# Y ve S tipi ceza infaz kurumlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35683 - **Veren:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 13 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 3 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f71151ed-5438-46a1-a718-0199e7038cb5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35683-y-ve-s-tipi-ceza-infaz-kurumlarina-iliskin > Saliha Sera Kadıgil (TİP), 13 Ekim 2025 tarihinde 7/35683 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 3 Şubat 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.13.10. 2025 — " aliha Sera Kadıg 4 İstanbul Milletvekili Uzun süredir çeşitli hak ihlalleriyle gündeme gelen Kamuoyunda Kuyu Tipi cezaevi olarak anılan ve uzun süredir yaşanan hak ihlalleriyle gündeme gelen cezaevleri son olarak Kısa Dalga Haber sitesinde bir araştırma dosyası olarak yayınlanmaktadır. Pek çök hak örgütünün, söz konusu cezaevlerinin insan haklarıyla bağdaşmadığının altını çizerek tepki gösterdiği hapishanelerde, havalandırma ve sosyalleşme haklarının ciddi biçimde kısıtlanmasının, mahpusların günün 22,5-23 saatini yaklaşık 10 metrekarelik havasız hücrelerde geçirmesinin, kanunda yalnızca "hücre cezası" için öngörülen koşulların kalıcı hale getirilmesine neden olduğu vurgulamasına rağmen cezaevlerine yönelik herhangi bir iyileştirme yapılmamaktadır. Öte yandan, Canan Coşkun imzalı "Kuyudaki Türkiye: Tecride Harcanan 20 Milyar TL" başlıklı haberde, Türkiye'de son yıllarda hızla yaygınlaşan Y Tipi ve S Tipi ceza infaz kurumlarıyla ilgili ciddi iddialar ortaya koymuştur. Haberde yer alan bilgilere göre; 2017—2025 yılları arasında bu cezaevlerinin yapımı için ayrılan resmi bütçe 1 milyar 617 milyon TL olarak görünse de, bugünkü reel değerle 20 milyar TL*yi aşan bir harcama söz konusudur. Ayrıca bu projelerin büyük bölümünün 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21/b ve 21/c pazarlık usulü kapsamında, çoğu zaman aynı firmalara verilerek yürütüldüğü belirtilmektedir. Söz konusu firmalar arasında AKP il yöneticileri, spor kulübü başkanları, hatta kamuoyunda tanınan bazı isimlerle bağlantılı kişilerin ortak olduğu şirketlerin yer aldığı iddiaları ise izaha muhtaçtır. Bu bağlamda; 1. 2017-2025 yılları arasında yapılan Y Tipi ve S Tipi ceza infaz kurumlarının sayısı ve illere göre dağılımı nedir? Söz konusu ceza ve infaz kurumlarında kalan mahkum sayısı, yaş ve ve cinsiyet dağılımı nedir? 2. Y tipi cezaevlerinin mimari yapısının ve tecrit koşullarının uluslararası insan hakları standartlarına uygunluğu nasıl değerlendirilmektedir? Bu konuda Bakanlık tarafından hazırlanmış herhangi bir rapor mevcut mudur? İstanbul Barosu, Türk Tabipleri Birliği (TTB), TTB İnsan Hakları Kolu, Türkiye İnsan Hakları Vakfi (TİHV), İnsan Hakları Derneği (İHD), Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD), Tutuklu ve Hükümlü Aileleri ile Dayanışma Derneği (TAYAD), Med Tutuklu ve Hükümlü Aileleri Hukuki ve Dayanışma Dernekleri Federasyonu (MED TUHAD-FED) ile Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası'nın (SES), gibi sivil toplum kuruluşu, meslek odaları ve uluslararası kurumların, söz konusu cezaevlerinde uygulanan tecrit koşullarına ilişkin eleştirileri ve raporları Bakanlığınızca dikkate alınmakta mıdır? Günün 22 saatini havasız, güneş görmeyen hücrelerde geçirdiği "kuyu tipi" hapishanelerdeki nüfusun yaklaşık 30 bini bulduğu belirtilirken söz konusu mahkumların psikolojik ve fiziksel izolasyon koşullarına maruz kalmalarının yarattığı tahribata ilişkin Bakanlığınızın bir araştırması var mıdır? Bu projelerin her biri için ayrılan bütçe ödenekleri, ihale tutarları ve toplam maliyeti nedir? İhalelerin kaç tanesi 21/b veya 21/c pazarlık usulüyle gerçekleştirilmiştir? Haberde adı geçen örneklerde olduğu gibi, ihalelere katılan veya kazanan şirketlerin siyasi parti yöneticileri, kamu görevlileri veya kamuoyunda bilinen kişilerle bağlantılarına ilişkin iddialara yönelik açıklamanız nedir? Bu ihaleleri kazanan firmaların isimleri nelerdir? Aynı gruplara ait birden fazla firma var mıdır? Bu soruların yanıtı kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1727315 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Saliha Sera Kadıgil tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/35683 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 0/€8MXZ - BcS10Ov - HcvwaC - k7İhMWMW- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı :E-56020453-610-1869-482/571 Konu : Yazılı soru önergesi 92. 10242026 Sayın Saliha Sera KADIGİL İstanbul Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/35683 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Mahpuslara Muameleye Dair Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Ceza İnfaz Alanındaki Tavsiye Kararlarında belirtilmiş olan minimum ceza infaz kurumu standartları dikkate alınarak, 2000 yılından itibaren ceza infaz sistemimizde reform niteliğinde çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle ceza infaz kurumlarının fiziki yapısı ve hükümlü rehabilitasyonu alanında çağdaş standartlar yakalanmıştır. Bu çerçevede, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından ortaya konulan minimum ceza infaz kurumu standartlarına uygun nitelikte kurumların inşa edilerek hizmete açılması; fiziki olarak ekonomik ömrünü dolduran ve yeterli eğitim ve iyileştirme çalışmalarına elverişli durumda bulunmayan kurumların da kapatılması öngörülmüştür. N- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 8. maddesinde kapalı ceza infaz kurumları, 9. maddesinde yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları, 10. maddesinde kadın kapalı ceza infaz kurumları, 11. maddesinde çocuk kapalı ceza infaz kurumları, 12. maddesinde gençlik kapalı ceza infaz kurumları, 13. maddesinde gözlem ve sınıflandırma merkezleri, 14. maddesinde açık ceza infaz kurumları ve 15. maddesinde çocuk eğitimevlerinin düzenlendiği malumlarıdır. Bu kapsamda Ülkemizde "kuyu tipi" ceza infaz kurumu bulunmamaktadır. NI- 5275 sayılı Kanunun; A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fikrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı, B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği, Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır. EPİ Ear eli UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden aJYIJDRO - Ni9PPOd - zb/FYic - 800ghHS- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. IV- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 468 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. V- A) 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "Amaç" kenar başlıklı 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek olduğu, B) 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun, "Amaç" kenar başlıklı 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemek olduğu; "Kapsam" kenar başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsadığı, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bakanlığımız tarafından gerçekleştirilen, yapım, mal veya hizmet alımı gibi her türlü ihaleye ilişkin işlemler, amaç ve kapsamına yukarıda değinilen kanunların hükümleri doğrultusunda yerine getirilmektedir. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden aJYJbRO - Ni9PPOd - zb/FYic - 88ghHsile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Söz konusu kanunlarda, hangi tür işin hangi tür ihale yöntemiyle yaptırılacağı; ihale, sözleşme ve edimin ifası süreçlerinin hangi usul ve esaslara uygun olarak sürdürüleceği; ihale işlemlerinin gözetimi ve denetiminin hangi kurum tarafından ne şekilde yerine getirileceği; yüklenicinin iflası, işi bitirememesi veya ilave iş artışı ile süre uzatımı hâllerinde ne şekilde işlem tesis edileceği hususlarında da ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir. İhtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kaynakların verimli kullanımı ile açıklık ve rekabetin sağlanması esasları doğrultusunda, yasal şartlara uygun olarak gerçekleştirilen Bakanlığımız ihalelerine ilişkin sonuçlar, Kamu İhale Kurumu tarafından yayınlanan Kamu İhale Bülteninde kamu denetimine açık olarak ilan edilmektedir. Hangi tür işin hangi ihale yöntemiyle gerçekleştirildiği, ihaleyi yüklenen firmalar, ihale bedelleri, işe başlama ve bitirme tarihleri ile işin süresine ilişkin bilgiler gibi önergeye konu edilen hususlar, sözü edilen ilanlardan takip edilebilmektedir. VI- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; 11/12/2025 tarihi itibarıyla Ülkemiz genelinde 12 adet Y tipi ve 7 adet S tipi kapalı ceza infaz kurumunun bulunduğu anlaşılmıştır. Vİ- Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden a9YJbRO - Ni9PPOd - zb/FYic - 90ghHS- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul). “Y ve S tipi ceza infaz kurumlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35683, 13 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35683-y-ve-s-tipi-ceza-infaz-kurumlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f71151ed-5438-46a1-a718-0199e7038cb5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.