# Karşılıksız çek sayısında yaşanan artışa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36128 - **Veren:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 24 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 13 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c561aca0-8cfc-4466-9e51-019a24a2dbdb - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36128-karsiliksiz-cek-sayisinda-yasanan-artisa-iliskin > Yasin Öztürk (İYİ Parti), 24 Ekim 2025 tarihinde 7/36128 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 13 Şubat 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. Çekler Karşılıksız, Ekonomi Güvensiz! Ekonomide "istikrar" söylemleri sürerken, rakamlar bambaşka bir tabloyu resmediyor. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'nin Eylül 2025 verileri, Ülke ekonomisinin nabzının artık düzensiz attığını açıkça gösteriyor. Bankalara ibraz edilen çeklerin toplam tutarı 7.034 Milyar TL'ye ulaşmış durumda. Ancak dikkat çeken nokta şu: çek adedi azalmış, tutar ise fırlamış. Bu ne demek? Aynı sayıda mal veya hizmet için çok daha yüksek bedeller ödeniyor — yani enflasyonun ve güven erozyonunun acı faturası her geçen gün büyüyor. Bir başka çarpıcı gerçek: karşılıksız çeklerdeki patlama. 2025'in ilk dokuz ayında 27 bin keşideciye ait 219 bin çek karşılıksız çıktı. Tutarı 175 milyar Bu, sadece rakamsal bir veri değil; ticaretin kalbinde, piyasadaki güven duygusunun öldüğünün göstergesidir. Yanlış Politikaların Ekonomiye Etkisi İktidar yıllardır "büyüme" masalı anlatıyor, ama bu büyüme kimin sırtından sağlanıyor? Üretici, esnaf, KOBİ; borçla dönen bir sistemde nefes alamıyor. Ekonomi politikaları, kısa vadeli seçim hesaplarına endekslenmiş durumda. Faiz kararları siyasi baskılarla yönlendiriliyor; enflasyon gerçeği ise "geçici" bahanesiyle öteleniyor. Oysa sonuç ortada: para değersiz, güven yok, çekler karşılıksız. Bir Ülkede çekin karşılığı yoksa, ekonominin de karşılığı kalmamış demektir. Bu tabloyu sadece "piyasa koşulları"yla açıklamak mümkün değil. Yanlış para politikaları, üretim yerine ithalatı teşvik eden ekonomi modeli ve denetimsiz kredi genişlemeleri; finansal sistemin temellerini çürüttü. Bugün binlerce işletme çekini ödeyemiyor çünkü üretim maliyetleri kontrolsüz, tahsilat zinciri kırılmış, nakit akışı durmuş durumda. Ve tüm bunlar olurken ekonomi yönetimi hâlâ "dengelenmeden" bahsediyor! Güven Bitmişse, Ekonomi Durur Ekonomik hayat güven üzerine kurulur: güven yoksa ticaret de yoktur. Karşılıksız çeklerin artması, sadece mali bir istatistik değil; toplumun tüm kesimlerinde ekonomik umutsuzluğun yansımasıdır. İşletmeler birbirine güvenemez hale gelmişse, bankalar kredi vermekten çekiniyorsa, vatandaş borcunu ödeyemiyorsa — o Ülkede "istikrar"dan değil, çöküşün sessizliğinden söz edilir. 2) 3) 4) 6) Bu Bağlamda; Karşılıksız çeklerin bu denli artması, ekonomideki güven krizinin açık göstergesi değil midir? Enflasyonun bu kadar yüksek olduğu bir ortamda, işletmelerin nakit akışını koruyabilmesi için neden kalıcı önlem alınmıyor? Küçük ve orta ölçekli işletmelerin krediye erişimi neredeyse imkânsız hale gelmişken, üretim nasıl sürdürülecek? Ekonomik gerçekleri manipüle eden resmi verilerle "istikrar" algısı yaratmak yerine neden şeffaf bir ekonomik durum raporu yayımlanmıyor? Piyasada güvenin sıfırlandığı, çeklerin karşılıksız çıktığı bir tabloda hâlâ "büyümeden" söz etmek Toplumla alay etmek değil midir? Çek sisteminin güvenini yeniden tesis etmek için hangi somut adımları atmayı planlıyorsunuz? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312415 12 09 Faks: (312415 26 80 , 7/36128 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Yasin ÖZTÜRK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Makroekonomik ve finansal istikrar açısından piyasa verileri ve temel sektörel göstergeler yakından izlenmektedir. Ekonomik ve finansal gelişmeler yakından takip edilirken, finansal sektörün sağlıklı bir şekilde işlemesi için gerekli adımlar atılmaktadır. Bu kapsamda, 2025 Kasım itibarıyla ticari kredilerde tahsili gecikmiş alacak (TGA) oranı yüzde 1,9 ile yüzde 4.2 olan tarihsel ortalamanın oldukça altında, KOBİ kredilerinde ise TGA oranı yüzde 3,1 ile yüzde 4,6 olan tarihsel ortalamanın altında gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, reel sektörün finansmana erişimini kolaylaştıran ve maliyetleri azaltan çeşitli araçlar etkin biçimde kullanılmaktadır. Bu çerçevede, başta ihracatçılar ve KOBİ'ler olmak üzere reel sektöre uygun kredi koşulları ve teşviklerle destek sağlanmaktadır. Günlük reeskont kredi limiti 300 milyon TL'den 4,5 milyar TL'ye yükseltilmiş, faiz oranı yüzde 35'ten yüzde 23,9'a düşürülmüştür. İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) ve Katılım Finans Kefalet A.Ş. (KFK) aracılığıyla 2025 yılında 56,5 milyar TL kefalet limitli 64,4 milyar TL tutarında 7 adet destek paketi devreye alınmış, Kredi Garanti Fonu (KGF) üzerinden imalatçı KOBİ"lere toplam 30 milyar TL kredi imkanı sunulmuştur. Azami 36 ay vadeye kadar 6 ay ödemesiz 30 milyar TL tutarında TOBB Nefes Kredileri kullandırılmıştır. 25 milyar TL tutarındaki ikinci kredi paketinin büyüklüğü 50 milyar TL*ye yükseltilmiştir. Hâlihazırda KOSGEB tarafından yürütülen ve başvurusu açık olan 7 aktif destek programı bulunmaktadır. Bu programlar arasında Girişimci Destek Programı, Kapasite Geliştirme Destek Programı, Stratejik Ürün Destek Programı, Sektörel Gelişim Merkezi (SEGEM) Destek Programı, Teknoloji Merkezi Destek Programı, Küresel Rekabetçilik Destek Programı ve Yönderlik ve Değerlendirme Destek Programı yer almaktadır. KOSGEB desteklerinden yararlanan KOBİ sayısı 1990-2002 döneminde yalnızca 4 bin iken, 2003-2025 yılları arasında bu sayı 1 milyon 413 bine, sağlanan destek tutarı ise reel olarak 1,8 milyar TL'den 284 milyar TL'ye yükselmiştir. Önümüzdeki dönemde de KOBİ'lerin kapasite gelişimi, yeşil ve dijital dönüşümü ile küresel değer zincirlerine entegrasyonu desteklenmeye devam edecektir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4 , o Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine Destekli Kefalet Sistemi (Sistem) ile KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında halihazırda 14 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 09.01.2026 tarihi itibarıyla 91 milyar TL kefalet karşılığı 105,2 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Halihazırda kullandırılabilecek 60,5 milyar TL kefalet karşılığı 73,9 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Ayrıca, Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar değerlendirilmekte olup Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmaktadır. 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiştir. Esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 w-posta: sgbsoruonergeleri(&hmb.gov.tr Elektronik Ağ: ww .himb.gonr Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Karşılıksız çek sayısında yaşanan artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36128, 24 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36128-karsiliksiz-cek-sayisinda-yasanan-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c561aca0-8cfc-4466-9e51-019a24a2dbdb Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.