# Madencilik sektöründe verilen ruhsatlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/35735
- **Veren:** Haydar Altıntaş (Demokrat Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 23 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 5 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6433e11b-5699-48c8-b406-019a24cf07a8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35735-madencilik-sektorunde-verilen-ruhsatlara-iliskin

> Haydar Altıntaş (Demokrat Parti), 23 Ekim 2025 tarihinde 7/35735 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 5 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 22.10.2025

Türkiye'de madencilik sektöründe ruhsatların asıl amacına uygun kullanılmadığı, "ruhsat ticareti"nin yaygınlaştığı yönündeki iddialar kamuoyunda sıkça gündeme gelmektedir. Bu durum, hem madenciliğin yatırım ve üretim odaklı yapısına zarar vermekte hem de kamu kaynaklarının spekülatif bir ticaret aracı haline gelmesine yol açmaktadır.

Ruhsatın verilme amacı; yatırım, arama, üretim ve istihdam yaratmaktır. Ancak ruhsat sahiplerinin bir kısmı sahada herhangi bir faaliyet yürütmeden, yalnızca belgeyi elinde tutarak "maden ruhsatı ticareti" yapmakta, bu da madenci olmayan kişilerin sistemde avantaj sağlamasına neden olmaktadır.

Bu tablo, Türkiye'nin yer altı kaynaklarının etkin ve verimli yönetimi, kamu gelirlerinin korunması ve madencilik sektörünün itibarı açısından ciddi riskler doğurmaktadır.

Bu çerçevede;

1. Türkiye genelinde son beş yılda verilen arama ve işletme ruhsatı sayısı kaçtır? Bu ruhsatların ne kadarı gerçek madencilik faaliyetine dönüşmüştür?

2. Bakanlığınızın kayıtlarına göre, son beş yılda ruhsat devri veya satışı yapılan maden sahalarının sayısı ve toplam yüzölçümü nedir?

3. Arama ruhsatı aldıktan sonra belirli bir süre içinde saha faaliyeti yürütmeyen, sondaj, numune, analiz veya yatırım raporu sunmayan kişi ve şirketlere yönelik ne tür yaptırımlar uygulanmaktadır?

4. Bakanlığınız, ruhsat sahiplerinin teknik yeterliliğini ve finansal kapasitesini değerlendirmek üzere bir ön yeterlilik veya ehliyet sistemi kurmayı düşünmekte midir?

5. Bakanlığınız, ruhsatlandırma sisteminin "madenci olmayanların rant kapısına" dönüşmesini engellemek için yeni bir düzenleme veya denetim mekanizması üzerinde çalışmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibarıyla ruhsat müracaat sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, Türkiye geneli ruhsat sayıları, maden üretim değerleri, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, devlet hakkı gelirleri, denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)Y'in https://www.mapeg.gov.tr/ internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.

Yürütülecek olan madencilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar ile ruhsat sahiplerinin yükümlülükleri 3213 sayılı Maden Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan diğer alt düzenleyici işlemlerde detaylarıyla ele alınmış olup, bu çerçevede arama ruhsatı düzenlenebilmesi için yatırım teminatı zorunluluğunun bulunması, doğası gereği önemli ölçüde emek, maliyet, teknik, bilgi ve donanım gerektiren maden arama faaliyetlerinin, ekonomik ve teknik bakımdan daha yetkin yatırımcılar tarafından yürütülmesinin sağlanması, arama projesindeki faaliyetlerin tamamlanmasının teşvik edilmesi gibi hususlar söz konusu meri mevzuatta hükme bağlanarak Ülkemizdeki maden arama faaliyetlerinin nitelik ve niceliğinin artırılması hedeflenmiştir.

Belirlenen yükümlülüklerin ruhsat sahiplerince karşılanamaması durumunda ise teminat iradı, ruhsat iptali, ruhsat süresinin uzatılmaması gibi idari yaptırımlar düzenlenmiştir. Bu çerçevede 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17'inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Arama dönemleri ile ilgili proje, arama faaliyet raporları ve diğer belgeler yetkilendirilmiş tüzel kişilerce hazırlanır. " hükmü ile beşinci fıkrasında yer alan "Ön, genel ve detay arama füaliyet raporlarının ilgili dönemin sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Faaliyet raporlarının süresinde verilmemesi veya yönetmelikte belirlenen asgari faaliyetlerin yapılmaması hâlinde ilgili dönemin sonunda, raporlara ilişkin eksikliklerin Genel Müdürlük tarafından verilecek bir aylık sürede tamamlanmaması hâlinde ise verilen sürenin sonunda teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilir." hükmü kapsamında arama faaliyet raporlarının süresinde verilmemesi durumunda arama ruhsatı iptal edilmektedir.

Ayrıca ruhsatların Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre raporlanmasını teşvik etmek amacıyla işletilebilir rezerv bulunmayan durumlar için ruhsat bedeli ve ihale bedeli iadesi imkanı sayesinde önemli ölçüde emek, maliyet, teknik bilgi, donanım gerektiren madencilik faaliyetlerinin mümkün olan en yüksek seviyede gerçekleştirilmesi ve bu faaliyetlerin standartlara uygun yürütülmesi amaçlanmıştır.

Öte yandan, ruhsat sahiplerinin nitelik ve teknik/mali kapasitelerinin daha da geliştirilmesine yönelik mevzuat taslağı hazırlanmış olup, konuya ilişkin Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde hazırlık süreçlerine başlanacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Haydar Altıntaş (Demokrat Parti, İzmir). “Madencilik sektöründe verilen ruhsatlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35735, 23 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35735-madencilik-sektorunde-verilen-ruhsatlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6433e11b-5699-48c8-b406-019a24cf07a8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
