# Bakanlığın 2010'dan bu yana koruma altındaki çocuklarla ilgili protokol yaptığı dernek ve vakıflara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/3565
- **Veren:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 22 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 9 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2f6f27c7-538d-42fa-a089-018a214769c1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3565-bakanligin-2010-dan-bu-yana-koruma-altindaki-cocuklarla-ilgili-protokol-yaptigi-dernek-ve

> Gökhan Günaydın (CHP), 22 Ağustos 2023 tarihinde 7/3565 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 9 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.

Saygılarımla. r. Gökhan GÜNAYDIN İstanbul Milletvekili CHP Grup Başkanvekili

Modern bir sosyal hukuk devletinin ihmal veya istismar edilmiş olan veya suç mağduru olan veya bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve fiziksel gelişimi tehlikede olan her çocuğu koruması altına alması beklenen ve zorunlu bir uygulamadır. Ülkemizde korunmaya ihtiyacı olan çocuklar ile ilgili her türlü düzenlemenin, yetkinin ve sorumluluğun asıl denetmen kurumu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı?dır. Her ne kadar çocukların mahremiyeti ve güvenliği gereği devlet dışında bütün kurum ve kişilere kapalı oluşturulan Sevgi Evleri'nin bütünüyle Bakanlığın denetiminde olduğu kabul edilse de devlet denetimi altında olan çocuklarımızın sivil toplum kuruluşu adı altında tarikat yurtlarına ve yaz kamplarına yanlarında herhangi bir devlet görevlisi dahi bulunmaksızın gönderilmeleri geçtiğimiz hafta ulusal basına yansıyan uygulamalar arasındadır.'

Bakanlığınızın sivil toplum kuruluşu adı altında faaliyet gösteren Mutlu Yuva Derneği adlı kurumla 5 Eylül 2019 tarihinde imzaladığını beyan ettiğiniz protokol gereğince korunmaya ihtiyacı olan çocuklarımızın yaz kampına gönderildiğini yazılı açıklamanızda kabul ettiniz.? Adı geçen derneğin, Nur cemaatiyle bağlantılı olan Suffa Vakfiyla olan ilişkisinin yanı sıra faaliyetleri arasında çocuklarla Ku'ran okumaları yapılması, eğitim faaliyeti adı altında verilen dini eğitimin öne çıkarılması, sosyal medya hesaplarında tarikat şeyhlerinin ölümlerinin ardından yayınlanan taziye mesajları, kendi dini öğretileri doğrultusunda çocuklarımızı "eğitime? almak istedikleri yönündeki iddiaların açık kanıtlarıdır.

Bu açık kanıtlara, yakın dönemde 6 Şubat Depremlerinin ardından Menzil cemaatinin Adıyaman'da inşa ettiği Buhara Evlerinde 1100 çocuğun "misafir edildiği" açıklaması? ya da l Sol Haber (02.08.2023). "Devlet koruması altındaki çocuklar 40 günlük tarikat kampına yollandı!", https://haber.sol.org.tr/haber/devlet-korumasi-altindaki-cocuklar-40-gunluk-tarikat-kampina-yollandi-38 1696 (erişim tarihi 03.08.2023).

? TC Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (02.08.2023). "İstanbul'da Devlet Korumasındaki Çocukların Tarikat Kampına Yollandığına İlişkin Haberlerle İlgili Basın Açıklamamız", https://www.aile.gov.tt/basinaciklamalari/istanbulda-devlet-korumasindaki-çocukların-tarikat-kampina-yollandigina-ilişkin-haberlerle-ilgilibasin-aciklamamiz/ (erişim tarihi: 03.08.2023).

3 Sol Haber (08.03.2023). "Depremzede çocuklar Menzil Cemaati'ne teslim: "Yüzlerce çocuk köyümüzde" açıklaması", https://haber.sol.org.tr/haber/depremzede-cocuklar-menzil-cemaatine-teslim-yüzlerce-cocukkoyumuzde-aciklamasi-368054 (erişim tarihi: 03.08.2023).

İsmailağa cemaatine bağlı vakıf tarafından yürütülen yatılı bir Ku'ran kursuna çocuklarımızın gönderildiği gibi örnekler eklenebilir."

Cemaat ve tarikatlara bağlı dernek ve vakıflarla kurulan ilişkinin hukuki dayanağı olarak sunulan protokol uygulaması laik bir hukuk devletinin dini öğretilerle bezeli kurumlarla girdiği ilişkinin üzerini örtmektedir. Bu gerekçeyle devlet koruması altındaki çocuklarımızın kendilerini özgürce inşa edebilecekleri, yaşadıkları travmalarla psikolojik ve sosyal desteklerle başa çıkabilecekleri bir ortamı ve geleceğe umutla adım atmalarını sağlamak hukuk devletinin birincil görevi olması gerekirken protokol adı altında yürütülen bağlantılar açıklanmaya muhtaçtır.

Bu kapsamda;

1. Bakanlığınız bünyesinde özellikle 2010 yılından bu yana hangi derneklerle protokol imzalanmıştır?

2. İmzalanan protokollerde dernek ve vakıflara verilen yetki ve sorumluluklar nelerdir?

3. İmzalanan protokoller gerekçe gösterilerek, kaç çocuğumuzu hangi dernek ve vakıfların faaliyetlerine gönderilmiştir? Bu faaliyetler hangi tarihler aralığında yapılmıştır?

4. Yapılan faaliyetlerde kaç devlet görevlisi yer almıştır?

5. Söz konusu dernek ve vakıflarla düzenlenen faaliyetler sonrası çocukların psiko-sosyal gelişiminde herhangi bir değişiklik gözlemlenmiş midir?

6. Herhangi bir vakıf veya dernek ile protokol imzalanmadan önce ilgili kurumların bağlantılı bulunduğu tüzel kişilik veya kurumlarla ilgili araştırma yapılmakta mıdır?

7. Bakanlığınıza bağlı kamu personelinin ilgili dernek ve vakıflarla işbirliği faaliyetlerinde yer almadığı iddialarına karşın Bakanlığınızın denetim mekanizmaları nelerdir?

8. Çocuklar için hak odaklı bir bakım hizmetinin oluşturulmasının öncelikli vizyonunuz olması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, Bakanlığınıza bağlı kurumların bağımsız kurumların denetimine açılmasına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmış mıdır?

• DW Türkçe (23.02.2023). "Depremzede çocuklar tarikat kontrolüne mi teslim edildi?", https//www.dw.com/tr/depremzede-YC396A 7ocuklar-sakaryada-tarikat-kontrolYoC396BCne-mi-teslim-edildi/a-64800603 (erişim tarihi 05.08.3023).

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 05.09.2023 tarihli ve 1277520 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Doç. Dr. Gökhan GÜNAYDIN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/3565 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

İstanbul Milletvekili Sayın Doç. Dr. Gökhan GÜNAYDIN" a Ait 7/3565 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Çocuklara yönelik hizmetlerin daha etkili yürütülebilmesi için alana katkı sağlamayı isteyen sivil toplum kuruluşlarıyla çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda oluşturulan protokoller çerçevesinde iş birliğine gidilmektedir.

Korunma ihtiyacı olan çocukların korunması, bakımı ve çocuklara yönelik hizmet kuruluşlarının açılması, hizmetlerin yürütülmesi, kuruluşların idaresi ve denetimi, kuruluşların personel ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik iş ve işlemler, tek yetkili kurum olan Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan "Bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmetlere ilişkin faaliyetler, Devletin denetim ve gözetiminde, sivil toplum kuruluşları ile halkın gönüllü katkı ve katılımı da sağlanarak bir bütünlük içinde yürütülür. Sunulacak bakım ve diğer hizmetlerin kapsamı ve bu hizmetleri verecek olan gerçek ve tüzel kişilerin izin, çalışma usül ve esasları ve diğer hususlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükmü ile çocuk koruma ve bakım hizmetlerine ilişkin gerçek ve tüzel kişilerin gönüllü katılımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca belirlenmektedir. Sivil toplum kuruluşların görev ve sorumlulukları gerçekleştirilecek çalışma çerçevesinde değişiklik göstermektedir.

Bununla birlikte 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde Bakanlığımıza atfedilen görevler, 2019-2023 yıllarını kapsayan On Birinci Kalkınma Planında sivil toplum-kamu iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik tedbirler ve mevzuatta yer alan diğer bahse konu görevler kapsamında sosyal hizmet ve sosyal yardım faaliyetlerini yerine getirmek üzere kurulan diğer kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları ile ortak çalışmalar yapmak, plan ve programlar ortaya koymak Bakanlığın temel görevleri arasında sayılmaktadır. Bahse konu görevler kapsamında Bakanlığımız "Sivil Toplum Vizyon Belgesi ve Eylem Planı'nda belirtilen hedefler çerçevesinde sivil toplumla iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla faaliyetler yürütülmektedir.

Çocuklara yönelik hizmetlerin daha etkili yürütülebilmesi için alana katkı sağlamayı isteyen sivil toplum kuruluşlarıyla imzalanan protokoller çerçevesinde çocuklarımızın eğitsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetlere katılımı sağlanmaktadır. Çocuklarımızın gerçekleştirilecek faaliyetlere katılımı; e o Çocuğun katılımında gönüllüğünün esas alınması, e Çocuğun günlük yaşam rutininin bozulmaması ve eğitim/kurs saatinin aksatılmaması, e Çocuğun mahremiyetini ihlal edecek görüntü, ses, video vb kayıtlar alınmaması,

Olası basın paylaşımlarında çocuğun mahremiyetinin korunması,

Çocuğailişkin kişisel verilerin korunması,

"* Faaliyete ilişkin gerekli güvenlik ve sağlık tedbirlerinin alınması,

"e Faaliyetlerin çocukların iyilik halini güçlendirecek olması, hususları doğrultusunda ilgili mülki idare amiri onayı ile gerçekleştirilmektedir. Faaliyetler çocukların ilgi ve ihtiyaçları dikkate alınarak planlanmaktadır. Faaliyetlerin çocukların sosyal, duygusal, fiziksel, bilişsel gelişimlerine katkı sağlayacak faaliyetler olmasına özen gösterilmektedir. Gerçekleştirilen faaliyetlerde ilgili kuruluşta görevli gerek idari gerekse mesleki personel de bulunmaktadır.

İlgili mevzuat doğrultusunda denetlemeye yetkili ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından Bakanlığımıza bağlı çocuk bakım kuruluşlarının denetimi yapılmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul). “Bakanlığın 2010'dan bu yana koruma altındaki çocuklarla ilgili protokol yaptığı dernek ve vakıflara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3565, 22 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3565-bakanligin-2010-dan-bu-yana-koruma-altindaki-cocuklarla-ilgili-protokol-yaptigi-dernek-ve (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2f6f27c7-538d-42fa-a089-018a214769c1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
