# 2022 yılında yapılan şeker ithalatına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35293 - **Veren:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 15 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 24 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3ea083f1-596f-46b3-a4ee-0199ebdf8821 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35293-2022-yilinda-yapilan-seker-ithalatina-iliskin > Şenol Sunat (İYİ Parti), 15 Ekim 2025 tarihinde 7/35293 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 24 Kasım 2025). ## Önerge metni | Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 14.10.2025 Türkiye şeker sektörü, son dönemde ciddi bir mali krizle karşı karşıyadır. 2022 yılında ülkenin ihtiyacı bulunmamasına rağmen yapılan 400 bin tonluk şeker ithalatı, piyasada dengesizlik yaratmış; TÜRKŞEKER''in yüksek stok maliyetleri, nişasta bazlı şekerlerdeki kayıt | dışılık ve tatlandırıcı ithalatı gibi sorunlarla birleşerek sektörü sürdürülemez bir noktaya | taşımıştır. Basına yansıyan bilgilere göre, Tarım ve Orman Bakanlığı'nda yapılan bir toplantıda, şeker fabrikalarına 9020 faizli sübvansiyonlu kredi desteği verilmesi gündeme gelmiştir. Toplantıya TÜRKŞEKER Genel Müdürü, kooperatif ve özel sektör temsilcileri katılmıştır. Hâlihazırda Kayseri Şeker ve Konya Şeker gibi büyük kooperatif fabrikalarının ciddi borç yükü altında bulunduğu, bazı fabrikaların ise finansman bulmakta zorlandığı belirtilmektedir. Ayrıca, TÜRKŞEKER'in stoktaki şekerleri özel şirketlere piyasa değerinin altında sattığı, bu durumun da piyasada fiyat belirleyici kartelleşme oluşturduğu iddiaları kamuoyunda ciddi endişe yaratmıştır. Kriz o kadar derinleşmiştir ki, yüksek kotaya sahip Afyon Şeker Fabrikası'nın, yine büyük üreticilerden biri olan Konya Şeker'den 15 bin ton şeker satın alması gibi olağan dışı işlemler yaşanmıştır. Bu gelişme, fabrikaların finansal darboğazını ve piyasanın sağlıksız yapısını açıkça ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir; 1. 2022 yılında yapılan 400 bin tonluk şeker ithalatının gerekçesi nedir? Bu ithalat kararı alınırken iç üretim kapasitesi dikkate alınmış mıdır? Şeker ithalatının yerli üretime verdiği zararla ilgili Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır? Şeker ithalatı yerine yerli üretimi destekleme ve sübvansiyon politikalarınız var mıdır? Şeker piyasasında kartelleşme ve özellikle iki firmanın şeker piyasasını tamamen ele geçirdiği iddiaları doğru mudur? Şeker piyasasında iki özel firmanın fiyat belirleyici konuma gelmesi iddialarıyla ilgili Rekabet Kurumu tarafından bir inceleme başlatılmış mıdır? Kriz yaşayan kooperatif ve özel şeker fabrikalarına verilmesi planlanan "020 faizli sübvansiyonlu kredi desteği ne zaman devreye alınacaktır? Bu kredilerden hangi fabrikalar yararlanacaktır? Maliye Bakanlığı ile birlikte yürütüldüğü belirtilen bu kredi çalışması kapsamında, toplam ne kadar kaynak ayrılması planlanmaktadır? Afyon Şeker Fabrikası'nın Konya Şeker'den 15 bin ton şeker satın alması olağan dışı bir durum değil midir? Bu durum Bakanlığınızca incelenmiş midir? Kaçak nişasta bazlı şekerlerin piyasadan toplanan pancar şekeri faturalarıyla legal hale getirildiği, piyasada olması gerekenin çok çok üzerinde yasal olmayan nişasta bazlı şekerin şeker piyasasına hâkim olduğu iddiaları doğru mudur? Bakanlığınızca konuya ilişkin herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü (Türkşeker) ürünlerinin satışı ülkenin iç tüketim miktarı, arz talep dengeleri, fabrikaların yükleme ve depolama durumları, dünya borsa fiyatları göz önüne alınarak ve yürürlükte olan mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenen esaslara göre yapılmaktadır. Bu kapsamda Türkşeker tarafından 2024/2025 pazarlama yılında satışların artırılması ve müşterilere farklı imkânlar sunulması amacıyla; indirimli peşin, vadeli, indirimli vadeli ve taksitli satış yöntemleri uygulanmıştır. Söz konusu satış uygulamaları Türkşeker Yönetim Kurulu tarafından belirlenmiş fiyat ve esaslar çerçevesinde herhangi bir firma lehine ayrıcalık tanınmadan, şeffaf bir şekilde hazırlanmış ve Türkşeker'in resmi internet sitesinde tüm kamuoyunun bilgisine sunulmuştur. 2022 yılında, dünyadaki Covit-19 pandemisi ve Ukrayna-Rusya krizinin yol açtığı gıda krizi sonucu, yuri içi şeker arz ve fiyatında oluşan spekülatif hareketlerin bertaraf edilmesi amacıyla yalnızca imalatçı/ihracatçıların hammadde ihtiyaçlarını karşılamak üzere 400 bin ton şeker ithalatına izin verilmiş olup bunun 321 bin tonu ithal edilmiştir. Böylelikle piyasa fiyatları stabilize edilmiş, spekülasyonlar önlenerek arz/talep dengesi korunmuştur. Ülkemiz şeker politikası yurt içi şeker talebinin yurt içi üretimle karşılanmasıdır. 2003 yılından itibaren vatandaşlarımızın tüketimi için, şeker ithal etmemiş ve şeker ihtiyacımız yurt içinden karşılanmıştır. Sektörün korunması bakımından şeker ithalatına 90135 oranında vergi uygulandığı gibi şeker ithalatına da izin verilmemektedir. Ayrıca imalatçı-ihracatçıların Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki yıllık 300 bin ton civarında olan C şekeri ihtiyaçlarının yurt içindeki fabrikalardan karşılanması amacıyla Mayıs ayından itibaren bu kapsamdaki ithalata da izin verilmemektedir. Diğer taraftan şekerin hammaddesi olan pancar için de avans ve destek ödemelerinde bulunulmaktadır. Şeker piyasasında her birinin 1/3 oranında pay aldığı kamu, özel ve kooperatif statüsünde 15 şirket 32 fabrika faaliyet göstermekte olup yıllık 3 milyon ton civarında şeker üretilmektedir. Fiyatlar bu fabrikalarca belirlenmekte olup stabil seyretmektedir. 4634 sayılı Şeker Kanunu kapsamında; şeker üretim faaliyetinde bulunan bir şirketin, başka bir şeker üreticisi şirketten ya da piyasada şeker ticareti yapan bir şirketten ticari olarak şeker satın almasına bir engel bulunmamaktadır. Diğer taraftan şeker piyasasında faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler nezdinde 4634 sayılı Kanun kapsamında izleme, inceleme ve denetleme faaliyetleri Bakanlığımızca yürütülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “2022 yılında yapılan şeker ithalatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35293, 15 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35293-2022-yilinda-yapilan-seker-ithalatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3ea083f1-596f-46b3-a4ee-0199ebdf8821 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.