# Muğla'da kadın çiftçi, üretici ve girişimcilere verilen desteklere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35421 - **Veren:** Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 17 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 22 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0395d947-6f72-4b91-bdd3-019a05afb6bc - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35421-mugla-da-kadin-ciftci-uretici-ve-girisimcilere-verilen-desteklere-iliskin > Süreyya Öneş Derici (CHP), 17 Ekim 2025 tarihinde 7/35421 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 22 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı Gare Süreyya Öneş Derici CHP Muğla Milletvekili tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 16.10.2025 Muğla, Türkiye'nin hem tarımsal üretim hem de turizm açısından en stratejik illerinden biridir. Zeytinciliğin Milas'ta, arıcılığın Yatağan ve Köyceğiz'de, süt üretiminin Seydikemer ve Menteşe'de, sebze-meyve yetiştiriciliğinin Bodrum, Fethiye ve Ortaca'da yoğunlaştığı bu topraklarda kadın emeği, üretimin görünmeyen ama en temel omurgasını oluşturmaktadır. Kadınlar, sabahın ilk ışıklarıyla zeytinliklerde, seralarda, tarlalarda, ahırlarda çalışmakta hem aile ekonomisine hem de yerel ekonomiye doğrudan katkı sunmaktadır. Ancak bu katkı çoğu zaman "aile yardımı" kapsamında değerlendirilmekte, kadın üreticiler sosyal güvence, gelir güvencesi ve örgütlenme hakkı bakımından ciddi eşitsizliklerle karşılaşmaktadır. TÜİK ve yerel kadın kooperatiflerinin verilerine göre Muğla'da tarımsal üretimde yer alan kadınların önemli bir kısmı kayıt dışı çalışmakta, sosyal güvenlik sistemine dahil olamamakta ve tarımsal desteklerden eşit biçimde yararlanamamaktadır. Özellikle Milas, Ula ve Datça gibi ilçelerde artan girdi maliyetleri, üretim alanlarının turizm yatırımları lehine daralması, su kaynaklarının azalması ve iklim krizine bağlı verim düşüşleri kadın üreticileri daha da kırılgan hale getirmiştir. Kadınların geçim sıkıntısının hem cinsiyet hem yerleşim yeri bakımından farklılaşmasının nedenlerinin anlaşılması ve çözüm yollarının geliştirilmesi hem toplumsal cinsiyet eşitliği hem de sürdürülebilir kırsal kalkınma açısından büyük önem taşımaktadır. I. Muğla genelinde 2024 ve 2025 yıllarında Bakanlığınızın desteklediği tarımsal projelerde kadın üreticilerin oranı nedir? Bu desteklerin ilçe bazlı dağılımına dair bir veri mevcut mudur? . Kadın üreticilerin artan girdi maliyetleri (gübre, mazot, yem, sulama) karşısında üretime devam edebilmesi için Bakanlığınızın planladığı bir yerel destek veya sübvansiyon uygulaması var mıdır? . Muğla'da tarımsal üretim alanlarının turizm yatırımları veya imar planı değişiklikleri nedeniyle daralmasının kadın üreticiler üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış bir etki analizi bulunmakta mıdır? . Muğla'da kadınların tarımsal kooperatiflere üyelik oranı nedir? Bu oranı artırmak ve kadınların pazara erişimini kolaylaştırmak için Bakanlığınızca yürütülen bir proje veya işbirliği mevcut mudur? . Kadın çiftçilerin sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesini teşvik edecek, sigorta prim desteği veya benzeri bir düzenleme planınız bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, üretim maliyetlerinin karşılanmasına katkıda bulunmak, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı arttırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak, çiftçilere bitkisel üretim desteklemeleri verilmektedir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. 2002 yılında 1,8 milyar TL olan tarımsal destekleme tutarı 93 katına çıkarılarak 2026 yılında 168 milyar TI *ye ulaşmıştır. Bakanlığımız tarafından sağlanan tarımsal desteklerden kadınların yararlanma oranı ülke genelinde 01 4"tür. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL'dir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Yeni destekleme modeliyle; "e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. "e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilerimize gübre maliyetinin kalan 9050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin "100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir. Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir. 10394 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Karar ile 2026 yılı bitkisel üretim desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. e 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri bir önceki yıla göre 9027 artırılarak dekara 310 TL olarak belirlenmiştir. e Kapalı ortam bitkisel üretime yönelik genç ve kadın çiftçilere ilave destek verilecektir. e Mısır (dane) ürünün destekleme kategorisi 1. kategoriden 2. kategoriye yükseltilmiştir. e Hayvancılıkta dane yem ihtiyacını karşılamak amacıyla yulaf, çavdar ve tritikale ürünlerinde yeşil otun yanı sıra dane üretimi de destek kapsamına alınmıştır. e Hububat üretiminde sertifikalı tohum kullanımının artırılması amacıyla bir önceki yıla göre destek katsayısı artırılarak 0,56 belirlenmiştir. e Soya üretimini teşvik amacıyla mevcut sertifikalı tohum desteğine ek, yurt içinde ıslah edilip tescil edilen ve yine yurt içinde üretilerek sertifikalandırılan tohumların kullanımı halinde ilave destek sağlanacaktır. " Organik tarım desteğinde, |. derece tarımsal amaçlı üretici örgütlerine üye çiftçilere, destek katsayısının yüzde 25'i oranında ilave destek verilecektir. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Katı organik-organomineral desteğinde 0,21 olan katsayı, 0,32'ye çıkarılmıştır. e Biyolojik/biyoteknik mücadele desteği birim fiyatları yüzde 21 artırılmıştır. e Yıl boyunca(12 ay) hizmet sunan serbest tarım danışmanları ile ziraat odaları ve üretici örgütlerinde istihdam edilen danışmanlara verilen tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, bir önceki yıla göre yüzde 17,5 artırılarak 2025 için 345.450 TL olarak ödenecektir. 8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, atık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanmaktadır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilmektedir. Yeni destekleme modeli ile ilk defa; e Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, e oDoğduğuaile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek ve " Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir. Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanmaktadır. Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmaktadır. 10395 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Karar ile 01.01.2025 tarihinden geçerli olmak üzere hayvancılık desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında buzağılar için bir önceki yıla göre 9040 artışla hayvan başına 1.400 TL, malaklar için 90180 artışla hayvan başına 2.800 TI.'ye çıkarılmıştır. Küçükbaş hayvancılık destekleri kuzu/oğlaklar için ise bir önceki yıla göre yüzde 50 artışla hayvan başına 300 TL'ye çıkarılmıştır. Çoban desteği, küçükbaş hayvancılıkta 300 TL olan temel desteğin 1,8 katı olmak üzere 150 baş üzerinden 81.000 TL olarak ödenecektir. Arıcılık desteği, üretici/yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına temel destek bir önceki yıla göre 9040 artışla 140 TI.'ye, üye olmayanlara 025 artışla 100 TLye çıkarılmıştır. İpek böceği temel desteği bir önceki yıla göre 9010 artırılarak kilogram başına 1.100 TLye, tiftik üretimi temel desteği 0100 artışla kilogram başına 160 TL'ye çıkarılmıştır. Bakanlıkça programlanan aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklar için büyükbaş ve küçükbaş hayvan sahiplerine verilen temel destekleme tutarı, bir önceki yıla göre 96100 artırılmıştır. Su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelere, ürettikleri türler ve üretim şekline göre yapılan temel destek oranları artırılmıştır. Hayvan gen kaynakları birim destek tutarları artırılmış, Ankara keçisine ilave destek verilecektir. Hayvan ve sürü sağlığı desteği kapsamında, hayvan tanımlama araçlarıyla bazı aşı bedelleri de destek kapsamına alınmıştır. Marmara Denizi'ne kıyısı olan 7 ilde, müsilajdan etkilenen balıkçı gemilerine, gemi başına ilave küçük ölçekli balıkçılık desteği verilmiştir. Su ürünleri desteğinde, üretici örgütlerinin etkinliğini artırmak amaciyla birlik ve tanıtım kesinti oranları 02'den 903'e çıkarılmıştır. Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmaktadır. Bakanlığımız tarafından kadın üreticilerimize yönelik olarak; 2024 yılından itibaren uygulamaya konulan hayvancılık yeni destekleme modeli kapsamında aile işletmelerine, genç/kadın üreticilere temel desteğe ek olarak 070 ilave destek verilmektedir. Balıkçılık sektöründe de kadınlara yönelik destekler sunulmaktadır. Balıkçı gemisi sahibi veya ortağı olan kadınlar. küçük ölçekli balıkçılık desteğinden 2025 ve 2026 yılları için 9035 daha fazla yararlanacaktır. Hibe başvurusunda bulunan kadınlara ve 18-40 yaş arası gençlere proje değerlendirme aşamalarında ek puanlar verilmek suretiyle pozitif ayrımcılık yapılmaktadır. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında verilen hibe desteklerinde projeler değerlendirilirken başvuru sahibinin genç olması durumunda 4 puan verilmektedir. Başvuru sahibinin kadın olması durumunda ayrıca 7 puan daha verilmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı " Kırsalda Uzman Eller Projesi için kadınlarımıza ayrıca 10 puan daha verilerek değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu uygulamalar gençlerimizin ve kadınlarımızın daha fazla tarımsal üretimlerde yer almasına yardımcı olmaktadır. e IPARD Programı kapsamında kadın ve gençlerimize 9010'a kadar ek hibe ve 15 puana kadar ek sıralama puanı verilerek pozitif ayrımcılık uygulanmaktadır. e Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar (M1-101) tedbiri kapsamında, başvuru sahibinin 40 yaş altında olması durumunda 1965 ek hibe, başvuru sahibinin kadın girişimci olması durumunda * 10 puan ek sıralama puanı verilmektedir. se Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile İlgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar (M3-103) tedbiri kapsamında, başvuru sahibinin kadın girişimci olması durumunda *10 puan ek sıralama puanı verilmektedir. e Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirime (M7-302) tedbiri kapsamında ise, başvuru sahibinin genç çiftçi olması durumunda *9010 hibe desteği ve t15 puan sıralama puanı verilmektedir. Kadın girişimcilerimiz için 15 puan ek sıralama puanı verilmektedir. e KKYDP, IPARD ve Uzman Eller Projesi gibi Kırsal Kalkınma Projeleri hibe başvurularında 18-40 yaş arası gençlere ve kadınlara proje değerlendirme aşamalarında ek puanlar verilmek suretiyle pozitif ayrımcılık yapılmaktadır. e Devlet destekli tarım sigortası yaptıran kadınlara poliçe primi üzerinden 9010 indirim, 40 yaş ve altında olan genç çiftçiler için ise 905 indirim uygulanmaktadır. se Bakanlığımız tarafından uygulanmakta/uygulanacak olan Dünya Bankası ve IFAD kredili TUCSAP ve TARDİP gibi projeler kapsamında kadınlara ve gençlere artı puanlar verilerek pozitif ayrımcılık yapılacaktır. se 18-40 yaş arasındaki genç üreticilerden oluşan Tarım ve Orman Gençlik Konseyi kurulmuştur. Muğla ilinden 2024-2025 yıllarında tamamlanan 7 projeden 2 proje kadınlar tarafından uygulanmış olup 7.5 milyon TL hibe ödemesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu projeler il Merkezi ve Ula ilçesinde uygulanmıştır. IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD | ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD 111 dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD III döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 2050-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır. IPARD programı kapsamında bugüne kadar 27.110 projeye reel fiyatlarla 99,2 milyar TL hibe desteği verilmiş ve bu destekler sayesinde ülkemize reel fiyatlarla 209,9 milyar TL yatırım kazandırılmış, 106.421 insanımıza istihdam imkânı sağlanmıştır. IPARD Programı kapsamında yer alan tedbirler ile kırsal alanda yaşayan gençlere ve kadınlara yönelik ek sıralama puanı ve ek hibe oranı uygulanarak pozitif ayrımcılık yapılmaktadır. Bu uygulamanın sahaya yansıması olarak geçtiğimiz 15 yılda çok sayıda kadın girişimcimiz IPARD hibe desteklerinden faydalanarak kendi işletmelerini kurmuşlardır. 2011 yılından bugüne kadar IPARD kapsamında, ülke genelinde 7.318 kadın girişimcimize ait projeye reel fiyatlarla 31,9 milyar TL hibe desteği verilmiş, bu sayede 65,5 milyar TL yatırım gerçekleştirilmiştir. Türkiye genelinde IPARD kapsamında desteklenen projelerin "0 27,3'ü kadın girişimcilerimize aittir. Strateji Geliştirme Başkanlığı Muğla ilimiz, 2024 yılından itibaren hibe desteklerinden faydalanmaya başlamıştır. IPARD-3 Programı kapsamında 64 Proje başvurusu yapılmış olup bunlardan incelemesi tamamlanarak sözleşme imzalanan ve yatırımını tamamlayan 9 Projeye 37,8 milyon TL hibe desteği verilmiştir. Muğla ilimizden IPARD hibe desteği alan projelerden 9'u da kadın girişimcilerimize âittir. Kalan projelerin inceleme, sözleşme, uygulama ve ödeme süreçleri devam etmektedir. IPARD Programı kapsamında, kooperatifler, üretici birlikleri ve yetiştirici birlikleri tarafından yapılacak yatırımlara yönelik olarak sunulan projelere, desteklenecek projelerin belirlenmesi sırasında ilave puan verilmek suretiyle avantaj sağlanmaktadır. Muğla ilinde faaliyetine devam eden 5 kadın kooperatifi bulunmakta olup bu kooperatiflerin toplam 104 kadın ortağı bulunmaktadır. IPARD Programı ile kooperatiflere yönelik olarak uygulanan pozitif ayrımcılık ve avantajların bir sonucu olarak bugüne kadar ülke genelinde kooperatifler tarafından sunulan 384 projeye 2 milyar TL hibe desteği verilmiş ve bu suretle 3,7 milyar TL yatırım yapılması sağlanmıştır. Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9425-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar 50-90100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla). “Muğla'da kadın çiftçi, üretici ve girişimcilere verilen desteklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35421, 17 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35421-mugla-da-kadin-ciftci-uretici-ve-girisimcilere-verilen-desteklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0395d947-6f72-4b91-bdd3-019a05afb6bc Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.