# Şap hastalığı nedeniyle üreticilerin yaşadığı mağduriyete ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35161 - **Veren:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 13 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 25 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5eb8184e-c60d-4207-afe5-0199e6f3620a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35161-sap-hastaligi-nedeniyle-ureticilerin-yasadigi-magduriyete-iliskin > İzzet Akbulut (CHP), 13 Ekim 2025 tarihinde 7/35161 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 25 Kasım 2025). ## Önerge metni " Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. . İzzet AKBULUT Burdur Milletvekili 2025 yaz ayları başında Şap hastalığı sebebiyle birçok ilimizde hayvan pazarları kapatılmıştır. Bu güne kadar da halen bir çok bölgede hayvan pazarları kapalı bulunmaktadır. Bu durum geçimini hayvancılıkla sağlayan bir çok üretici üzerinde mağduriyet yaratmıştır. Üreticilerimizin son aylarda yaşadığı mali kayıp büyüktür. Hastalık sebebiyle hayvan satışı yapamayan veya elinde hayvanları kalan üreticiler ciddi zorluk çekmektedir. Bu süreç içerisinde üreticilerimiz bankalara olan kredi borçlarını ödemek sıkıntı yaşamaktadır. Bu bilgiler ışığında; I- Ülkemizdeki hayvan hareketliliğini kısıtlayıcı önlemler niçin zamanında alınmamıştır? 2- Şap hastalığı sebebiyle zarar gören üreticilerimizin kaybını karşılamak maksadıyla bir çalışmanız bulunmakta mıdır? 3- Mağdur üreticilerimizin bankalara olan kredi borçlarının yapılandırılması veya ertelenmesi konusunda ilgili bakanlıklarla görüşme yürütüyor musunuz? 4- Şap hastalığının yayılmasının önlenmesi ve söndürülmesiyle ilgili kalıcı, sürdürülebilir ve disiplinli bir programınız var mıdır? 5- Hastalık konusunda çiftçilere bilinç oluşturacak bir çalışmanız mevcut mudur? ## Bakanlığın cevabı Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince hassasiyetle yürütülmektedir. 2025 yılında ortaya çıkan şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan şap virüsünün yeni bir serotipinin (SAT-1) uzun yıllar sonra ülkemizde ortaya çıkmış olmasıdır. Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı yılda iki defa ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde aşılama programları yürütülmektedir. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmış olup 2025 Haziran ayında başlatılan sonbahar dönemi şap aşılama kampanyasında ise ortalama 94099 seviyesinde ülke bazlı aşılama oranı yakalanmıştır. Risk esaslı olarak ülke bazlı baskın aşılama çalışmaları, il ve bölge bazlı ek aşılama çalışmaları ve mihrak bazlı aşılama çalışmaları yürütülmektedir. Aşılama çalışmalarıyla birlikte sahadan düzenli olarak numune akışı sağlanmakta, virüsün genetik yapısı takip edilmekte ve değişen genetik yapıya bağlı olarak saha suşu ile uyumlu aşı üretim çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Şap hastalığının yeni varyantına karşı 20,7 milyon doz aşı üretimi tamamlanmış ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir. Bölgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yoğun olduğu, mera kullanımının yaygınlaştığı ve hayvanlar arasında doğrudan temasın yüksek olduğu bölgelerde, hastalığın bulaşma hızı daha yüksek seyretmektedir. Salgın niteliği taşıyan bir hayvan hastalığının tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gözetim bölgesi oluşturulmakta, hastalık sönüşü yapılana kadar da belirlenen sınırlar içerisinde hayvan giriş ve çıkışları yasaklanmakta ve hastalık mihrakını çevreleyen koruma ve gözetim bölgelerinde bulunan tüm duyarlı hayvanlar aşılanmaktadır. Hastalık hakkında paydaşlara yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yapılmakta, mihraklarda ise temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri büyük bir hassasiyetle gerçekleştirilmektedir. Hayvan pazarları, kesimhaneler ve kurbanlık satış yerleri ile kesim yerlerine; illilçe tarım ve orman müdürlüklerinden alınan veteriner sağlık raporu ile sevk edilen tüm hayvanlar, sağlık taramasından geçirilerek gönderilmektedir. Yapılan kontroller sonucunda hastalık tespit edilen hayvanlar hakkında ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler uygulanmaktadır. Ülke genelinde hayvan nakillerinden önce tüm hayvanların sağlık kontrolleri "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılmaktadır. Ayrıca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları 7/24 çalışmaktadır. Hayvan pazarlarının kapatılmasının yanı sıra, yapılan epidemiyolojik çalışmalar doğrultusunda riskli illerde, Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile il içi ve il dışı hayvan hareketlerine kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalara uymayarak kontrolsüz hayvan hareketinde bulunan kişilere, il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında cezai işlemler uygulanmaktadır. Ülke genelinde yürütülen yoğun aşılama, karantina ve saha denetimleri sayesinde hastalığın yayılımı büyük oranda sınırlandırılmıştır. Aşılama oranı yüzde $5'in üzerine çıkan çoğu TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı ilimizde hayvan pazarları açılmıştır. Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile risk durumu göz önünde tutularak ve önlem amaçlı olarak hayvan pazarı kapatılması kararları da mihrak alanlarından bağımsız olarak alınabilmektedir. Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır. şap hastalığıyla mücadele kapsamında üretici, yetiştirici ve tüketicilere yönelik bilgilendirici liflet, broşür ve afişler dağıtılmakta; saha ekipleri tarafından yerinde bilgilendirme çalışmaları yapılmaktadır. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Şap Enstitüsü Müdürlüğümüz iş birliğinde hastalık hakkında eğitim ve bilgilendirme toplantıları düzenlenmekte, koruma ve kontrol yöntemleri anlatılmaktadır. Ayrıca Bakanlığımız tarafından her yıl farklı bölgelerde "Tam Zamanlı Saha Tatbikatları ve Salgın Yönetimi Eğitimleri" gerçekleştirilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Şap hastalığı nedeniyle üreticilerin yaşadığı mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35161, 13 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35161-sap-hastaligi-nedeniyle-ureticilerin-yasadigi-magduriyete-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5eb8184e-c60d-4207-afe5-0199e6f3620a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.