# Ortak Türk Alfabesi'nin tanıtımına ve kullanımına yönelik çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36043 - **Veren:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 3 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d5842c51-6f74-4718-b040-019a4dbb0681 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36043-ortak-turk-alfabesi-nin-tanitimina-ve-kullanimina-yonelik-calismalara-iliskin > Yavuz Aydın (İYİ Parti), 3 Kasım 2025 tarihinde 7/36043 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 9—11 Eylül 2024 tarihlerinde Bakü'de düzenlenen ve Türk Devletleri Teşkilatının uhdesinde gerçekleştirilen Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu Üçüncü Toplantısında, Türk Dil Kurumu ve Uluslararası Türk Akademisi öncülüğünde, 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi oy birliğiyle kabul edilmiştir. Ortak alfabe, sadece teknik bir yazım standardı değil, aynı zamanda Türk Dünyası'nın kültürel bütünlüğünü ve ortak kimliğini pekiştirecek tarihi bir adımdır. Alfabe çalışması; 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı?ndan bugüne kadar süregelen ortak yazı dili arayışının çağdaş bir devamı niteliğindedir. Bu gelişmeye rağmen, Türkiye kamuoyunda konunun görünürlüğü sınırlı kalmış, yeni ortak alfabenin eğitim, medya, kültür ve yazışma alanlarında nasıl hayata geçirileceğine dair yol haritası kamuoyuyla açık biçimde paylaşılmamıştır. Bu kapsamda: Ortak Türk Alfabesi çalışmasına Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı veya bağlı kuruluşları hangi düzeyde katkı sunmuştur? Alfabenin kabul sürecinde Türk Dil Kurumu dışında hangi resmi kurumlar aktif rol almıştır? Ortak Türk Alfabesi'nin Türkiye'deki eğitim sistemine, kamu yayıncılığına, akademik yayınlara veya resmi yazışmalara entegrasyonu için Bakanlığınızca hazırlanan bir uygulama takvimi ya da geçiş stratejisi mevcut mudur? Yeni alfabenin, Türk dünyası ile dijital iş birliğini, ortak yayıncılığı ve kültürel üretimi güçlendirecek biçimde kullanılmasına yönelik yürütülen projeler, platformlar ya da protokoller bulunmakta mıdır? Yeni ortak alfabenin kabulü sonrası, bu alfabeyle yazılmış eserlerin yayımlanması, çocuklara yönelik ortak alfabe temalı yayınların hazırlanması gibi kültürel faaliyetler desteklenecek midir? Adres: TB.M.M Halkla İlişkiler Binası FZ-20 Çankaya/ANKARA . Bakanlığınıza bağlı olarak faaliyet yürüten Türk Dil Kurumunun, ortak alfabe ile ilgili toplum bilinci oluşturma, öğretim materyalleri geliştirme ve uygulamalı kullanım kılavuzları hazırlama gibi planları var mıdır? . Ortak Türk Alfabesi bağlamında, Türk dünyasında kültürel entegrasyonu artırmaya yönelik orta ve uzun vadeli hedefler içeren bir yol haritası belirlenmiş midir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu)'ca; Kültür ve Turizm Bakanlığı, "Ortak Türk Alfabesi"ne resmi olarak destek verdiğini açıklamış, alfabeye ilişkin bir bildiri yayımlamış ve "Türk halkları arasında karşılıklı anlayış ve iş birliğini teşvik ederken, onların dilsel mirasını da koruyacağı" vurgusunu yapmıştır. Ortak Alfabe Komisyonu, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde Uluslararası Türk Akademisi ile Türk Dil Kurumunun iş birliğiyle yürütülmüştür. İlgili ülkelerden alanında uzman akademisyenlerin yer aldığı isimler de ilgili kurulda aktif görev almıştır. Türk Devletleri Teşkilatı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Dil Kurumu ve Uluslararası Türk Akademisi, Türk Dünyası ile dijital iş birliğini, ortak yayımcılığı ve kültürel üretimi tesis etmek ve güçlendirmek üzere çalışmalar yürütmektedir. Türk Devletleri Teşkilatı himayesinde ve Türk Dil Kurumu ile Uluslararası Türk Akademisinin eş güdümünde Türk Dünyası Terim Komisyonu kurulmuştur. Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan'ın yeni alfabelerinin parlamentolarınca resmi olarak kabul edilmesi beklenmektedir. Ardından edebi ve kültürel yayımcılık faaliyetleri yürütülecek ve desteklenecektir. "Ortak Türk Alfabesi"nin Türkiye'deki eğitim sistemi, kamu yayımcılığı veya resmi yazışmalara entegre edilmesi gibi bir süreç söz konusu değildir. Zira ülkemizde kullanılan Türk alfabesindeki bütün harfler "Ortak Türk Alfabesi"nde yer almakta olup yazı dilimizde veya alfabemizde herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonunun asli unsuru olarak Türk Dil Kurumu, "Ortak Türk Alfabesi" uzlaşısı ile ilgili hem genel ağ sayfası ve sosyal medya hesapları üzerinden hem basın-yayın organlarına verdiği demeçler yoluyla hem de düzenlediği konferanslar ile kamuoyunu bilgilendirmektedir. Toplum bilinci oluşturma, öğretim materyalleri geliştirme ve diğer konuların ele alındığı çalıştaylar düzenleyerek konuyu hem akademik hem de toplumsal düzeyde değerlendirmekte; kısa, orta ve uzun vadeli planlamalar yapmaktadır. Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde "Türk Dünyası 2040 Vizyonu" kabul edilmiştir. Bu vizyon, üye devletler arasında "kademeli bütünleşmeye doğru" iş birliğini öngörmekte; dil, kültür, ekonomi gibi alanlarda ortak stratejik hedefler belirlemektedir. Ortak alfabe, bu vizyonun dil ve kültür ayağında stratejik bir araç olarak görülmektedir. Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü)'ca; Ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen yayıncılık organizasyonları aracılığıyla Türk yayıncılığını dünya ölçeğinde tanıtmak, Türk edebiyatını uluslararası okurla buluşturmak, karşılıklı telif alışverişinin artırılması ve yayıncılık alanında faaliyet gösteren uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliğini geliştirmek Bakanlığımızın ana hedeflerindendir. Bu kapsamda, Bakanlığımız bünyesinde birçok proje, çeşitli platformlar ve protokollerle şerh düşülerek organize edilmekte olup bu bağlamda, Türk Devletleri arasında kapsamlı iş birliğini teşvik etmek amacı ile kurulan Türk Devletleri Teşkilatının öncülüğünde, "Ortak Türk Alfabesi"nin kullanımının yaygınlaşmasına, dijital iş birliğinin sağlanmasına ve ortak yayıncılık ve kültürel üretimin güçlenmesine katkı sunmaya yönelik "Türk Dünyası Yayıncılık Kongresi" programlanmıştır. Bakanlığımızca 2026 yılında, Azerbaycan (o Cumhuriyeti, Oo Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti ve Türkmenistan başta olmak üzere; Rusya Federasyonu bünyesindeki Altay Cumhuriyeti, Başkurdistan Cumhuriyeti, Hakas Cumhuriyeti, Saha (Yakut) Cumhuriyeti, Tataristan Cumhuriyeti ve Tuva Cumhuriyeti, ayrıca diğer ülkelerden Gagavuz Yeri (Moldova Cumhuriyeti), Irak (Kerkük), Macaristan, Kosova Cumhuriyeti, oOKuzey Makedonya Cumhuriyeti o ve Almanya (o Federal Cumhuriyeti'nden yayınevi temsilcileri, editörler, yazarlar, çevirmenler, telif ajansları ile söz konusu ülkelerin milli kütüphane başkanları ve yayıncılık alanındaki resmi temsilcilerinin katılımıyla "Türk Dünyası Yayıncılık Kongresi" düzenlenecektir. Söz konusu Kongre ile Türk Dünyası ülkeleri yayıncılık profesyonelleri arasındaki kültürel ve ticari ilişkilerin güçlendirilmesi, yayıncılık ve kütüphanecilik sistemlerinin geliştirilmesi, ortak dil ve ortak alfabe çalışmaları kapsamında Türk Dünyası ülkeleri arasında bir standartlaşma sağlanması hedeflenmektedir. Bu çerçevede, kongre komisyonlarından biri "Ortak Alfabe Komisyonu" olarak belirlenmiştir. "Türk Dünyası Yayıncılık Kongresi"yle; yayıncılığın, Türk Dünyası ülkelerini ortak dil ve alfabe bakımından birleştirici edebi bir güç olarak vurgulanması hedeflenmekte; Kongrenin "Ortak Türk Alfabesi"nin kullanımının yaygınlaşmasına, dijital iş birliğinin sağlanmasına, ortak yayıncılık ve kültürel üretimin güçlenmesine katkıda bulunacağı öngörülmektedir. Diğer yandan, Türk kültür, sanat ve edebiyatını ulusal ve uluslararası alanda tanıtmak ve gelişmesine katkıda bulunmak amacıyla Bakanlığımızca "Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi" kapsamında 1952 yılından bu yana yayım faaliyetleri yürütülmektedir. Söz konusu proje ile Bakanlığımız ülkemizin kültürel, edebi, tarihi ve sanatsal değerlerini tanıtmayı ve geniş kitlelere ulaştırmayı ve bilhassa gelecek kuşaklara değerlerimizi aktarmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Bakanlığımızca 2009 yılında, Prof. Dr. Ramazan Korkmaz editörlüğünde yayımlanmış olan Cengiz Aytmatov adlı eserin Türkçesi ile makalelerinin Kırgızca'ya çevirisinin "Ortak Türk Alfabesi"ne aktarılarak iki dilli olarak Cengiz Aytmatov/Çıigız oAytmatov başlığıyla 2026 yılı başında yayımlanmasına karar verilmiş olup eserin baskı öncesi hazırlık çalışmaları tamamlanmıştır. Söz konusu çalışmayla; edebi yayınların Türk Dünyası ülkelerini ortak dil ve alfabe bakımından birleştirici bir güç olabileceği vurgusuna katkı sağlanması hedeflenmektedir. Bakanlığımızca bu çerçevede, ilerleyen dönemlerde de "Türk Dünyası Ortak Türk Alfabesi"yle eser yayımlanması ve Türk Dünyasından daha çok dilde eserin ortak alfabe ile yayımlanması için çalışmalar yürütülmesi ve bu vesileyle "Ortak Türk Alfabesi"nin kullanımının yaygınlaştırılmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir. Dede Korkut Hikâyeleri ve Oğuzname'nin çocuklar için versiyonunun ortak alfabede yayımlanmasına yönelik çalışma başlatılmış olup hâlihazırda metin üzerinde çalışılmaktadır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Ortak Türk Alfabesi'nin tanıtımına ve kullanımına yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36043, 3 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36043-ortak-turk-alfabesi-nin-tanitimina-ve-kullanimina-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d5842c51-6f74-4718-b040-019a4dbb0681 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.