# Zirai don destek ödemelerinde Ordu'nun kapsam dışı bırakılmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/35802 - **Veren:** Seyit Torun (CHP, Ordu) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 23 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d4a88a3c-515a-49ac-9c2f-019a150f6a09 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35802-zirai-don-destek-odemelerinde-ordu-nun-kapsam-disi-birakilmasina-iliskin > Seyit Torun (CHP), 23 Ekim 2025 tarihinde 7/35802 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz çderi 14 Eylül 2025 tarihli 10396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, 1 Şubat — 13 Nisan 2025 tarihleri arasında meydana gelen zirai don afetinden zarar gören üreticilere destek verileceği açıklanmıştır. Bu Karar'da sayılan iller arasında Ordu, tarım ürünleri arasında da fındık sayılmıştır. Ancak 20 Ekim itibarıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan 44 il arasında Ordu'nun yer almaması, bölge üreticilerinde ciddi bir mağduriyet yaratmıştır. Ordu ili, özellikle fındık ve meyve üretiminde Türkiye ekonomisine önemli katkı sağlayan bir tarım kentidir. Ülkemizde yaşanan zirai don olayından en çok etkilenen illerden biri olmasına rağmen ödemeler kapsamı dışında tutulması anlaşılır değildir. Üreticilerimiz artan girdi maliyetleri, borç yükü ve düşük alım fiyatlarıyla zaten zor bir dönemden geçmektedir. Don desteğinden mahrum bırakılmaları, üretimden kopuşu hızlandıracak ve tarımsal sürdürülebilirliği tehdit edecektir. Bu çerçevede aşağıdaki soruların, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanması istenmektedir: SORULAR: 1. Zirai don destek ödemeleri kapsamına alınan 44 il hangi kriterlere göre belirlenmiştir? 2. Şubat ayında zirai dondan ciddi biçimde etkilendiği bilinen Ordu ili; bu kapsain dışında neden bırakılmıştır? 3. Ordu'yaait zarar tespit raporları Bakanlığa ulaşmamış mıdır, yoksa ulaştığı halde mi değerlendirmeye alınmamıştır? 4. Destek ödemelerinde bölgesel veya siyasi bir önceliklendirme yapılmış mıdır? Ordu ilindeki üreticilerin de destek kapsamına alınması yönünde bir planlama yapılmakta mıdır? Varsa ödeme takvimi nedir? 6. Bundan sonraki süreçte zarar tespiti yapılan ancak ilk etapta kapsam dışı bırakılan iller için ek ödeme planı hazırlanacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Yaşanan zirai don olayı sonrasında uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır. Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9070 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için sigorta branşlarına özel prim indirimlerinin yanında, tüm sigorta branşlarında; 95 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", "05 oranında "peşin ödeme indirimi", 9610 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize "05 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 905 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de "010 ila Yol5 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının "625 ile 35'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. 2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında 65 ilde meydana gelen zirai don olayından etkilenen ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKSY'ne kayıtlı olan çiftçilere (2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar kayıtları bulunan) toplam 16 üründe (Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne) destekleme ödemesi yapılmıştır. Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanmaktadır. Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenmektedir. Bu kapsamda, tarım sigortası bulunan üreticilere 23,1 milyar TL hasar tazminatı ödenmiştir. Tarım sigortası bulunmayan ancak ÇKS"ye kayıtlı üreticilere ise 23,77 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır. Ordu iline 2025 yılında 4.277.649.671 TL ödeme yapılmıştır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Seyit Torun (CHP, Ordu). “Zirai don destek ödemelerinde Ordu'nun kapsam dışı bırakılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35802, 23 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35802-zirai-don-destek-odemelerinde-ordu-nun-kapsam-disi-birakilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d4a88a3c-515a-49ac-9c2f-019a150f6a09 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.