# Kuyumculuk sektöründe yaşanan dolandırıcılık vakalarının önlenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/35435
- **Veren:** Selma Aliye Kavaf (CHP, Manisa)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 4 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b7118a1-0b95-49e9-baa0-019a00780298
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35435-kuyumculuk-sektorunde-yasanan-dolandiricilik-vakalarinin-onlenmesine-iliskin

> Selma Aliye Kavaf (CHP), 17 Ekim 2025 tarihinde 7/35435 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 4 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından cevaplandırılmasını arz ederim.

Kuyumculuk sektöründe yaşanan terazi hileleri ve altın tartım dolandırıcılığı, milyonlarca tüketicimizin mağdur olmasına yol açan ciddi bir sorundur. Son dönemde ortaya çıkan vakalar, bu sektörde sistematik hilelerin yapıldığını ve tüketicilerin büyük maddi zararlara uğradığını göstermektedir.

Araştırmalarımızın ortaya çıkardığı en yaygın hile yöntemlerinden biri, altın bileziklerin içinin kum, zift ve benzeri maddelerle doldurulmasıdır. Bu yöntemle ürünün gramajı yapay olarak arttırılmakta ve tüketiciler gerçek altın ağırlığından çok daha fazla para ödemek zorunda bırakılmaktadır. Aldığı bilezikte şüphe duyan bir müşterinin bileziği ikiye kesmesi sonucunda içinden binlerce minik tanecik döküldüğü, bu taneciklerin bileziğin satışı esnasında tartılan grama dahil edildiği tespit edilmiştir. İ Kuyumculuk sektöründe 38 yıllık deneyime sahip usta Ergin Daşdemir'in açıklamalarına göre, içi boş olan yani dolgusu olmayan bileziklerde zift ve kum doldurması yapılmakta, bu da ürünün gramajını ciddi şekilde değiştirerek tartıda yüksek gelen ölçümlerle daha yüksek fiyatlara satılmasına zemin hazırlamaktadır. Eskiden saygı ve disipline çok daha fazla önem verilirken, şimdi ne yazık ki altında ve altın takılarda pek çok hile yapıldığı belirtilmektedir.

Bir diğer yaygın hile yöntemi ise mikron kaplama teknolojisidir. Gümüş gibi değersiz metallerin üzeri altın kaplama teknolojisiyle altın görünümü verilerek sahte bilezikler üretilmektedir. Özgül ağırlığı 19.32 olan altının, özgül ağırlığı 7.03 olan demirden neredeyse 3 kat daha ağır olması özelliğinden yararlanılarak, altın yerine başka madenlerle yapılmış ürünler altın diye satılmaktadır. Terazi kalibrasyonu konusunda da ciddi sorunlar bulunmaktadır. Kuyumcu terazilerinin doğru tartım yapabilmesi için düzenli olarak kalibrasyonlarının yapılması gerekirken, bu işlemin ihmal edildiği veya kasıtlı olarak yanlış yapıldığı durumlar mevcuttur. Teraziler hassas cihazlar olduğundan çevrelerinden gelen dış müdahalelere karşı hassastır ve sıcak, kirli veya .nemli ortamlarda yanlış sonuçlar verebilmektedir.

Pırlanta ve değerli taş satışında da benzer hileler yapılmaktadır. Dürüst olmayan kuyumcular, bilinmeyen kaynaklardan alınan laboratuvar raporlarıyla veya kendi yazıcılarinda bastırdıkları sahte sertifikaları tanıtarak, bu sertifikaların GIA veya HRD gibi uluslararası kuruluşlardan daha iyi olduğunu iddia etmektedirler. Bu yaklaşımla insanların heyecanlarından yararlanarak düşük kaliteli taşları, kimsenin sunamayacağı büyük bir indirim varmış gibi pazarlamaktadırlar.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

Fiyat manipülasyonu da sık kullanılan bir hile yöntemidir. Bazı kuyumcular pırlantaların perakende | fiyatını yüzde 200-300 oranında işaretleyerek gerçekten istedikleri herhangi bir astronomik fiyatı fiyat etiketine koyabilmektedirler. Daha sonra pazarlama sahası oluşturarak fiyatları büyük bir | miktar gibi göstermek için hileli satışlar yapmaktadırlar.

Sertifikasız pırlanta dolandırıcılığı da yaygın bir sorundur. Satıcıların elmaslarını GLA veya HRD gibi güvenilir üçüncü taraf gemoloji enstitüleri tarafından derecelendirilmesini istememelerinin tek nedeni, satıcının tüketiciye düşük kaliteli pırlantayı satmaya çalışması ve bilgisizlikten faydalanarak aşırı kazanç sağlamaya çalışmasıdır.

Bu hileler sadece bireysel vakalarda kalmamakta, sektör genelinde sistematik bir sorun haline gelmektedir. Tüketiciler hem maddi zarara uğramakta hem de güven kaybı yaşamaktadırlar. Altın gibi değerli metallerin yatırım aracı olarak kullanıldığı ülkemizde, bu hilelerin önlenmesi ekonomik güvenlik açısından da kritik önem taşımaktadır.

Mevcut denetim mekanizmalarının yetersiz olduğu, kuyumculuk sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yeterli denetimden geçmediği ve tüketicilerin bu konularda yeterince bilinçlendirilmediği görülmektedir.

Bu çerçevede:

İ. Kuyumculuk sektöründe yaşanan terazi hileleri ve gramaj dolandırıcılığı konusunda Bakanlığınız tarafından herhangi bir araştırma yapılmış mıdır?

2. Altın bileziklerin içine kum, zift ve benzeri maddeler doldurularak gramaj hilesi yapıldığı iddiaları hakkında bilginiz var mıdır?

3. Kuyumcu terazilerinin kalibrasyonu konusunda hangi düzenlemeler bulunmaktadır ve bu düzenlemelere uyulup uyulmadığı nasıl denetlenmektedir?

4. Kuyumculuk sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin terazi kalibrasyonu yaptırma zorunluluğu var mıdır?

5. Terazi kalibrasyonu yaptırmayan veya yanlış kalibrasyon yapan kuyumcular hakkında ne tür yaptırımlar uygulanmaktadır?

6. Mikron kaplama yöntemiyle gümüş üzeri altın kaplanarak sahte altın üretimi yapıldığı iddiaları araştırılmış mıdır?

7. Pırlanta ve değerli taş satışında sahte sertifika kullanımı konusunda hangi önlemler alınmaktadır?

8. GIA, HRD gibi uluslararası sertifikasyon kuruluşları dışındaki sertifikaların geçerliliği nasıl kontrol edilmektedir?

9. Kuyumculuk sektöründeki işletmelerin denetim sıklığı nedir ve son bir yılda kâç işletme denetlenmiştir?

10. Bu denetimlerde terazi hileleri ve gramaj dolandırıcılığı ile ilgili kaç ihlal tespit edilmiştir?

11. Tespit edilen ihlaller sonucunda ne tür cezai yaptırımlar uygulanmıştır?

12. Kuyumculuk sektöründe faaliyet gösterebilmek için hangi belgeler gerekmektedir ve bu belgelerin denetimi nasıl yapılmaktadır?

13. Tüketicilerin kuyumcu hilelerine karşı korunması için hangi bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

14. Altın ve değerli metal satışında zorunlu olması gereken damga ve sertifikasyon sistemleri yeterli düzeyde işlemekte midir? |

15. Ayar damgası ve patent damgası bulunmayan altın ürünlerinin satışı konusunda ne tür denetimler yapılmaktadır?

16. Sahte ayar damgası kullanımı tespit edilen durumlarda ne tür yaptırımlar uygulanmaktadır?

17. Kuyumculuk sektöründe fiyat etiketlemesi ve indirim uygulamaları konusunda herhangi bir düzenleme bulunmakta mıdır?

18. Tüketiciler tarafından yapılan şikayetlerin değerlendirilmesi için hangi mekanizmalar bulunmaktadır?

19. Kuyumcu terazilerinin periyodik kontrolü için özel bir sistem kurulması planlanmakta mıdır?

20. Sektördeki hileli uygulamaların önlenmesi için hangi teknolojik çözümler | değerlendirilmektedir? |

21. Kuyumculuk sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmakta mıdır?

22. Bu konuda ilgili sivil toplum kuruluşları ve meslek odaları ile nasıl bir işbirliği yapılmaktadır?

23. Gelecekte bu tür hilelerin önlenmesi için hangi yasal düzenlemeler yapılması planlanmaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 28.10.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1724950 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye KAVAF tarafından verilen 7/35435 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Çankaya/ANKARA Fatih Mehmet ÖZCAN Saz ;

Telefon No: 03124491334 Faks No: 03124491341

? uya Gi İnternet Adresi: Wwww.ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491334 ği ra

TİCARET BAKANLIĞI

Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye KAVAF'a Ait 7/35435 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 23) Perakende kuyum ticaretine ilişkin usul ve esaslar Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte belirlenmiş olup aykırılıklara ilişkin gerek CİMER yoluyla gerekse Bakanlığımıza doğrudan ulaşan şikâyet başvuruları ile Bakanlığımızca Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden devreye alınan "Yetkisiz İşletme İhbar Modülü" üzerinden gelen ihbarlar doğrultusunda denetimler yapılmaktadır. Bu çerçevede, denetimler neticesinde tespit edilen mevzuata aykırı uygulamalara ilişkin idari yaptırım uygulanmaktadır.

Bu kapsamda, yetki belgesiz ticari faaliyete ilişkin 2024 yılında 315 gerçek veya tüzel kişi denetlenerek 25.000.000 TL; 2025 yılında ise 219 kişi denetlenerek yaklaşık 19.000.000 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte, perakende kuyum ticaretinin, işletmesi adına yetki belgesi alan tacirler ile esnaf ve sanatkârlar tarafından yapılması hüküm altına alınmış; yetki belgesinin verilmesi ise ilgili odaya kayıtlı olunması, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olunması, yetki belgesi başvuru tarihi itibarıyla vergi dairesine vadesi geçmiş borcun bulunmaması, meslek odası ve vergi kayıtlarındaki iştigal konuları arasında kuyum ticareti faaliyetinin bulunması, kuyumcunun veya kuyum işletmesinin tam zamanlı çalışan en az bir personelinin ilgili ustalık belgesine veya mesleki yeterlilik belgesine sahip olması, kuyumcunun; on sekiz yaşını doldurmuş olması, iflas etmemiş veya iflas etmiş olsa bile itibarının yerine gelmiş olması ile kasten işlenen suçlardan dolayı toplam 5 yıldan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş veya belirli suçlardan hüküm giymemiş veya ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış olması şartlarına bağlanmıştır.

Bununla birlikte, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte perakende kuyum ticareti ile iştigal eden işletmelerin mali sorumluluk sigortası yaptırmalarına ilişkin herhangi bir düzenleme mevcut değildir.

Diğer taraftan, yetki belgesi başvuruları, kuyum işletmelerince söz konusu şartların taşındığını gösteren belgelerle birlikte KTBS üzerinden yapılmakta olup, başvuru ilgili ticaret il müdürlüğünce, başvuru sahibinin KTBS'ye yüklediği belgeler ile KTBS'nin entegre olduğu diğer bilgi sistemlerinden temin edilen bilgiler üzerinden kontrol edilmekte ve mevzuat kapsamında başvuru sonuçlandırılmaktadır. Bakanlığımızca kuyum ticareti ile iştigal eden sektör temsilcileri ile iş birliği içinde çalışılmakta; sektöre yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlenmektedir.

Öte yandan, Perakende olarak satışa sunulan ürünlerin fiyat etiketlerine ilişkin düzenlemeler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un ile Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde yer almaktadır. Söz konusu Yönetmeliğin "Etiket zorunluluğu olmayan mallar" başlıklı 6*ncı maddesinin ikinci fıkrasında; "3) Satış fiyatı, ulusal veya uluslararası borsa veya benzeri kurum ya da kuruluşlarca ya da ticari örf ve adetlere göre belirlenen ve uygulanan kıymetli taş veya madenlerden yapılmış mallarda da etiket ve liste koyma zorunluluğu bulunmamakla birlikte bu malların cinslerine göre birim satış fiyatları; bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak üzere, satışa arz edildikleri işyerinin uygun bir yerinde kolaylıkla görülebilir ve okunabilir bir şekilde gösterilir. Bu satış fiyatlarına işçilik bedelinin dahil olup olmadığı ayrıca belirtilir." hükmüne yer verilmektedir.

Bu kapsamda, tartılarak gramajı belirlenen ve fiyatı, ürünün yapılmış olduğu taş veya metalin o anki değerine göre fiyatı belirlenen kuyum ürünlerinde, fiyat etiketi bulundurma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, ürünün nihai satış fiyatının belirlenmesinde esas alınan değerli metal veya taşın birim fiyatı ile satış fiyatına işçilik bedelinin dahil olup olmadığına ilişkin bilginin, işletmede kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde belirtilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, çeşitli değerli metal veya taşlar içermekle birlikte başka malzemelerle birleşmesi nedeniyle ürün fiyatının belirli bir değerli metalin güncel fiyatına ve ürünün gramajına bağlı olarak belirlenmediği; fiyatın önceden tespit edilip sabit olduğu ya da marka, tasarım gibi ölçülmesi mümkün olmayan unsurları içerdiği durumlarda, fiyat etiketi bulundurma muafiyetinden yararlanılması mümkün değildir.

Bu tür ürünlerde, Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin "Etiket Bulundurma Zorunluluğu" başlıklı Sinci maddesinde yer alan yükümlülüklere ek olarak, Yönetmeliğin "İndirimli Satışlar" başlıklı Ilinci maddesi uyarınca indirim öncesi fiyatın da etikette belirtilmesi gerekmektedir.

Satıcı tarafından söz konusu mevzuat hükümlerine aykırı hareket edildiği yönündeki şikayetlerde, işletmenin bulunduğu yer ticaret il müdürlüklerince konu hakkında inceleme ve denetim yapılmaktadır. Aykırılık tespiti halinde, 6502 sayılı Kanunun 77'nci maddesi kapsamında yaptırım uygulanmaktadır.

İlaveten, adli vaka olması nedeniyle kuyumculuk dolandırıcılıklarına ve sahte altın üretimine ilişkin veriler Bakanlığımızda bulunmamakta olup, konuyla ilgili yetkili mercii Adalet Bakanlığıdır.

Bununla birlikte, ölçü ve ölçü aletlerinin muayenelerine ilişkin iş ve işlemler 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve bu Kanun hükümlerine göre çıkarılan düzenlemeler çerçevesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yürütülmekte olduğundan terazi cihazlarının kalibrasyonlarına ilişkin hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesindedir. Ayrıca, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikte kiymetli taşların sertifikalandırmasına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamakta olup, konunun ilgisi nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığına iletilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Selma Aliye Kavaf (CHP, Manisa). “Kuyumculuk sektöründe yaşanan dolandırıcılık vakalarının önlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35435, 17 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35435-kuyumculuk-sektorunde-yasanan-dolandiricilik-vakalarinin-onlenmesine-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b7118a1-0b95-49e9-baa0-019a00780298

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
