplamda 15 konteyner sınıf kurulmuş, donatımları yapılmış ve deprem bölgesi için hazırlanan "Dijital Dünyaya Giriş" eğitimiyle 7.985 kadın kursiyere ulaşılmıştır. Ayrıca, proje dâhilinde "Dijital Okuryazarlık Eğitici Yarışması" ve "Dijital Pazarlama Kampanya Yarışması" düzenlenerek dereceye giren kursiyer ve eğiticiler ödüllendirilmiştir. Projenin IV. fazında 11 deprem ilinde (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elâzığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa) her ile birer tane olmak üzere toplam 11 dijital sınıf kurulmuştur. Bu sınıflarda başta "Dijital Okuryazarlık" ve "Dijital Pazarlama" eğitimleri olmak üzere dijital alanda kadınların kendilerini geliştireceği kurslar verilmektedir. Vodafone tarafından başlatılan istihdam programı ile Vodafone müşteri hizmetlerinde/çağrı merkezinde 10 kadın istihdam edilmiştir. Toplamda 22 kadının istihdam edilmesi hedeflenmektedir. Vodafone Gönüllüleri ve kursiyerleri çevrim içi ortamda bir araya getirerek kursiyerlerin içerik görselleştirme, satış ve pazarlama, müşterilerle iletişim ve etkileşim konularında gelişimini desteklemek amacıyla "Dijital Köprüler Rehberlik Programı" başlatılmıştır. Ekim 2024- Aralık 2025 tarihleri arasında en fazla kursiyere eğitim veren "Dijital Okuryazarlık ve Dijital Pazarlama Eğiticileri" ile bu eğiticilerin bağlı bulundukları halk eğitimi merkezleri ödüllendirilecektir. "Dijital Okuryazarlık, Dijital Pazarlama ve Dijital Dünyaya Giriş" eğitimleriyle 15 bin kadın kursiyere ulaşılması ve her ilden en az iki kadın kursiyerin istihdam edilmesi çalışmaları yürütülmektedir. Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler ve Türk vatandaşlarına yönelik yürütülen "Yenilenebilir Enerji Sektöründe Suriyeliler ve Ev Sahibi Topluluklar için İstihdam Edilebilirliğin Artırılması Projesi", yeşil beceriler odağında yenilenebilir enerji sektörüne nitelikli iş gücü kazandırmayı amaçlamaktadır. Faz 1 (2020-2025): 10 ilde 11 atölye kurularak, 128 mesleki eğitim programı uygulandı. 1.875 kursiyere "Fotovoltaik Güneş Panelleri ve Hibrit Sistem Entegrasyonu" alanında sertifika verildi. Faz Il (2025-2026): Mezunlara yönelik istihdam ve girişimcilik destekleri, rehberlik ve bireyselleştirilmiş mentorluk mekanizmaları devreye alındı. Özellikle kadınlar ve engelli bireyler için erişilebilir, ihtiyaç temelli yeni eğitim modülleri geliştirilmektedir. Proje, yeşil dönüşüm hedefleriyle uyumlu olarak hem ekonomik hem de toplumsal kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Mİİ MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı VA YÜZYILI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ile Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) arasında 2024 Temmuz ayında başlatılan iş birliği ile sanayi sektörünün nitelikli iş gücü ihtiyacına hızlı çözümler üretilmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda ülke genelinde toplantılar, bilgilendirmeler ve koordinasyon çalışmaları gerçekleştirilmiş; OSB-HEM eşleştirme modeli ile yerelde doğrudan ve etkin iletişim sağlanmıştır. Eğitim ihtiyaçları doğrultusunda planlanan kurslar hızla hayata geçirilmiş ve süreç düzenli raporlama ile izlenmiştir. Bu kapsamda Ocak-Eylül 2025 döneminde 1.278 kurs açılmış, 30.927 kursiyer eğitim almıştır. Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ile Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) iş birliğinde "Renovasyon ve Tadilat Yoluyla Halk Eğitim Merkezlerinin Döner Sermayesinin Desteklenmesi Faaliyetleri" 2021 yılından itibaren yürütülmektedir. Çalışma kapsamında belirlenen uygulama halk eğitimi merkezlerinde aşçılık, pastacılık, tekstil kuru temizleme, deri işçiliği, ayakkabıcılık, kuaförlük seramik, sedef işçiliği, kuyumculuk alanlarında 2022 yılında Ankara ilinde 6, 2023 yılında İstanbul, İzmir, Adana, Hatay, Mersin ve Manisa illerinde 27 mesleki atölye kurulmuş olup 2024 yılı için ise İstanbul, Gaziantep, Şanlıurfa ve Eskişehir illerinde 24 atölyenin kurulumu Kasım ayı itibariyle tamamlanmıştır. Atölye kurulumu ve renovasyon desteğinin yanı sıra 2023 yılında 5 halk eğitimi merkezine tekstil ve bilişim ekipmanı; 2024 yılında ise 6 halk eğitimi merkezine tekstil ekipmanı desteği sağlanmıştır. --- **Kaynak gösterme:** İsmet Güneşhan (CHP, Çanakkale). “Eğitimde ve istihdamda olmayan gençlere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35141, 13 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35141-egitimde-ve-istihdamda-olmayan-genclere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b3ad9925-678a-4d09-9fd7-0199e1dc0717 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.