# 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremlerde yaşamını yitiren kişi sayısı ile yıkılan ve hasar gören binalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3609 - **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya) - **Veriliş tarihi:** 22 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 9 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06612b28-4bab-401c-9699-018a22872619 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3609-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremlerde-yasamini-yitiren-kisi-sa > Mahmut Dindar (DEM Parti), 22 Ağustos 2023 tarihinde 7/3609 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 9 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96? ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Türkiye'nin ve: özellikle bazı bölgelerinin/illerinin deprem riski yüksek olduğu tarihsel ve bilimsel olarak ortaya çıkmıştır. Bingöl, Muş, Van, Erzurum, Erzincan, İstanbul ve Çevresi, Maraş ve çevresi başta olmak üzere son yüz yıl içerisinde deprem yaşanmayan ve depremlerin tekrar etmediği bir bölge neredeyse yok gibidir. Özellikle metropol kentlerdeki deprem riskinin yaşanan acı tecrübelere rağmen dikkate alınmadığı gereken politika değişikliklerinin yapılmadığı görülmektedir. 6-7 şiddeti üzerinde yaşanan Adapazarı, Erzincan, Niksar-Erbaa, Tosya-Ladik, Bolu-Gerede, Varto, Karlıova, Gönen, Gediz, Yenice, Lice, Erzurum, Çaldıran, Erzincan, Ceyhan, Gölcük, Düzce, Van, İzmir, Maraş depremlerinin saniyelerle ifade edilen süresi yüz bine yakın yurttaşın ölümü ve yüz binlercesinin yaralanması ile sonuçlanmıştır. 6 Şubat 2023 depreminin üzerinden (o 6 ay geçmesine rağmen deprem sonucu evsiz barksız kalan, yakınlarını kaybeden, kendisi yaralanan ve engelli kalan yurttaşların yaşadığı sorunlara kalıcı bir çözüm bulunamamıştır. Depreminde evleri yıkılan yurttaşların bir kısmının halen prefabrik evlerde ve çadırlarda kalmaktadır. 17 Ağustos 1999 yılında İstanbul ve Düzce Depremlerinin sonuçları esas alınarak bir deprem politikası geliştirilememiştir. Deprem vergilerine ilişkin tartışmalar sürekli kamuoyunun gündemindedir. Resmi verilerle 50 binden fazla kişinin saniyeler içinde yaşamını yitirdiği, milyonlarca kişinin ömür boyu etkisinde kaldığı 6 Şubat Depremi sonrasında da deprem riskinin devam ettiği, kalıcı bir dönüşüm politikasına dönülmediği, insanların yaşamlarını yitirmemesi için tedbirlerin alınmadığı görülmelidir. Depremler önlenemediğine göre deprem durumunda alınabilecek önlemlere odaklanan politikalara öncelik verilmelidir. Yüzde 98'i aktif ve farklı deprem kuşakları üzerinde yer alan bir deprem ülkesi olarak Türkiye'de, birçok başlıkta deprem riskleri yüksektir. 30 Büyükşehir dışında kalan köylerde zorunlu deprem sigortası bulunmamaktadır. Türkiye genelinde binaların tasarımı, malzeme seçimi ve kullanımı açısından birçok risk artarak devam "bOŞ • etüicktedir. Birçok şehirde acil yıkılması gereken veya yıkım kararı alınmış olmasına rağmen yıktırılmayan on binlerce bina ve yapı mevcuttur. Bu duruma rağmen "İmar barışı" adı altında deprem risklerini arttıran bir uygulama hayata geçirilmiş ve imar planları kâğıt üzerinde kalan metinlere dönüşmüştür. Son İstanbul (2019), Elazığ (2020), İzmir (2020) ve Maraş (2023) depremlerinin yeniden hatırlattığı "toplanma alanları sorunu" çözülmüş değildir. Ayrıca bu depremler Türkiye'nin deprem sorununun kalıcı olduğunu bir kere daha göstermektedir. Depremlerde can kayıpları ve yaralanmaların önemli bir nedeninin yapı kalitesizliği ile ilgili olduğu bilinmektedir. Kar ve rant hırsı ile hızlı bir şekilde betonlaşarak dönüşen kentlerde olası bir deprem öngörüsü dikkate alınmamıştır. Büyük toplu konut projelerinde ve kentsel dönüşümlerde deprem riski göz ardı edilmemelidir. Depremlerde yaşanılan can kayıplarının ve yaralanmaların önemli bir nedeni de ilk 72 saat içerisinde müdahalenin yetersizliğine bağlı risklerin yüksek olmasıdır. Özellikle nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu merkezlerde acil müdahale ekiplerinin hazırlıklı oluşu ve gerekli eğitimlerden geçirilmiş olması can kayıpları ve sakatlanmaların daha az olmasına imkan sağlamaktadır. Kentlerde altyapı, toplu ulaşım, yangından korunma gibi sistemler, deprem riski öngörüsüyle inşa edilmelidir. Yurttaşların deprem farkındalığı ve kendilerinin almaları gereken önlemler hakkında bilinçlendirilmesi için de gerekli girişimler başlatılmalıdır. Bu bağlamda: 1) 6 Şubat 2023 ve sonrasında yaşanan depremlerde yaşamını yitiren sayısı kaçtır? Bu kişilerin yaş, cinsiyet, il dağılımı nedir? Yaşamını yitirenlerin ailelerine sunulan sosyoekonomik ve psikolojik destekler nelerdir? 2) 6 Şubat 2023 ve sonrasında yaşanan depremlerde yaralanan sayısı kaçtır? Bu kişilerin yaş, cinsiyet, il dağılımı nedir? Bu kişilerden kalıcı veya geçici olarak engelli kalan kişi sayısı kaçtır? Yaralı ve engellilere sunulan sosyo-ekonomik ve psikolojik destekler nelerdir? 3) 6 Şubat 2023 ve sonrasında yaşanan depremlerde kamuya ait yıkılan bina sayısı kaçtır? Hangi ilde kaç kamu binası (okul, hastane, kışla, cezaevi, vb.) yıkılmıştır? Bu binaların yapım yıllarına göre dağılım sayıları nedir? Bu binaların yapım sürecinde sorumluluğu olan kamu görevlileri hakkında yürütülen bir soruşturma mevcut mudur? Bu binalar ne oranda imar affi kapsamında affedilmiştir? 4) Üzerinden 6 aydan fazla süre geçmesine rağmen depremzedelerin temiz su, barınma ve beslenme sorunları neden tam olarak çözülememiştir? Bu kapsamda hangi ilave tedbirleri alacaksınız? 5) 17 Ağustos 2023 tarihi itibariyle konteynır ulaştırılamayan depremzede sayısı kaçtır? 6) Evi ve işyeri kullanılamaz duruma gelen depremzedelere kalıcı konut ve işyerleri hangi tarihlere kadar sağlanacaktır? Bu konuda depremzedelerin borçlandırılmaması amacıyla hangi tedbirler alınacaktır? 7) Temmuz 2021'de kamuoyuna açıklanan "Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu" kapsamında aradan geçen süreye rağmen görev alanınızda olan ve yerine getirmediğiniz tedbirler nelerdir? 8) 10 ilde yaşanan ve on binlerce insanın yaşamını yitirdiği, yüz binlerin yaralandığı depremde kamusal hukuki ve vicdani sorumluluğu olduğu gerekçesiyle istifa eden kaymakam, vali, bakan yardımcısı, bakan ve kamu görevlisi sayısı kaçtır? 9) Türkiye'de yaşanacak depremlerde ölüm ve yaralanma risklerini azaltmak amacıyla hangi tedbirler alınmaktadır? 10) Yurttaşların deprem mağduriyetlerini azaltmak amacıyla kamunun finanse ettiği bir deprem sigortası sistemi kurmayı planlıyor musunuz? 11)2023 depremlerinde, deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında görevini ihmal ettiği için insanların ölümüne ve yaralanmasına neden olduğundan tutuklu ve hükümlü olan veya yargılanan kişi sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde yer alan, Van Milletvekili Mahmut Dindar'a ait 3609 esas sayılı soru önergesi incelenmiştir. 6 Şubat 2023 depremi nedeniyle vefat eden vatandaşlarımızın hayatta kalan yakınlarına acil ihtiyaçlarına destek olunması amacıyla, Bakanlık Makamının Oluru ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde vefat eden her birey için 100.000-TL vefat destek ödemesi yapılmaktadır. 6 Şubat 2023 ve sonrasında meydana gelen depremlerde yıkılan herhangi bir hizmet binamız bulunmamaktadır. 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremden 02.10.2023 tarihine kadar ilgili birimler tarafından yapılan çalışmalar sonucunda 360 konteyner kent kurulmuş olup bu konteyner kentlerde 132.345 konteynerin kurulumu tamamlanmıştır. Kurulan konteyner kentlerde 113.213 konteynerda 378.802 vatandaşımız, kırsalda kurulan 58.284 konteynerin 57.933 ünde 211.095 vatandaşımız, toplamda kurulan 190.629 konteynerin 171.146'sında 589.897 vatandaşımız konaklatılarak barınma ihtiyaçları giderilmiştir. Konteyner talebi olan 10.956 vatandaşımız kurulan yeni konteyner kentlere yerleştirilecektir. Konteyner kentlerde temiz su bağlantısı yapılmış olup temiz su ihtiyacı giderilmiştir. Vatandaşlarımızın beslenme ihtiyaçları için Esenkart verilerek aylık 3000 TL yüklenmektedir. . Milli Eğitim Bakanlığı ile yapılan işbirliği kapsamında, TRT tarafından Deprem Simülasyon Merkezimizde çekilen afet farkındalık filmi ve çeşitli animasyonlar ile EBA TV üzerinden milyonlarca öğrenciye ulaşılmıştır. Afetlere dirençli bir toplum oluşturulmak amacıyla AFAD koordinasyonunda; Bakanlıklar, sivil toplum örgütleri, imzalanan işbirliği ve yardımlaşma protokolü çerçevesinde resmi ve özel kurum ve kuruluşların olağanüstü gayretleri ile tüm iletişim kanalları kullanılarak eğitimler gerçekleştirilmektedir. Eğitimlerde; Afet Farkındalık, Yangın, KBRN, İlk Yardım, İnsani Yardım ve Psikososyal Destek, Hafif Arama ve Kurtarma, Kentsel Arama ve Kurtarma, Sivil Savunma, Acil Durum Ekip, Çadır Kurma, Büyük Çaplı Trafik Kazalarında Koordineli Çalışma ve Olay Yeri Yönetimi, Deprem Anı ve Afet ve Acil Durumlarda Tahliye konuları yer almaktadır. Ali YERLİKAYA Bakan Çankaya/ANKARA AFAD Uzmanı *E Telefon No: (312) 258 29 02 Belge Geçer No: (0312) 258 29 09 Era Ken Adresi: icisleriatadiahs01.ken.tr Ali YERLİKAYA Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremlerde yaşamını yitiren kişi sayısı ile yıkılan ve hasar gören binalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3609, 22 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3609-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremlerde-yasamini-yitiren-kisi-sa (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06612b28-4bab-401c-9699-018a22872619 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.