# Kars ve çevresinde yaban hayvanlarının korunmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35571 - **Veren:** İnan Akgün Alp (CHP, Kars) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 20 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 8 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5499a292-b495-4582-981b-019a06a2b7f9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35571-kars-ve-cevresinde-yaban-hayvanlarinin-korunmasina-iliskin > İnan Akgün Alp (CHP), 20 Ekim 2025 tarihinde 7/35571 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 8 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 13.10.2025 Yad Kars ve çevresi, Türkiye'nin en önemli yaban hayatı alanlarından biridir. Ancak doğal yaşam alanlarının daralması, orman ve mera alanlarının tahribatı ve insan faaliyetlerinin artması nedeniyle birçok tür tehdit altındadır. Özellikle nesli tükenme tehlikesi altında bulunan porsuk gibi türler ciddi risk altındadır. Porsuk, ekosistemin devamlılığı açısından kritik bir türdür ve yok olması yalnızca biyoçeşitlilik kaybına değil, aynı zamanda doğal dengenin bozulmasına da yol açacaktır. Bu bağlamda yaban hayatının korunması, nesli tehlike altındaki türlerin yaşam alanlarının güvence altına alınması ve ekolojik çeşitliliğin sürdürülmesi için atılacak adımlar hayati öneme sahiptir. | Bu bağlamda; 1. Kars ve çevresindeki yaban hayvanlarının korunması için Bakanlığınız tarafından yürütülen mevcut çalışmalar nelerdir? 2. Nesli tükenme tehlikesi altındaki türlerin (özellikle porsuk, vaşak vb.) yaşam alanlarının korunması için özel bir eylem planı hazırlanmakta mıdır? 3. Kars'ta son 5 yılda resmi kayıtlara geçen, doğal yaşam alanlarında telef olan yaban hayvanlarına ilişkin bir istatistik mevcut mudur? â. Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yapılarak yaban hayatının korunmasına yönelik bölgesel projeler geliştirilmekte midir? ## Bakanlığın cevabı Kars ilinde, doğal değerlerin ve yaban hayatının korunması amacıyla ilan edilmiş | milli park, I tabiat parkı, 2 yaban hayatı geliştirme sahası, 3 ulusal öneme haiz sulak alan ve | ramsar alanı bulunmaktadır. Bu alanlarda, başta avcılık olmak üzere ekosistemi tahrip edebilecek tüm faaliyetler yasaklanmıştır. Ayrıca Kars ilinde; 3 devlet avlağı ve 19 genel avlak olmak üzere 22 avlak sahası bulunmaktadır. 2025-2026 av döneminde, Merkez Av Komisyonu Kararı (MAK) ile bu sahalardan 4 adedi ava kapatılmıştır. Av ve yaban hayatı kaynaklarının korunması için her yıl farklı alanlar ava kapatılarak avcı baskısı ortadan kaldırılmaktadır. Yaban hayatı kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir avcılığın tesisi için av koruma ve kontrol faaliyetleri büyük önem arz etmekte olup Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) personelimizce 7/24 esaslı olarak görev icra edilmektedir. Koruma kontrol faaliyetlerinde kolluk kuvvetleri, fahri av müfettişlerimiz ve köy muhtarlarımızın desteği alınmaktadır. 2025 yılı içerisinde av koruma kontrol faaliyetlerinde usulsüz avlandıkları tespit edilen 78 kişiye idari para ve tazminat cezası uygulanmıştır. Ayrıca Kars Çalı Gölü, Elmabaş patka, Pasbaş patka ve Dikkuyruk türleri için öncelikli alanlardan biri olarak belirlenmiştir. Ülkemizde biyolojik çeşitlilik açısından önemli türlerin korunması ve nesli tehlike altında olan veya tehlike altına girebilecek türlerin güvence altına alınması amacıyla, 2020-2023 yılları arasında "Yeni Bir Metodoloji Kapsamında Türkiye"deki Nesli Tehlike Altındaki Türler İçin Eylem Planlarının Hazırlanması, Uygulanması ve İzlenmesi" projesi yürütülmüştür. Proje kapsamında oluşturulan tür eylem planlarında yer alan faaliyetler, çeşitli sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerle iş birliği içerisinde yürütülmektedir. Bu proje kapsamında, söz konusu türleri kapsayan "Beş Ördek Türü İçin Çoklu Tür Eylem Planı" hazırlanmıştır. Bu projenin çıktılarıyla birlikte DKMP Genel Müdürlüğümüz tarafından 36 fauna, 66 flora ve 1 habitat olmak üzere totalde 103 tür eylem planları hazırlanmış ve halihazırda bu planlar sayesinde türlerin durumları takip edilmektedir. Buna ilave olarak Kars ili ve çevresi Turna türü için önemli bir yaşam alanı olup türün korunmasına yönelik olarak "Ulusal Turna Eylem Planı" hazırlanmış, bu kapsamda izleme, habitat koruma ve farkındalık artırma çalışmaları yürütülmektedir. Tür eylem planı hazırlanan fauna türleri arasında Alageyik, Avrupa Kırmızı Orman Karıncası, Dağ horozu, Saz kedisi, Turna, Karadeniz alası, Akdeniz foku, Çizgili sırtlan, Van kertenkelesi, Siraz, Faremsi yediuyur (Yer yediuyuru), Fırat kaplumbağası, Hopa engereği, Iğdır çölfaresi, İskenderun kertenkelesi, Kayalık gerbili, Anadolu inci balığı, Anadolu engereği, Sakallı yarasa, Toy, Ağrı kertenkelesi, Akbez geyik böceği, Hatay dağ ceylanı, Kafkas semenderi, Sivas engereği, Tepeli pelikan, Marmaris semenderi, Trakya tosbağası, Dev kertenkele (Çöl varanı), Kelaynak, Tavas kurbağası, Karakulak, Harran kertenkelesi, Bozkır kartalı, Çoklu ördek ve Çok gözlü Hatay mavisi yer almaktadır. Ayrıca, DKMP Genel Müdürlüğümüz tarafından 2009/10 sayılı Deniz Kaplumbağalarının Korunması Genelgesi kapsamında, deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik çalışmalar TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı yürütülmekte olup bu türlerin yuvalama alanlarının izlenmesi, koruma önlemlerinin uygulanması ve rehabilitasyon faaliyetlerinin sürdürülmesi sağlanmaktadır. Kars ilinde son 5 yıl içerisinde 729 yaban hayvanı güçten düşme, yaralanma vb. sebeplerle rehabilitasyon merkezine yerleştirilmiştir. Bunlardan 339 adedi tedavi edilerek doğal ortamına bırakılmıştır. Kars ilinde doğada güçten düşen hayvanların tedavi edilmesi ve desteklenmesi amacıyla, 2015 yılında Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi kampüs alanında kurulan Kafkas Yaban Hayvanı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi, faaliyetlerini sürdürmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Kars ve çevresinde yaban hayvanlarının korunmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35571, 20 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35571-kars-ve-cevresinde-yaban-hayvanlarinin-korunmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5499a292-b495-4582-981b-019a06a2b7f9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.