# 7. Dönem Kamu Toplu İş Sözleşmesinde kadın çalışanlara yönelik düzenlemeler yapılması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/3569
- **Veren:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 16 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 6 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f11fb340-28f0-4d1c-bee5-018a0318a943
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3569-7-donem-kamu-toplu-is-sozlesmesinde-kadin-calisanlara-yonelik-duzenlemeler-yapilmasi-tale

> Sevda Karaca Demir (EMEP), 16 Ağustos 2023 tarihinde 7/3569 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 6 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96 ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Bakanlığınızla sendikalar arasında görüşmeleri süren 7. Dönem Kamu Toplu İş Sözleşmesi (TİS) kimi işkollarında 90601 bulan varlığıyla yüz binlerce kadın emekçinin çalışma ve yaşam koşullarını doğrudan ilgilendirmektedir.

Bilindiği üzere kamu hizmetlerinin piyasalaşması süreci, kamu emekçilerinin çalışma ve yaşam koşullarındaki kayıpları da beraberinde getirdi. Esnek çalışma, performansa dayalı rekabet ortamı, güvencesiz istihdam, liyakatsız çalışma, partizanca kadrolaşma, düşük ücret kadın emekçileri daha çok etkilemektedir.

Göreve başlamadan tutun da, görevde yükselmeye, yönetici kadrolarda görev almaya kadar bütün bir çalışma hayatında kadınlara uygulanan cinsiyetçi ayrımcılıkta artış görülmektedir.

Sözleşmeli, taşeron, ücretli, vekil vb. istihdam edilen kadın emekçilerin kadrolu kadınlara göre daha çok şiddete uğramasının en önemli nedeni güvencesiz çalışmadır ve güvencesizlik arttıkça şiddet daha çok yaygınlaşmıştır. Yüksek enflasyon, durmayan zamlar, işsizlik ve yoksulluğun artması güvencesiz çalışan kadın emekçilere her an işini kaybetme korkusu yaşatmaktadır. Bu durum mobbing uygulayan amiri, işini kaybetmekten korkan kadın emekçiler karşısında daha cesaretlendirmektedir.

İstanbul Sözleşmesinden çıkılması, iktidarın kadın düşmanı politikaları ve söylemleri kadın emekçilerin yaşadığı şiddeti her alanda olduğu gibi kamu işyerlerinde de büyütmüştür. Bu durum işyeri ve sendikaların disiplin kurulu başvuru sayılarındaki artıştan ve basından açıkça izlenebiliyor.

Kadın emekçilere en güvenli çalışma koşullarını sunması gereken kamu işyerlerinde, kamu hizmeti sırasında ya da işe gidiş gelişlerde kadın cinayetleri yaşanmaktadır. Servislerin kaldırılması ulaşım maliyetinin yanında kamu emekçisi kadınları sabahın kör karanlığında işe giderken, gece nöbeti için görev yerine ulaşmak isterken ya da nöbet dönüşünde sokakta, toplu taşımada cinsel şiddet ve saldırılara açık hale getiriyor.

Kamu kreşlerinin ve yemekhanelerin kapatılması ise cinsiyetçi toplumsal roller nedeniyle kadın emekçilerin yükünü bir kez daha arttırmaktadır.

Tüm bu gelişmelerin sonucunda Bakanlığınız tarafından yanıtlanmasını talep ettiğim sorular şöyledir.

I-Kadın emekçilerin kamu işyerlerinde yaşadığı cinsiyetçi, ayrımcı, baskıcı uygulamaların son bulması için Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

2- İşyerlerinde kaç tane ücretsiz yemekhane, 24 saat hizmet veren kreş, emzirme odaları, yaz okulu ve etütler vardır? Açılacak mıdır?

3- Kamu emekçilerinin maaşları taban aylığına eklenecek biçimde yoksulluk sınırının üstünde insanca yaşayacak bir düzeye çıkarılacak mıdır?

4- Esnek çalışma, performans değerlendirme, online denetim gibi uygulamaların son bulması, insanca çalışma koşullarının sağlanması İçin Bakanlığınızın bir çalışması olacak mıdır?

5-Bakanlık olarak çalışma yaşamında şiddet ve tacizin önlenmesi amacıyla 190 sayılı İLO şiddet ve taciz sözleşmesinin uygulanması için müdahil olacak mısınız?

6-İstanbul sözleşmesinden bir gecede çıkışın kadına yönelik şiddet ve cinayetleri arttıran sonuçları ortadayken kadın emekçilerin güvenliğini gözetmek amacıyla İstanbul Sözleşmesinin uygulanması için Bakanlığınız taraf olacak mıdır?

7;Güvencesiz çalışmanın kadınların yaşadığı şiddeti arttırdığı düşünüldüğünde bütün kamu emekçilerine güvenceli istihdam sağlanması için Bakanlığınız bir çalışma yapacak mıdır?

8- Doğum öncesi 8, doğum sonrası 24 hafta analık iznine ilave olarak erkek kamu emekçilerini de içeren 6'şar ay devredilemez ücretsiz ebeveyn izni verilecek midir?

9- Çocuk yardımı artan eğitim, sağlık ve beslenme ihtiyaçları gözetilerek gerçek bir değerlendirme ile yenilenecek midir?

10- Barınma ve ısınma giderlerinin bir kamu emekçisi maaşını geçtiği günümüz koşullarında kira ve ısınma gideri ödemesi ihtiyaçlara uygun olarak bu sözleşmede bağıtlanacak mıdır?

11- Her devlet okulunda okuyan emekçi çocuklarına bir öğün ücretsiz nitelikli yemek hakkının sağlanması için Milli Eğitim Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı ile ortak bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

12- Emekçiler üzerindeki ağır vergi yükünün kaldırılması için bir çalışmanız var mıdır? 13-Başta sağlık iş kolunda olmak üzere kamu hizmetinin sunumu sırasında yaşanan ve pek çoğu ölümle sonuçlanan şiddetin son bulması amacıyla bakanlığınız nasıl bir çalışma yapacaktır?

TBMM İletişim: 0312 420 60 22-23

14-Sağlıkta özelleştirme uygulamaları ve kilometrelerce ötede konumlanmış şehir hastaneleri ile sağlık hizmetleri neredeyse ulaşılmaz haldedir. İşyerlerinde kamu emekçileri ve çocukları için belli periyotlarla ücretsiz sağlık taramaları yapılacak mıdır?

15-İşyerlerinde yaşanan mobbing ve her türden şiddeti açığa çıkarmak ve şiddetle mücadele etmek için işyerlerine mobbing masası kurmayı planlıyor musunuz?

16-Haftalık çalışma süresinin 35 saate düşürülmesi gibi bir çalışmanız var mıdır?

17-Dünya kadın mücadelesine ışık tutan 8 Mart "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" olarak anılmakta ve kutlanmaktadır. 7. TİS Döneminde 8 Mart'ın resmi tatil ilan edilmesi planlamakta mıdır? Kadın emekçiler için 8 Mart ikramiyesi verilecek midir?

18-Dünyanın pek çok ülkesinde HPV aşısı, rahim ağzı kanserine karşı kadın sağlığını korumak amacıyla ücretsiz bir kamu hizmetidir. Oldukça pahalı olan HPV aşısının kadın emekçileri ve kız çocuklarını kanserden korumak amacıyla ülkemizde de uygulanması konusunda Sağlık Bakanlığı ile ortak bir çalışma düşünüyor musunuz?

19- Kamuda sözleşmeli, taşeron, ücretli, vekil vb. istihdam edilen emekçiler yaşadıkları güvencesizliğin yanında eşit işe, eşit ücret de alamamaktadır. Kamuda "eşit işe eşit ücret" ve güvenceli çalışmanın sağlanması için Bakanlığınız bir çalışma yapacak mı? Bu toplu sözleşme mutabakat metninde acilen yer alacak mı?

TBMM İletişim: 0312 420 60 22-23

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 05.09.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1277520 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA DEMİR tarafından yöneltilen 713569 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımız, kadınlarımızın işgücü piyasasına girebilmelerini ve kalıcı olabilmelerini sağlamak, iş hayatında sahip oldukları konumlarını güçlendirmek, çalışma hayatının değişen ve gelişen koşullarına uygun politikalar üreterek istihdamlarına destek vermek adına faaliyetler yürütmektedir.

© Bununla birlikte, iş ve aile uyumunun sağlanabilmesi için, kadınların çalışma hayatından uzaklaşmadan çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla yarım çalışma ödeneği uygulaması başlamıştır.

Ayrıca, Bakanlığımız çalışma hayatında kadınların sahip oldukları haklara ve kadın istihdamının önemine ilişkin toplumsal farkındalık ve bilinç düzeyini artırmak amacıyla yazılı ve görsel materyallerin hazırlanması ile toplantı/seminer/paneller düzenlenmesi faaliyetlerini yürütmekle birlikte ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde de farkındalık artırma çalışmaları gerçekleştirmektedir. "

() fisleh

Prof. Dr. Vedat IŞ AN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “7. Dönem Kamu Toplu İş Sözleşmesinde kadın çalışanlara yönelik düzenlemeler yapılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3569, 16 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3569-7-donem-kamu-toplu-is-sozlesmesinde-kadin-calisanlara-yonelik-duzenlemeler-yapilmasi-tale (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f11fb340-28f0-4d1c-bee5-018a0318a943

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
